İçindekiler
Şantiyedeki 3 Temel Risk
- Finansal / Kâr marjı: Yanlış yerleşim veya gabari dışı vinç nakliyesine uygun olmayan erişim yolu nedeniyle KDV dahil 15 000,00 CHF ile 45 000,00 CHF arasında ek maliyet (yardımcı mobil vinç, yol kaplamasını güçlendirme). Art. 373 CO uyarınca götürü bedel uygulandığında yüklenici, olağanüstü durum teşkil etmeyen öngörülemeyen giderleri üstlenir.
- Hukuk / Ortak Komisyon / SUVA: Montaj sırasında zemin oturma stabilitesinin veya güvenlik gabarisinin garanti edilememesi, teftiş birimlerinin müdahalesine veya yüklenicinin makine teminindeki özen ve sorumluluğunu düzenleyen art. 364 CO maddesinin ihlaline yol açar.
- İdari / Kabul: Kamusal alanın yoğun kullanımına dair belediye izninin bulunmaması veya imzalanmamış komşu hava sahası geçiş protokolü nedeniyle işletmeye almanın durdurulması; bu durum işin başlangıcını geciktirir ve firmayı Borçlar Kanunu (CO) kapsamındaki temerrüt sonuçlarıyla karşı karşıya bırakır.
Zorunlu saha ziyareti, İsviçre'de teklif veren firmalar için, özellikle LMP'ye tabi ihalelerde veya SIA 118 standardına göre düzenlenen özel sözleşmelerde kritik bir aşamadır. Parselin titizlikle incelenmesi sadece görsel bir keşifle sınırlı kalmaz; şantiye kurulumunun teknik uygulanabilirliğini, dönüş yarıçapı alanlarının boyutlandırılmasını ve ağır kaldırma araçlarının geoteknik yerleşimini doğrudan belirler. Yol kısıtlamalarının veya havai hatların eksik değerlendirilmesi, ihale teklifleri açılmadan önce teklifin ekonomik dengesini doğrudan bozar.
Fiyatlandırma uzmanı ve şantiye şefi için bu saha tespiti, ihale ilanı dosyasındaki projeleri topoğrafik ve jeolojik gerçeklikle karşılaştırma imkanı sunar. Art. 365 al. 3 CO uyarınca yüklenici, belirlenen arsanın veya yerel koşulların işin gereği gibi yürütülmesini tehlikeye atacak kusurlar taşıması durumunda yapı sahibini derhal bilgilendirmekle yükümlüdür. 35 kritik noktadan oluşan bir kontrol listesinin yöntemli bir şekilde uygulanması; özel nakliyeler, montaj platformları ve komşu parsellerin hava sahası geçişleri için gereken kanton veya belediye izinlerinin önceden eksiksiz planlanmasını güvenceye alır.
Saha keşif metodolojisi ve vinç erişim kısıtlamaları
Zorunlu saha ziyareti sırasındaki teknik değerlendirme, şantiyenin uygulanabilirliğini ve teklifte sunulan fiyat yapısını belirler. Teklif sahibi; topoğrafik kısıtlamaları, kamu yollarının geometrisini ve zemin oturma alanının taşıma gücünü analiz etmelidir. Art. 364 CO uyarınca yüklenici, işin gereği gibi yürütülmesinden sorumludur ve teamül ya da aksi yönde sözleşme bulunmadıkça gerekli araç, makine ve gereçleri masrafları kendine ait olmak üzere temin eder. Vinç gabarisi veya parsel düzenine ilişkin bir değerlendirme hatası doğrudan yüklenicinin sözleşmesel sorumluluğunu doğurur.
Kule vinç parçalarını veya mobil vinci taşıyan ağır nakliye konvoyunun güzergahı, ana yol ağından kurulum alanına kadar nokta nokta kontrol edilmelidir. Belediye kavşaklarındaki dönüş yarıçapları, karşı ağırlığı taşıyan çekiciler için izin verilen eğimler ve koruma altındaki ağaçlar veya taşınamaz kent mobilyalarının varlığı, inşaat polisi ve yol idaresi nezdinde özel izin süreçlerini zorunlu kılar.
