İçeriğe geç
Art Constructionİhaleler
Pratik rehber

Ön Yeterlilik ve Seçmeli Usul: Referans Dosyası Hazırlama

LMP ve AIMP uyarınca İsviçre kamu ihalelerinde seçmeli usul için mevzuata uygun referans dosyası hazırlama rehberi. İstekliler için temel bilgiler.

İçindekiler
Şantiyedeki 3 Temel Risk
  1. Mali / Kâr Marjı: art. 19 LMP kapsamındaki seçmeli usulün ilk aşamasında elenme durumunda, şirketin gerçek kâr marjlarını yansıtan bir mali teklif sunma imkânı olmaksızın, yaklaşık 15 000,00 CHF ile 35 000,00 CHF arasında batık teklif hazırlık masrafı.
  2. Yasal / Ortak Komisyon / SUVA: İhale makamının sosyal primlerin ödenmesi yükümlülüklerine veya mutat beyanlara uyulmadığını tespit etmesi halinde art. 44 LMP uyarınca usulden ihraç; ayrıca art. 31 LMP uyarınca karakteristik edimler hakkında yanıltıcı beyanda bulunulması nedeniyle ihalelere katılmaktan yasaklanma.
  3. İdari / Kabul: İlk ihale ilanında belirlenen yeterlilik şartlarına uyulmaması nedeniyle dosyanın şekil yönünden reddi; bu durum, art. 56 LMP ile düzenlenen 20 günlük kesin itiraz süresi dışında karara itiraz edilmesini imkânsız kılar.

Bir genel yüklenicinin veya zanaatkarın art. 19 LMP anlamındaki seçmeli usuldeki başarısı, katılım başvurusunda gösterilen belgesel titizliğe bağlıdır. Açık usulün aksine, bu ilk aşama herhangi bir fiyat sunulmadan önce adayları teknik, ekonomik ve organizasyonel yeterliliklerine göre eler. Referans dosyası, ihale makamının planlanan yapıyı fen kurallarına ve SIA 118 standardının gereklerine uygun olarak yürütme yönündeki operasyonel kapasitesini değerlendirdiği belirleyici unsurdur.

Bu eleyici aşamayı geçebilmek için metraj ve keşif uzmanları ile şantiye şefleri, simap.ch üzerinde yayımlanan yeterlilik kriterleriyle tam bir uyum sergileyen tamamlanmış iş formları oluşturmalıdır. İhale makamı, karakteristik edimin kural olarak istekli tarafından sunulması gerektiğini belirten art. 31 LMP uyarınca; iş hacimlerinin doğruluğunu, CHF cinsinden tutarları ve doğrudan üstlenilen net payı denetler. İş bitirme belgelerinin özenle planlanması, dosyanın idari denetimler karşısında geçerliliğini güvence altına alır.

Referansların seçim yöntemi ve karşılaştırılabilirlik kriterleri

İhale makamı, geçmişteki bir işin ihaleye çıkarılan projeyle yeterli benzerlik taşıyıp taşımadığını değerlendirirken teknik bir takdir yetkisine sahiptir. art. 19 LMP kapsamındaki seçmeli usul çerçevesinde ihale makamı, adayları yeterliliklerine göre belirler ve mümkünse en az üç adayın teklif vermesine izin verir. Yeterlilik puanını en üst düzeye çıkarmak için sunulacak yapıcı referansların seçimi birbirini tamamlayan üç boyutu karşılamalıdır: yapım karmaşıklığı, mali hacim ve lojistik organizasyon.

Yapısal ve işlevsel karşılaştırılabilirlik

Bir referans, yalnızca mimari ve teknik programın getirdiği kısıtlamalara hâkim olunduğunu kanıtladığı takdirde geçerli kabul edilir. İhale ilanı, yoğun kentsel alanda ve işletme devam ederken bir idari binanın dönüşümünü kapsıyorsa, sanayi bölgesinde yapılmış yeni bir binanın sunulması yeterlilik bareminde doğrudan puan kaybına yol açar. Tanımlamalar; ağır yapısal müdahaleleri, temel takviyelerini (sous-œuvre) veya SIA 118 standardının kuralları uyarınca özel iyileştirme gereksinimlerini ayrıntılı olarak açıklamalıdır.

Mali hacim ve yapının ölçeği

İsviçreli ihale makamlarının benimsediği yerleşik kural; aday tarafından yürütülen CFC işleri tutarının, hedeflenen sözleşmenin tahmini hacminin %60'ı ile %120'si arasında olduğu referansları talep etmektir. İhale makamı, hantal bir yapının çalışma yöntemlerinin orta ölçekli bir işe uygun olmadığını düşünürse, gereğinden büyük bir referansı değerlendirme dışı bırakabilir. Tersine, hedef değerin %50'sinden az olan bir referans, organizasyonel ölçek yetersizliği nedeniyle düzenli olarak geçersiz sayılır.

