Ga naar de inhoud
Kandidaten
Vacatures
Werkgevers
Ondernemingen
Tarieven
Taal wijzigen: Frans
Praktijkgids

Proeftijd in Zwitserland (CO & CCT): Maximale Duur van 3 Maanden, Opzegtermijn van 7 Dagen en Uitstel bij Ziekte

Beheers de proeftijd volgens art. 335b CO en de CCT in de bouw: maximale duur van 3 maanden, opzegtermijn van 7 dagen en wettelijke verlenging bij ziekte.

Inhoudsopgave
De 3 belangrijkste risico's op de bouwplaats
  1. Financieel / Marge: Een foutieve berekening van de verschoven einddatum kan leiden tot de onverschuldigde betaling van meerdere maanden loon, oftewel circa 6 000 CHF tot 18 000 CHF per medewerker volgens de barema's van art. 335c CO.
  2. Juridisch / Paritair / SUVA: Het aanzeggen van een ontslag na het daadwerkelijke verstrijken van de proeftijd stelt de werkgever bloot aan een betwisting voor de kantonnale arbeidsrechtbank wegens opzegging op een ongelegen tijdstip volgens art. 336c CO.
  3. Administratief / Oplevering: Een gebrekkig beheer van de aanwezigheidsregisters en arbeidsongeschiktheidsattesten verstoort de personeelsmonitoring die vereist is voor het aanhouden van de contractuele uitvoeringsplanningen van de onderneming.

Deze technisch-juridische gids richt zich tot werkgevers, projectleiders en HR-verantwoordelijken in de Zwitserse bouwsector. Hij verduidelijkt de regels omtrent de proeftijd van een arbeider of kaderlid. Art. 335b CO stelt de proeftijd vast op de eerste maand van de tewerkstelling, waarbij bij schriftelijke overeenkomst, modelarbeidscontract of collectieve overeenkomst een afwijkende duur kan worden overeengekomen, zonder dat deze drie maanden mag overschrijden.

Op bouwplaatsen wijzigt het intreden van een ziekmelding of arbeidsongeval de oorspronkelijke planning rechtstreeks. Overeenkomstig de wettelijke voorschriften van art. 335b CO wordt de proeftijd verlengd bij werkonderbreking wegens ziekte, ongeval of het vervullen van een wettelijke verplichting. Deze opschorting verschuift de einddatum met een duur die gelijk is aan de daadwerkelijk verloren gewerkte werkdagen, wat een strikte opvolging vereist.

Berekeningsmethode voor verlenging en telling van afwezigheidsdagen

De concrete toepassing van de verlenging vereist een nauwkeurige rekenmethode op basis van de daadwerkelijk gemiste werkdagen. Wanneer de werkzaamheden worden onderbroken door ziekte of een ongeval, eindigt de proeftijd niet op de oorspronkelijk in het individuele contract vermelde datum. De termijn schuift op met een aantal werkdagen dat strikt gelijk is aan de duur van de verhindering.

In de praktijk van bouwbedrijven bepalen drie criteria het exacte einde van de proeftijd:

  • De aard van de afwezigheid: alleen onderbrekingen buiten toedoen van de werknemer geven recht op verlenging, zoals bewezen medische arbeidsongeschiktheid of het vervullen van een wettelijke verplichting.
  • De telling in werkdagen: de wekelijkse rustdagen volgens het bedrijfsrooster worden niet meegeteld als de ziekteperiode samenvalt met een niet-gewerkt weekend.
  • De aanzegging van het ontslag: de opzegging moet de invloedssfeer van de geadresseerde bereiken vóór het verstrijken van de aldus herberekende proeftijd, wil de verkorte opzegtermijn geldig blijven.

Bij twijfel over de uiterste datum kan de werkgever juridisch advies inwinnen of de bevoegde paritaire commissie raadplegen om latere geschillen te voorkomen.

