🛡️ Reeks over fraudepreventieDe 26 anomalieënGids in PDF + WordFRAUDE 01
Fraudepreventie in de Zwitserse bouw: de 26 anomalieën op de bouwplaats en de juridische auditscanner
Fraude, misbruik, chantage of eenvoudige nalatigheid: op een Zwitserse bouwplaats wordt de grens vaak bepaald door enkele aanwijzingen die men vóór het ondertekenen of betalen had kunnen zien. Deze pagina presenteert de 26 anomalieën die wij volgen, gegroepeerd in zes risicofamilies, telkens met de pagina die ze in detail behandelt en de belangrijkste wetsartikelen, nagelezen op Fedlex. De scanner helpt u de signalen te tellen die u waarneemt. Een signaal vraagt om een controle, nooit om een beschuldiging: alleen de autoriteit en de rechter kwalificeren de feiten.
PDFDOCX
De referentiegids: de 26 anomalieën, het auditraster en het juridische schild
Het referentiekader van de 26 anomalieën, een afdrukbaar auditraster en de basisreflexen, in PDF en in Word.
Er wordt een e-mailadres gevraagd: de gids wordt meteen getoond en ook per e-mail naar u gestuurd (ondertekende links, 7 dagen geldig).
Hoe de val werkt en welke waarschuwingssignalen er zijn
De 26 anomalieën, gegroepeerd in zes risicofamilies
Een val op de bouwplaats berust bijna altijd op drie elementen: informatie die de andere partij niet heeft (wie het bedrijf echt is, wat er werkelijk is aangebracht, wat er echt is betaald), een moment van afhankelijkheid (voorschot, saldo, garantie, nakende verkoop van het gebouw) en een stuk dat de werkelijkheid niet weergeeft (factuur, technische fiche, weegbon, meting). De onderstaande tabellen beschrijven elke anomalie op het niveau dat nodig is om ze te herkennen, en verwijzen naar de pagina die uitlegt hoe u zich beschermt.
De “26 anomalieën” zijn de redactionele indeling van Art Construction, geen officiële lijst. De groepering in zes families is eveneens redactioneel: meerdere anomalieën raken twee families tegelijk. De titels van de nummers 19 tot 26 zijn voorstellen en worden als zodanig aangegeven (voorgestelde titel, nog te bevestigen).
Insolventie en schijnvennootschappen
Nr.
Anomalie (titel)
Hoe men het herkent
Pagina
Belangrijkste artikelen
nr. 1
De “phoenix-vennootschappen” (sociétés phénix) en ketenfaillissementen (Konkursreiterei)
Een in de schulden zittend bedrijf wordt vervangen door een vennootschap die de activiteit overneemt, terwijl de schuldeisers onbetaald blijven. Te herkennen aan de opeenvolging van firmanamen, zetels en organen.
Pagina 2
art. 684a CO ; art. 164 CP ; art. 288 LP
nr. 2
De familiale “katvangers” (moeder, vader, oom, echtgenote) en stromannen
Een persoon uit de omgeving figureert als zaakvoerder of bestuurder, terwijl de werkelijke leiding elders ligt; de wettelijke aansprakelijkheid treft ook wie feitelijk leidt.
Pagina 4
art. 52 LAVS ; art. 754 CO
nr. 3
De “bedrijvenbegraveners” (Firmenbestatter / Mantelhandel)
Een vennootschap zonder activiteit of vermogen, maar met schulden, wordt aan een derde overgedragen om ze te laten verdwijnen; de wet treft een dergelijke overdracht van aandelen onder bepaalde voorwaarden met nietigheid.
Pagina 3
art. 684a CO ; art. 164 CP ; art. 288 LP
nr. 7
Het wegsluizen van de btw (TVA, 8.1 %) en de georganiseerde insolventie van de baas (art. 93 LP)
De btw (TVA) of bijdragen worden geïnd zonder te worden doorgestort, met onregelmatige facturen en achterstallige schulden aan de overheid. Art. 93 LP beschrijft deze fraude niet (zie de verduidelijking).