Zamansal karşılaştırılabilirlik ve ekiplerin istikrarı

İhale şartnameleri genellikle referansların geçerliliğini ilandan önceki son beş yılla sınırlandırır. Bu süre, aynı zamanda art. 371 CO uyarınca bir taşınmaz yapının ayıplarına ilişkin beş yıllık zamanaşımı süresine karşılık gelir. Yeterlilik formlarında; bahsi geçen şantiyeyi fiilen yönetmiş olan proje müdürü, şantiye şefi ve saha formeni mutlaka belirtilmelidir. İhale makamı, organizasyonel yetkinliklerin fiilen aktarılmasını güvenceye almak amacıyla, bu kilit kişilerin yeni projeye tahsis edilen organizasyon şemasında yer alıp almayacağını denetler.

İsviçre referans formunun yapısı ve ispat niteliği taşıyan şekil şartları

Bir referansın ispat gücü, idari açıdan doğrulanabilirliğine dayanır. Antetli kâğıt üzerine hazırlanmış tek taraflı bir beyan listesi, tutarlılık denetimi sırasında şirketi ciddi bir puan kaybı riskiyle karşı karşıya bırakır.

Yapı sahibinden alınan iş bitirme belgesi

Her iş formu, yapı sahibi veya proje için yetkilendirilmiş şantiye yönetimi tarafından imzalanmış resmi bir iş bitirme belgesiyle birlikte sunulmalıdır. Bu belge; edimlerin süresi içinde, kararlaştırılan bütçelere ve fen kurallarına uygun olarak teslim edildiğini teyit eder. Belgede, SIA 118 standardı anlamındaki işin kabulü tarihi ile kesin hesabı çıkarılmış nihai iş tutarı açıkça belirtilir.

CFC bölümlerine göre dağılım ve adayın tam rolü

İhale makamı; doğrudan sunulan edimler ile üçüncü kişilere verilen edimler konusunda mutlak bir şeffaflık talep eder. art. 31 LMP uyarınca, ihale makamı aksini kısıtlamadıkça veya hariç tutmadıkça, ortak girişimlerin ve alt yüklenicilerin katılımı kabul edilir; ancak karakteristik edimin kural olarak istekli tarafından sağlanması zorunludur. Şirket art. 530 CO ile düzenlenen bir adi şirket bünyesinde faaliyet göstermişse, referans formu İsviçre frangı cinsinden üstlenilen kesin payı, yönetilen CFC bölümlerini ve konsorsiyum liderinin unvanını belirtmelidir.

Referans sunum formatlarının karşılaştırmalı analizi

Aşağıdaki tablo, ön yeterliliğin ilk aşamasında değerlendirme komisyonları tarafından aranan uygunluk kriterlerini özetlemektedir:

Belgesel kriterUygun olmayan format (reddedilme riski)İsviçre standartlarına uygun formatYeterlilik puanına etkisi
Yapı sahibinin onayıYalnızca istekli tarafından imzalanmış tek taraflı beyan.Yapı sahibi veya şantiye yönetimi tarafından imzalanmış ortak onay belgesi.Formun doğrudan elenmesi veya puanın sıfıra düşürülmesi.
Mali hacmin dağılımıAlt yüklenici payları ayrılmaksızın tüm giderleri içeren toplam tutar.CHF cinsinden doğrudan yürütülen pay belirtilerek CFC bölümlerine göre ayrıntılı döküm.Karakteristik edimin değerlendirilmesi için geçerliliğin korunması.
Takvim ve sözleşme süreleriAşama tarihleri belirtilmeden yalnızca şantiye yıllarının belirsiz biçimde yazılması.İşin başlangıcının ve SIA 118 standardına göre kabulün kesin olarak belirtilmesi.Sürelere uyum ve iş programı yönetimi kriterinin onaylanması.
Konsorsiyum halinde katılımHukuki şeklin belirtilmemesi veya işin tamamının haksız yere üstlenilmiş gibi gösterilmesi.art. 530 CO uyarınca adi şirketin ve pilot firma veya ortaklık rolünün açıkça belirtilmesi.Yanıltıcı beyan nedeniyle art. 44 LMP uyarınca ihale dışı kalmayı önler.
Kilit kadroların görevlendirilmesiÖnerilen personelle ilişkilendirilmemiş genel şirket referans listesi.Bahsi geçen iş ile görevlendirilen şantiye şefi veya formenin özgeçmişleri arasında doğrudan bağ.Kilit personelin yetkinliği üzerinden azami puanın verilmesi.