Vergelijkingstabel van contractsituaties tijdens de proeftijd

Contractuele situatie Overeengekomen duur Opzegtermijn Gevolg van een ziekteverzuim van 10 werkdagen Toepasselijk beschermingsregime
Gewoon wettelijk stelsel zonder specifieke clausule 1 maand 7 dagen tegen elke willekeurige dag Verschuiving van de einddatum met 10 werkdagen Geen bescherming tegen opzegging op een ongelegen tijdstip
Schriftelijke individuele arbeidsovereenkomst voor kaderlid 3 maanden 7 dagen tegen elke willekeurige dag Verschuiving van de einddatum met 10 werkdagen Bescherming tegen ontslag opgeschort tijdens de proeftijd
Nationale collectieve arbeidsovereenkomst voor de hoofdbouwsector Bepaald door de overeenkomst Volgens het toepasselijke cao-barema Verlenging gelijk aan de afwezigheid Gezamenlijke toepassing van de paritaire regels
Tijdelijke aanstelling voor een korte opdracht Vastgelegd in de schriftelijke overeenkomst Verkorte cao- of wettelijke termijn Einddatum verschoven naar rato van de verzuimdagen Automatisch einde op de overeengekomen datum bij een overeenkomst van bepaalde duur
Clausule met 4 maanden (ongeoorloofd) Gemaximeerd op 3 maanden Wettelijke termijn van het eerste dienstjaar vanaf de 4e maand Verlenging uitsluitend berekend op het plafond van 3 maanden Gewone ontslagbescherming vanaf de 91e dag

Veelvoorkomende managementfouten en financiële gevolgen

De verwarring tussen kalenderdagen en werkdagen vormt de voornaamste bron van geschillen. Het verlengen van een proeftijd met een aantal kalenderdagen waarin niet-gewerkte zaterdagen en zondagen zijn inbegrepen, vertekent de wettelijke vervaldag. Als de werkgever een opzegging mededeelt in de veronderstelling de korte opzegtermijn te kunnen benutten terwijl de wettelijke datum met achtenveertig uur is overschreden, valt het ontslag onder het gewone stelsel.

De financiële gevolgen van een dergelijke vergissing kunnen aanzienlijk zijn voor een kmo:

  • Het salaris over de gewone opzegtermijn wordt opeisbaar tegen het einde van een kalendermaand, wat een extra loonlast van circa 5 500 CHF tot 9 000 CHF betekent, afhankelijk van de kwalificaties.
  • Een medische terugval na de proeftijd activeert de beschermingsperiode, waardoor het ontslag nietig is indien het tijdens deze fase wordt aangezegd. De loondoorbetaling is dan gedurende een beperkte tijd verschuldigd.
  • Een ongerechtvaardigde beëindiging die wordt geherkwalificeerd als ontslag zonder gegronde redenen stelt het bedrijf voor de bevoegde arbeidsrechtbank bloot aan betaling van het resterende loon en een schadevergoeding die kan oplopen tot meerdere maandsalarissen.

Praktische illustratieve voorbeelden (standaardscenario's op de Zwitserse bouwplaats)

Onderstaande cijfers zijn illustratieve voorbeelden bedoeld om het administratieve personeelsbeheer in de bouwsector inzichtelijk te maken.

Scenario 1: Metselwerk ruwbouw in het kanton Vaud

Een onderneming uit Vaud neemt een gediplomeerd metselaar aan onder een algemeen verbindend verklaarde collectieve overeenkomst. De overeenkomst voorziet in een proeftijd van twee maanden die ingaat op 1 maart, met 30 april als oorspronkelijke einddatum. De bezetting op de bouwplaats telt veertien arbeiders. Op 10 april vertoont de medewerker een volledige arbeidsongeschiktheid wegens ziekte gedurende twaalf opeenvolgende werkdagen. De werkhervatting vindt plaats op 28 april.