Pagina 2
art. 15 LTVA ; art. 98 LTVA ; art. 288 LP
Arbeidskrachten en lonen
Nr.
Anomalie (titel)
Hoe men het herkent
Pagina
Belangrijkste artikelen
nr. 4
De “taxivennootschappen” (valse facturen tegen enveloppen met cash)
Er worden facturen uitgeschreven voor niet-bestaande diensten of diensten die vreemd zijn aan de uitgever, waarbij de betaling in contanten terugvloeit. Te herkennen aan het ontbreken van middelen, personeel en bewijsstukken.
Pagina 5
art. 251 CP ; art. 96 LTVA ; art. 87 LAVS
nr. 5
De loonterugbetaling aan de geldautomaat (kickback op het loon)
Een werknemer die volgens het contract wordt betaald, moet er een deel van terugbetalen. De wet staat niet toe dat tijdens het contract en de maand erna wordt afgezien van een dwingende vordering.
Pagina 5
art. 341 CO ; art. 14 LAVS ; art. 87 LAVS
nr. 6
De werkloosheidsfraude bij “slecht weer” (ICI) en bij werktijdverkorting (RHT)
Uren stilstand door slecht weer of werktijdverkorting worden gemeld zonder dat aan de wettelijke voorwaarden is voldaan (uitsluitend weersgebonden oorzaak, regelmatige melding).
Pagina 5
art. 43 LACI ; art. 105 LACI ; art. 25 LPGA
nr. 15
Zwartwerk (“black”), de “familiale regelingen” en de te lage indeling volgens de cao (CCT)
Werknemers worden zonder aangifte of onder de collectieve arbeidsovereenkomst tewerkgesteld, soms onder het mom van familiale regelingen of van een te lage indeling.
Pagina 11
art. 1 LTN ; art. 13 LTN ; art. 4 LECCT
nr. 16
De valse onderaanneming die onwettig uitlenen van arbeidskrachten verbergt (schending van de LSE)
Een schijnonderaanneming kan een ter beschikking stelling van arbeidskrachten verbergen zonder de vergunning die van de uitlener wordt gevraagd.
Pagina 11
art. 12 LSE ; art. 39 LSE ; art. 5 LDét
Betalingen, inhoudingen en garanties
Nr.
Anomalie (titel)
Hoe men het herkent
Pagina
Belangrijkste artikelen
nr. 8
De berekende inhouding van de 2-jarige garantie in contanten (gokken op het faillissement van de onderaannemer)
Een garantie van 2 jaar die op de onderaannemer wordt ingehouden, wordt in contanten bewaard, zonder borgstelling en zonder aparte rekening, met het risico bij een faillissement verloren te gaan.
Pagina 6
art. 82 CO ; art. 107 CO ; art. 181 SIA 118 (*)
nr. 9
De “chantage onder de drempel van de gerechtelijke expertise” (eindinhouding van 15'000 tot 25'000 CHF)
Op het saldo wordt een aanzienlijk bedrag ingehouden voor niet-gedocumenteerde gebreken, in de verwachting dat de kosten van een expertise afschrikken. De wet bepaalt geen “expertisedrempel” (zie de verduidelijking).
Pagina 7
art. 367 CO ; art. 368 CO ; art. 158 CPC
nr. 10
De roof van de “prorata-rekening” (compte prorata) en de spookboetes voor schoonmaak
De prorata-rekening (gemeenschappelijke bouwplaatskosten) wordt zonder transparantie gevoerd, met inhoudingen en schoonmaakboetes zonder bewijsstuk.
Pagina 8
art. 163 CO ; art. 62 CO ; art. 97 CO
nr. 11
De omgekeerde chantage met het superprovisionele wettelijk pandrecht aan de vooravond van een notariële verkoop
Een wettelijk pandrecht (hypothèque légale) van ambachtslieden wordt zonder vastgesteld bedrag aangekondigd vlak vóór de notariële verkoop van het gebouw, om een betaling of een korting af te dwingen.