Sık yapılan belgesel hatalar ve sözleşmesel sonuçları

Eksik veya tahrif edilmiş bir yeterlilik dosyasının sunulması, İsviçre'deki kamu ihaleleri ve özel sektör projelerine erişim üzerinde doğrudan sonuçlar doğurur.

Gerçek kapsam hakkında yanıltıcı beyan

Sık yapılan bir hata; asgari ciro kriterlerini karşılamak amacıyla adi şirket olarak yürütülen bir şantiyenin tamamını kendine mal etmek veya yoğun alt yüklenici kullanımını gizlemektir. İhale makamı, beyan edilen personel sayısının tutarlılığını inceler. art. 44 LMP uyarınca ihale makamı, özellikle katılım koşullarını yerine getirmeyen veya yeterli karine bulunması halinde yanıltıcı bilgi veren bir istekliyi ihraç edebilir. Bu ihraç, katılım başvurusu incelemesi için yapılan ve genellikle tüm vergiler dâhil 18 500,00 CHF ile 42 000,00 CHF arasında idari ve teknik masraf oluşturan yatırımı boşa çıkarır.

Sosyal ve mali kanıtlayıcı belgelerin eksikliği

Teknik referanslar dosyanın merkezinde yer alsa da, yasal uygunluk belgeleriyle birlikte incelenir. art. 12 LMP uyarınca ihale; yalnızca işçilerin korunmasına ilişkin hükümlere, edimin ifa edildiği yerde yürürlükte olan çalışma koşullarına, LTN bildirim ve izin yükümlülüklerine ve ücret eşitliğine uyan isteklilere verilir; alt yükleniciler de bu kurallara uymakla yükümlüdür. art. 44 LMP uyarınca ihale makamı, vadesi gelmiş vergileri veya sosyal primleri ödemeyen bir istekliyi ihraç edebilir. AVS denkleştirme kasaları, SUVA veya mesleki ortak komisyonlar tarafından verilen belgelerin süresi geçmişse, kusursuz bir referans dosyası dahi hükümsüz hale gelir.

Açıklayıcı pratik örnekler (İsviçre şantiyelerindeki tipik senaryolar)

Aşağıdaki durumlar, metodolojik analiz amacıyla oluşturulmuş örnek senaryolardır ve gerçek şantiyeleri yansıtmamaktadır. Tüm tutarlar İsviçre frangı (CHF) cinsindendir ve %8,1 oranındaki İsviçre KDV'si dâhildir.

Senaryo 1: Vaud kantonunda bir ortaokul binası için genel yüklenici başvurusu

Tahmini bedeli 14 500 000,00 CHF olan bir okul binasının yapımına ilişkin seçmeli ihale ilanı kapsamında ihale makamı; son beş yıl içinde tamamlanmış, her biri en az 8 000 000,00 CHF değerinde üç adet okul veya idari bina referansı talep etmektedir. 45 çalışanı bulunan Vaud merkezli bir genel yüklenici; şantiye yönetiminin uygunluk onaylarını içeren ve SIA 118 standardına göre önemli bir çekince olmaksızın kabulü teyit eden, 9 200 000,00 CHF ve 11 400 000,00 CHF tutarında iki eksiksiz belediye tesisi referansı sunmayı tercih eder. Üçüncü referans olarak şirket; art. 530 CO anlamında adi şirket olarak yürütülen 13 800 000,00 CHF tutarındaki bir sağlık ve sosyal bakım kompleksini, CFC 211 kaba inşaat işlerinin %60'ını yönettiğini kanıtlayan konsorsiyum sözleşmesini ekleyerek sunar. Değerlendirme komisyonu başvurunun geçerliliğini onaylar ve şirketi mali teklif verme aşamasına kabul eder.

Senaryo 2: Cenevre kantonunda bir çelik yapı atölyesinin ön yeterlilik süreci

Cenevreli bir ihale makamı, bir idari merkezin CFC 221 camlı cepheleri ve metal doğrama işleri için tahmini bedeli 2 350 000,00 CHF olan seçmeli bir usul yayımlar. Şartname, yoğun kentsel alanda karmaşık vinç operasyonlarıyla yürütülmüş en az iki işin belgelenmesini şart koşar. 18 çalışanı olan bir Çelik yapı KOBİ'si, on sekiz ay önce tamamlanmış 1 450 000,00 CHF tutarındaki ilk referansını kusursuz iş bitirme belgesiyle birlikte sunarak yanıt verir. İkinci referans için şirket, 950 000,00 CHF tutarında bir endüstriyel yenileme şantiyesini sunar; ancak yapı sahibi tarafından imzalanmış kabul belgesini eklemeyi ihmal ederek yalnızca kendi şirket içi nihai hesap dökümüyle yetinir. İhale makamı yeterlilik kriterlerini katı bir şekilde uygular ve ikinci formu ispat gücü yetersizliği nedeniyle reddeder. Şirket ön yeterliliğin eleyici eşiğini aşamaz; bu da kanıtlayıcı belgelerin şekle uygun hale getirilmesinde gereken mutlak titizliği açıkça ortaya koyar.