Gekozen aanpak en verantwoording: de onderneming verschuift het einde van de proeftijd met twaalf werkdagen, waarmee de nieuwe einddatum op 18 mei komt te liggen. Omdat de directie de samenwerking wenst te beëindigen, zegt zij de overeenkomst op 8 mei op met een opzegtermijn van zeven dagen. Het contract eindigt op 15 mei, geheel conform de contractuele bepalingen en zonder de beschermingsregels per maandeinde te activeren.

Scenario 2: Renovatie in de afbouw in het kanton Genève

Een meubelmakerij uit Genève met acht werknemers werft een chef werkplaats aan met een contractuele proeftijd van drie maanden, ingaande op 15 januari. Een niet-beroepsongeval leidt tot een volledige uitval van 1 tot en met 20 februari, oftewel veertien niet-gewerkte werkdagen.

Gekozen aanpak en verantwoording: de oorspronkelijk op 14 april vastgestelde einddatum schuift op met veertien werkdagen, waardoor de einddatum op 5 mei komt te liggen. De onderneming behoudt zo de mogelijkheid om de daadwerkelijke vaardigheden van de werknemer gedurende een volledige effectieve werkperiode van drie maanden te beoordelen alvorens tot een definitieve aanstelling over te gaan.

Lonen en lasten: de gratis tools

Werkelijke kosten van een arbeider, werkgeversbijdragen per kanton, maaltijd- en reisvergoedingen, opzegtermijnen van de collectieve overeenkomst.

Loon- en HR-tools bekijken

Veelgestelde vragen

Wat is de wettelijke duur van de proeftijd zonder schriftelijke afspraak?

Volgens art. 335b CO bedraagt de proeftijd één werkmaand. Een schriftelijke overeenkomst of een collectieve overeenkomst kan een afwijkende duur vaststellen tot maximaal drie maanden.

Hoe wordt de verlenging van de proeftijd berekend bij een ongeval?

Volgens art. 335b CO wordt de proeftijd verlengd bij werkonderbreking door ziekte of een ongeval. De einddatum wordt verschoven met het exacte aantal daadwerkelijk verzuimde werkdagen.

Welke opzegtermijn geldt bij een opzegging tijdens de proeftijd?

Overeenkomstig art. 335b CO kan elke partij de overeenkomst tijdens de proeftijd op elk gewenst moment opzeggen met inachtneming van een netto opzegtermijn van zeven dagen, zonder het einde van de maand te hoeven afwachten.

Geldt de bescherming tegen ontslag op een ongelegen tijdstip tijdens de proeftijd?

Nee. Het in het Wetboek van Verbintenissen (CO) opgenomen wettelijke verbod op opzegging tijdens ziekte treedt pas in werking na afloop van de tussen partijen overeengekomen proeftijd.

Kan een bouw-cao de opzegtermijn tijdens de proeftijd verkorten?

Een collectieve arbeidsovereenkomst kan de beoordelingsmodaliteiten nader invullen. De werkgever dient echter altijd de dwingende bepalingen van het Wetboek van Verbintenissen (CO) te respecteren om de rechten van de werknemers te waarborgen.

Welk loon moet worden doorbetaald aan een metselaar die tijdens de proeftijd uitvalt?

Onder voorbehoud van collectieve overeenkomsten verplicht art. 324a CO tot doorbetaling van het loon gedurende drie weken in het eerste dienstjaar, mits de arbeidsverhouding voor meer dan drie maanden is aangegaan.

Een goed begrip van de proeftijd en de eventuele verlenging ervan waarborgt een solide personeelsbeheer binnen de kmo's in de bouwsector in Franstalig Zwitserland. Raadpleeg onze juridische dossiers om uw aanwervingsprocedures te beveiligen:

Art Construction is een onafhankelijke onderneming: zij is niet aangesloten bij de SIA, het CRB, de SUVA of de KBOB. De vermelde normen en referenties verwijzen naar publicaties van deze instanties; uitsluitend de officiële versie is bindend.