Pagina 9
art. 839 CC ; art. 837 CC ; art. 265 CPC
Aanbestedingen en corruptie
Nr.
Anomalie (titel)
Hoe men het herkent
Pagina
Belangrijkste artikelen
nr. 12
Het “lek van de prijsstaat” (gemanipuleerde laatste onderhandelingsronde bij een private aanbesteding)
Bij een private aanbesteding kent een deelnemer vóór de laatste ronde de prijzen van de anderen, wat de mededinging vervalst.
Pagina 10
art. 162 CP ; art. 6 LCD ; art. 23 LCD
nr. 13
De aanbestedingskartels en “dekkingsoffertes” (Abreden / COMCO)
Concurrenten spreken prijzen of de verdeling van markten af; sommigen dienen “dekkingsoffertes” in om concurrentie te simuleren.
Pagina 10
art. 5 LCart ; art. 49a LCart
nr. 14
De steekpenningen en gratis werken in de privévilla van de beslisser
Een beslisser krijgt een persoonlijk voordeel (gratis werken, commissie) dat verband houdt met de gunning of de betaling van een bouwplaats, zonder dat de belangenband wordt gemeld.
Het opzettelijke “zelfmoord”-bod (-25 % bij de aanbesteding) gevolgd door chantage met aanvullende overeenkomsten (avenants)
Op een zeer laag bod volgen tijdens de werken opgelegde aanvullende overeenkomsten, soms met de voorwaarde dat de werken anders niet worden voortgezet. Het cijfer van -25 % is dat van een voorbeeld, geen wettelijke drempel.
Pagina 11
art. 373 CO ; art. 29 CO ; art. 30 CO
Kwaliteit, materialen, afval en subsidies
Nr.
Anomalie (titel)
Hoe men het herkent
Pagina
Belangrijkste artikelen
nr. 18
De misbruikte energiesubsidies en meegaande technische fiches
Energiesubsidies worden aangevraagd op basis van technische fiches, facturen of certificaten die niet overeenkomen met de uitgevoerde werken.
Pagina 12
art. 146 CP ; art. 251 CP
nr. 19
De materiaalsubstitutie (goedkoper product aangebracht, prijs van het bestek gefactureerd) (voorgestelde titel, nog te bevestigen)
Een ander materiaal, merk of een andere dikte dan in de offerte, aangebracht zonder schriftelijke instemming, terwijl de prijs van het bestek wordt gefactureerd.
Pagina 12
art. 368 CO ; art. 146 CP ; art. 251 CP
nr. 20
De stortfraude (vervuilde grond, asbesthoudend of gedeclasseerd afval buiten de officiële kanalen afgevoerd met valse weegbonnen) (voorgestelde titel, nog te bevestigen)
Grond, sloopafval of asbesthoudende elementen worden buiten de erkende kanalen afgevoerd, met onjuiste volg- of weegdocumenten.
Bedrog en opzettelijk verborgen gebreken (afgedekt werk, gecamoufleerd herstel vóór de oplevering) (voorgestelde titel, nog te bevestigen)
Een bekend gebrek dat daarna wordt verhuld (afgedekte laag, schijnherstel) om de goedkeuring van het werk te verkrijgen.
Pagina 12
art. 28 CO ; art. 370 CO ; art. 367 CO
nr. 22
De beloofde of voorgehouden “10-jarige garantie” (verkoopargument verward met de wettelijke termijnen) (voorgestelde titel, nog te bevestigen)
Een “10-jarige garantie” die als verkoopargument wordt aangevoerd zonder directe wettelijke tegenhanger, waarna termijnen of verjaring aan de opdrachtgever worden tegengeworpen (zie de verduidelijking).