İhale ilanları: ücretsiz araçlar

Doğrudan kamu ihaleleri, kantona göre AIMP eşikleri, SIA 451'den Excel'e dönüştürme, IFC modelinden metraj çıkarma.

İhale ilanı araçlarını inceleyin

Sıkça sorulan sorular

Seçmeli başvuruda benzer işlere ait kaç referans yer almalıdır?

Kamu alıcısı genellikle yakın zamanda tamamlanmış üç ila beş eşdeğer iş bitirme belgesi talep eder. İlk turda yapınızın teknik yeterliliğini sağlam temellere oturtmak için art. 19 LMP hükümlerine titizlikle uyarak, örneğin KDV dâhil yaklaşık 1 250 000,00 CHF değerinde bir hafriyat işi gibi temsil gücü yüksek projeleri belirtiniz.

Alt yüklenici olarak gerçekleştirilen bir referans hukuken geçerli midir?

İhale makamı art. 31 LMP uyarınca bu yöntemi hariç tutmadığı sürece evet. Bununla birlikte, ilk iş dağılımını gizlemeden doğrudan operasyonel yetkinliğinizi belgelemek adına, ekiplerinizce yürütülen ve örneğin KDV dâhil 450 000,00 CHF olarak fiyatlandırılan karakteristik edimi ayrı olarak göstermeniz gerekir.

Yeterlilik dosyasında toplu iş sözleşmelerine tam uyum nasıl kanıtlanır?

Mesleki pariter komisyonunuz tarafından düzenlenen resmi bir belge sunun veya art. 8b ODét hükmünü uygulayın. Bu belge, asgari ücretler ile zorunlu çalışma koşullarına uyulduğunu kanıtlayarak art. 12 LMP ve art. 44 LMP uyarınca biçimsel ihale sürecinden elenmenizi önler.

İkinci teklif aşamasına seçilmeme durumunda hangi yasal yola başvurulabilir?

İlk uygunluk filtresinde elenme kararı resmi bir tebligatla bildirilir. Art. 56 LMP uyarınca, ihale makamının takdir yetkisinin yerindeliği tek başına itiraza konu edilememek kaydıyla, gerekçeli ve yazılı bir itirazda bulunmak için 20 günlük süreniz vardır.

Ön yeterlilik sonrasında dosyada belirtilen kilit bir personel değiştirilebilir mi?

Bu değişiklik için ihale makamının yazılı onayı gerekir. Art. 11 LMP uyarınca eşit muamele ilkesi, başlangıçta değerlendirilen yetkinlik düzeyinin düşürülmesini yasaklar. Yerine geçecek profilin kesinlikle eşdeğer niteliklere sahip olması şarttır; aksi takdirde ikinci aşamada teklif verme yetkisinin derhal iptal edilmesi riski doğar.

İhale makamı, nihai fiyat teklifini sunmak üzere kaç şirketi seçer?

Seçici usulde ihale makamı, adayların genel uygunluğunu inceler ve fiyatlandırma yetkisi verilecek teklif sahiplerini belirler. Art. 19 LMP hükmünün açık uygulaması gereğince, nihai fiyatlarda sağlıklı bir rekabet sağlamak amacıyla mümkünse en az üç katılımcı seçilir.

Seçici usuldeki ön yeterlilik, uygunluk filtresini aşmak ve İsviçre kamu ihaleleri kapsamında fiyatlandırma aşamasına geçebilmek için kusursuz bir belge disiplini gerektirir. Aşağıdaki uzmanlık kaynaklarını inceleyerek ihale takip, açıklama isteme ve teklif sunma süreçlerinizi güçlendirin:

Art Construction bağımsız bir kuruluştur: SIA, CRB, SUVA veya KBOB ile herhangi bir kurumsal bağı bulunmamaktadır. Bahsi geçen standartlar ve referanslar bu kuruluşların yayınlarına atıfta bulunmakta olup, yalnızca resmi versiyonlar bağlayıcıdır.