Havai elektrik hatlarının ve yer altı boru hatlarının tespit edilmesi mutlak bir önceliktir. Art. 365 al. 3 CO uyarınca, yapı sahibi tarafından gösterilen arsa ayıplı olur veya işin gereği gibi ya da zamanında yapılmasını tehlikeye düşürecek başka durumlar ortaya çıkarsa, yüklenici bu durumu yapı sahibine derhal bildirmek zorundadır; aksi halde doğacak sonuçlara bizzat katlanır. Fiyatlandırma uzmanı, vincin serbest rüzgar dönüşündeki bomu ile komşu binalar veya tapu siciline tescil edilmiş hava sahası irtifak hakları arasındaki her türlü mekânsal çakışmayı bildirmekle yükümlüdür.
Saha ziyaretine yönelik operasyonel kontrol listesi: 35 kontrol noktası
Bu saha denetim formu, yerinde yapılan incelemeyi altı operasyonel alanda yapılandırarak ihale teklifi nihai hale gelmeden önce şantiye kurulum kalemlerinin kesinleştirilmesini sağlar:
- 1. Erişim geometrisi ve gabariler: Belediye yollarının asgari genişliği, köprü veya üst geçit altı serbest yükseklikler, kritik ayrımlardaki dönüş yarıçapları, geçilen köprüler veya radye temellerce uygulanan tonaj sınırlamaları.
- 2. Montaj alanının konfigürasyonu: Montaj mobil vincinin konumlanacağı kesin nokta, bomun teleskopik açılımı için gerekli hareket alanı, montaj karşı ağırlığı için arka güvenlik açıklığı, yürüyüş yolları veya şasi ekseniyle hizalanma.
- 3. Platform ve geoteknik zemin: Vincin temel zemini niteliği, arazinin doğal eğimi, sıkıştırılmamış dolguların varlığı, şevlere veya açık kazılara yakınlık, kazık veya yük dağıtım kirişlerinin gerekliliği.
- 4. Hava sahası ve hava geçiş irtifakları: Orta ve yüksek gerilim elektrik hatlarıyla güvenlik mesafesi, komşu parsellerle hava sahası geçiş protokolü, komşu parsellerde çalışan diğer vinçlerle çakışma, yapı yasağı irtifakı veya havacılık gabarileri.
- 5. Yer altı şebekeleri ve kontrol bacaları: Geçiş yolu altındaki yağmur suyu ve atık su hatları, basınçlı gaz boruları, yer altı elektrik kabloları, çelik sac köprüleme gerektiren telekomünikasyon bacaları.
- 6. Geçici şantiye bağlantıları: Geçici elektrik dağıtım panosuna olan mesafe, kaldırma motoru için amper cinsinden mevcut güç, şebeke suyunun basıncı ve debisi, çökeltme ve nötralizasyon sonrası şantiye atık suyunun deşarj noktası.
Erişim ve yerleşim parametreleri karşılaştırma tablosu
| Şantiye parametresi | Yoğun kentsel doku | Sanayi / ticaret bölgesi | Dağlık bölge veya kısıtlı erişim | Mevzuat veya sözleşme şartı |
|---|---|---|---|---|
| Kamusal alan kullanım izni | Zorunlu, saat kısıtlamasıyla belediye koordinasyonu | Genellikle yol geçişiyle sınırlı | Özel mülk sahiplerinin ve belediyenin onayına tabi | Belediye zabıta yönetmelikleri ve art. 364 CO |
| Asgari taşıt yolu genişliği | Ciddi kısıtlama, park yerlerinin geçici iptali gerekli | Standart konvoylar ve çekiciler için yeterli genişlik | Dar yollar, virajların geçici genişletilmesi zorunlu | Yol düzenleme standartları ve art. 364 CO |
| Üçüncü şahıs binaları üzerinden hava sahası geçişi | Gerektiğinde tazminat içeren resmi yazılı sözleşme | Nadiren engelleyici, mutat komşuluk mutabakatı | Bitişik yapılaşabilir alanlar genellikle yok | İsviçre Medeni Kanun (CC) ve art. 365 al. 3 CO |
| Oturma zemininin taşıma gücü | Otopark döşemesi veya mevcut bodrum üzerinde denetimli | Zemin değişimi veya yük dağıtım plakaları gerektiren gevşek zemin | Yüzeye yakın kayaç veya değişken taşıma gücüne sahip moren | Geoteknik rapor ve art. 365 al. 3 CO |
| Ana elektrik beslemesi | Trafo kapasitesine bağlı olarak doğrudan şebeke bağlantısı | Dağıtım şebekesinde yüksek mevcut kapasite | Yetersiz havai hat, sıklıkla jeneratör gereklidir | Dağıtım şirketlerinin talimatları ve art. 373 CO |
Sık yapılan değerlendirme hataları ve mali sonuçları
Saha ziyareti sırasında parselin fiziksel özelliklerinin ihmal edilmesi, işi alan yükleniciyi doğrudan işletme zararlarıyla karşı karşıya bırakır. Art. 373 al. 1 CO götürü bedel kuralını belirler: Yüklenici eseri kararlaştırılan fiyata tamamlamak zorundadır ve iş daha fazla emek veya masraf gerektirmiş olsa bile hiçbir fiyat artışı talep edemez. Doğacak ek malzeme giderleri tamamen yüklenicinin sorumluluğundadır.