Pagina 12
art. 371 CO ; art. 3 LCD
nr. 23
De opgeblazen metingen en spookhoeveelheden (eindafrekening hoger dan wat werkelijk is uitgevoerd) (voorgestelde titel, nog te bevestigen)
Gefactureerde hoeveelheden die hoger zijn dan de uitgevoerde, zonder tegensprekelijke meting en zonder ondertekende opname.
Pagina 12
art. 372 CO ; art. 373 CO ; art. 62 CO
Oplichting van particulieren
Nr.
Anomalie (titel)
Hoe men het herkent
Pagina
Belangrijkste artikelen
nr. 24
Het geïnde voorschot en de nooit geopende bouwplaats (voorschotfraude) (voorgestelde titel, nog te bevestigen)
Voorschot gevraagd bij de ondertekening zonder dat de werken beginnen, met opeenvolgende excuses en vervolgens stilte.
Pagina 14
art. 146 CP ; art. 82 CO ; art. 107 CO
nr. 25
De valse “aanvang van de uitvoering” (neergelegd materiaal of symbolisch bezoek om het voorschot te rechtvaardigen) (voorgestelde titel, nog te bevestigen)
Een schijnbare aanvang van de uitvoering (neergelegd materiaal, kort bezoek) wordt aangevoerd om het voorschot te houden.
Pagina 14
art. 146 CP ; art. 377 CO ; art. 251 CP
nr. 26
De misbruikte of fictieve spoed-“paneninterventie” (verergerde storing, prijs zonder offerte, factuur zonder verband met de interventie) (voorgestelde titel, nog te bevestigen)
Spoedinterventie gefactureerd zonder offerte of vooraf meegedeelde prijs, zonder bewijsstuk, of een fictieve interventie.
Pagina 14
art. 146 CP ; art. 3 LCD ; art. 41 CO
Waarschuwingssignalen (red flags) om vóór en tijdens de werken te controleren
Een waarschuwingssignaal is een waarneembaar feit dat men kan controleren: een regel in het handelsregister, een ontbrekend attest, een prijs zonder uitleg, een hoeveelheid die niemand kan verantwoorden. Het bewijst op zichzelf niets: een bedrijf kan om goede redenen van zetel zijn veranderd, en een lage prijs kan echt vakmanschap weerspiegelen.
Drie vragen helpen bij het sorteren: kan ik het vaststellen met een document of een gedateerde foto? Is er een eenvoudige verklaring die de andere partij mij schriftelijk kan geven? Staat het signaal op zichzelf, of gaan er andere mee gepaard? Meerdere signalen die elkaar overlappen rechtvaardigen een grondiger controle, met de hulp van een jurist.
U wordt gevraagd in contanten te betalen, of op de rekening van een andere persoon of vennootschap dan degene die ondertekent.
Het bedrijf weigert zijn attesten van de sociale verzekeringen en de ongevallenverzekering of de lijst van zijn onderaannemers voor te leggen.
De prijs ligt ver onder alle andere offertes, zonder dat het verschil wordt verklaard door de omvang, de hoeveelheden of de materialen.
Het handelsregister toont frequente wijzigingen van firmanaam, zetel of organen.
De documenten (technische fiches, weegbonnen, metingen, facturen) komen niet overeen met wat u ter plaatse vaststelt.
Een voorschot, een handtekening of een aanvullende overeenkomst wordt onmiddellijk geëist, onder tijdsdruk.
De personen die op de bouwplaats werken, zijn noch die van het contract, noch die van de aangekondigde lijsten.
Een inhouding, een boete of een aftrek wordt aangekondigd zonder detail of bewijsstuk.
Een persoonlijk voordeel of een korting “buiten de factuur” is gekoppeld aan een gunning of een betaling.
Gebreken worden alleen mondeling aangevoerd, of vlak vóór de betaling van het saldo, zonder beschrijving en zonder foto.