Kurulum zemininin taşıma direncinin yetersiz öngörülmesi klasik bir teknik hatadır. Vincin stabilize edilmemiş gevşek bir dolgu üzerine kurulması gerekirse, öngörülmeyen mikro kazık temellerin veya ağır bir yük dağıtım radyesinin imalatı, KDV dahil 18 500,00 CHF ile 38 000,00 CHF arasında beklenmedik ek bir gidere yol açar. Sözleşme imzalanmadan önce art. 365 al. 3 CO uyarınca yapı sahibine derhal bildirim yapılmadığı takdirde bu ek maliyet bir ek protokol konusu yapılamaz.
Özel mülklerin hava sahası geçişi konusunda komşularla koordinasyonun ihmal edilmesi, kaldırma aracının devreye alınmasını durdurabilir. Montajın mecburi durdurulması ve teleskopik mobil vincin bekletilmesi, duruş yaşanan her gün için KDV dahil yaklaşık 3 200,00 CHF bekleme maliyeti doğurur. LMP'ye tabi bir kamu ihalesinde bu tür bir organizasyonel aksaklık genel iş programının yürütülmesini riske atar ve art. 160 CO ile art. 161 CO uyarınca sözleşmede öngörülen gecikme cezalarının önünü açar.
Açıklayıcı pratik örnekler (İsviçre şantiyelerindeki tipik senaryolar)
Aşağıdaki senaryolarda sunulan rakamlar teknik analiz amacıyla oluşturulmuş örneklerdir ve gerçek şantiyeleri yansıtmamaktadır.
Örnek senaryo 1: Yoğun kentsel alanda konut binası (Vaud Kantonu)
Bir inşaat firması, Vaud kantonundaki bir belediyede toplu konut projesinin yapımı için teklif sunmaktadır. Planlanan ekip kaba inşaat için 14 işçiden oluşmaktadır. Zorunlu saha ziyareti sırasında fiyatlandırma uzmanı, eski yapılarla çevrili 3,20 metre genişliğinde bir çıkmaz erişim yolunu ve boşaltma güzergahını kesen alçak gerilim elektrik hattını tespit eder.
İlk teknik planlamada, yüksek tonajlı bir mobil vinçle monte edilen 45 metre bom uzunluğuna sahip bir kule vinç öngörülmüştür. Geçiş gabarisi ağır şasinin ilerlemesini engellemektedir. Firma; teklifine belediye çitinin bir bölümünün geçici olarak sökülmesini, hattın yalıtımlı branda ile kaplanmasını ve teleskopik pompalı transmikser ile desteklenen kompakt otomatik montajlı bir kule vincin kullanılmasını dahil eder. Teklif aşamasındaki bu öngörü sayesinde teklife KDV dahil 14 580,00 CHF tutarında özel bir lojistik kalemi eklenir ve art. 373 CO gereklilikleri karşısında kârlılık korunur.
Örnek senaryo 2: Eğimli arazide idari bina (Fribourg Kantonu)
20 personelin görevlendirileceği kantonal bir kamu ihalesinde yapılan saha ziyareti, kanton yolu ile çalışma platformu arasında 6 metrelik kot farkı bulunan eğimli bir araziyi ortaya çıkarır. İhale teknik şartnamesinde ağır bir rampa düzenlenmesine ilişkin bir zorunluluktan bahsedilmemiştir.
Yerinde yapılan analiz, 100 tonluk mobil vincin devrilme riski olmaksızın platforma inemeyeceğini gösterir. Firma, vinci yol kenarındaki üst kotta ankrajlanmış bir kaideye kurmayı tercih eder; bu da binanın tüm oturum alanını kapsayabilmek için bom uzunluğunun 10 metre artırılmasını gerektirir. Art. 364 CO uyarınca KDV dahil 22 680,00 CHF tutarındaki maliyet ayarlaması ihale teklifi verilirken dahil edilir ve ihale sonrası olası bir uygulama ihtilafının önüne geçilir.
İhale ilanları: ücretsiz araçlar
Doğrudan kamu ihaleleri, kantona göre AIMP eşikleri, SIA 451'den Excel'e dönüştürme, IFC modelinden metraj çıkarma.
Sıkça sorulan sorular
Zorunlu saha ziyaretine katılmamak kamu ihalesinden elenmeye yol açar mı?
Evet. LMP'ye tabi ihalelerde ihale makamı, katılım koşullarına uyulmaması sebebiyle art. 44 LMP uyarınca kusurlu teklif sahibini doğrudan eler. Fiziksel olarak bulunmamak veya katılım belgesini imzalamamak teklifi geçersiz kılar; sonradan telafi imkanı bulunmadığı gibi art. 56 LMP uyarınca etkili bir itiraz yolu da yoktur.
Şartnamede öngörülmeyen mobil vincin ek maliyetini kim karşılamalıdır?
Art. 364 CO uyarınca yüklenici, gerekli araç ve gereçleri masrafları kendine ait olmak üzere temin eder. Saha ziyareti sabit bir vincin kurulamayacağını tespit etmeye imkan tanıyorsa yüklenici, KDV dahil yaklaşık 14 595,45 CHF tutarındaki örnek ek maliyeti bizzat üstlenir.
Belirlenen arazide tehlikeli havai şebekeler tespit edilirse nasıl bir yol izlenmelidir?
Art. 365 CO, ifayı tehlikeye atacak durumlardan doğan sonuçlara katlanmamak adına durumun derhal yapı sahibine bildirilmesini zorunlu kılar. İhale teklifi sürecinde bu tespit, resmi bir soru iletilerek veya OTConst hükümleri ile belediye izinlerine ilişkin açık bir ihtirazi kayıt düşülerek ifade edilir.
Erişimin elverişsiz olmasına rağmen yapı sahibi götürü bedel uygulayabilir mi?
Art. 373 CO uyarınca, önceden tahmin edilmesi olanaksız olağanüstü durumlar haricinde götürü bedel yükleniciyi bağlar. Saha ziyareti sırasında görülebilen bir erişim güçlüğü öngörülemez bir olay teşkil etmez; yüklenici aktarma masraflarını ilk maliyetlendirmeye dahil etmek zorundadır.
Şantiye yönetimi tarafından düzenlenen yer görme tutanağının hukuki statüsü nedir?
Tutanak, karşılıklı yapılan tespitleri resmileştirir ve tanınan şantiye toleransları konusunda bağlayıcı delil niteliği taşır. SIA 118 standardı uyarınca ihale koşullarına dahil olur ve art. 1 CO kapsamında sözleşmenin kurulmasından itibaren tarafları bağlar.
İhale kararı sonrasında vinç temellerine ilişkin çekince konulabilir mi?
Hayır. art. 41 LMP ve art. 364 CO uyarınca ihale kararı, teklif edilen teknik taahhütleri kesinleştirir. Sözleşme imzalandıktan sonra, yer görme sırasında bildirilmeyen bir zemin yetersizliğinin fark edilmesi, KDV dahil yaklaşık 18 920,35 CHF tutarındaki bir platform için tazminat talep edilmesini engeller.
Yer görme ziyareti, uygulama kapsamını resmileştirir ve teklif tutarını yol veya vinç kurulumu risklerine karşı güvence altına alır. Teklif optimizasyonunuzu analiz kaynaklarımızla sürdürün:
- İhale İlanı Dosyası İncelemesi, Yer Görme ve Plan Metrajı
- İhale İlanı Evraklarının Hiyerarşisi: SIA 118 Normuna Göre Plan ve Teklif Arasındaki Çelişkiler
- İhale Teklifindeki Metrajların Kontrolü: Projeler ile Şartname Arasındaki Farklılıklarda Hangi Strateji İzlenmeli?
- Asbest ve PCB Kirletici Raporu: OTConst Uyarınca Fiyatlandırma Öncesi Kontrol