Scanner van de 26 anomalieën: vink de waargenomen signalen aan
De scanner bundelt 61 waarschuwingssignalen, gerangschikt per situatie (offerte en aanbod, handelsregister, onderaannemer, contract, afrekening, bouwplaats). U kunt filteren op profiel (opdrachtgever, architect, hoofdaannemer, onderaannemer) en op fase (aanbesteding, contract, uitvoering, eindafrekening, garantie). Elk signaal toont de betrokken wetsartikelen en de pagina die u moet lezen.
Het resultaat is een eenvoudige telling, zonder percentage en zonder waarschijnlijkheid: het totaal aantal aangevinkte signalen en het aantal per anomalie, in drie categorieën. Geen enkel signaal: in dit stadium niets te melden. Eén tot twee signalen in totaal: in de gaten houden. Vanaf drie signalen in totaal, of twee signalen bij dezelfde anomalie: laten controleren door een jurist. Deze drempels zijn een redactionele voorzichtigheidsconventie, geen statistiek: ze geven noch de ernst noch de waarschijnlijkheid van een strafbaar feit aan. Alleen de signalen die door het gekozen filter worden getoond, worden meegeteld.
Alles wordt in uw browser berekend: er wordt niets verzonden, niets opgeslagen. Het resultaat kan worden afgedrukt, met de verwijzingen naar de betrokken pagina's 2 tot 14.
Scanner van de 26 anomalieën in de bouw: tel de waargenomen waarschuwingssignalen
Vink aan wat u waarneemt (een feit, nooit een indruk). Filter naar wens op profiel en fase. Het resultaat is een eenvoudige telling: alles wordt in uw browser berekend, er wordt niets verzonden of opgeslagen.
Het is noch een diagnose noch een bewijs: een signaal vraagt om een controle, niet om een beschuldiging.
Fraudepreventie in de Zwitserse bouw: de 26 anomalieën op de bouwplaats en de juridische auditscanner · https://art-construction.ch/nl/outils/dossiers/prevention-fraudes-batiment-suisse/
Vink de waargenomen signalen aan: het resultaat verschijnt hier, met de pagina's van de reeks die u kunt raadplegen.
Zwitsers juridisch kader, bewijzen en modelbrieven
Rechtsgrondslagen: CO, CC, CP, LP en SIA 118 (*)
Elke anomalie raakt minstens een van de volgende drie niveaus: het burgerlijk recht (aannemingsovereenkomst, garanties, gebreken: CO, CC), het incassorecht (LP) en de sociale verzekeringen (LAVS, LACI, LTVA), en het straf- of bestuursrecht, dat pas van toepassing is wanneer de feiten door de autoriteit zijn vastgesteld. De belangrijkste artikelen van elke anomalie staan in de bovenstaande tabellen; de tabel “Wettelijke basis” hieronder vat de nuttigste regels samen om zich te beschermen.
De regels in een oogopslag
Regel
Artikel
Wat de tekst zegt
Overdracht van aandelen van een vennootschap zonder activiteit of vermogen en met zware schulden
art. 684a lid 1 en 2 CO
De overdracht is nietig; indien het handelsregister een gegrond vermoeden heeft, sommeert het de vennootschap haar laatste ondertekende jaarrekeningen voor te leggen en weigert het de inschrijving als zij daaraan geen gevolg geeft of als de rekeningen het vermoeden bevestigen.
Handelingen ten nadele van de schuldeisers (pauliaanse vordering, action révocatoire)
art. 285 tot 288 LP
Vermogensbestanddelen die aan de gedwongen tenuitvoerlegging zijn onttrokken, kunnen worden teruggehaald: schenkingen in het jaar vóór het beslag of het faillissement (art. 286), handelingen binnen vijf jaar met de herkenbare bedoeling de schuldeisers te benadelen (art. 288).
Vermindering van het vermogen, wanbeheer, boekhouding
art. 164, 165 en 166 CP
Strafbare feiten die alleen worden gestraft als de schuldenaar failliet wordt verklaard of als tegen hem een verliesbewijs wordt opgemaakt; art. 164 lid 2 CP richt zich ook tegen de derde die eraan deelneemt.
Aansprakelijkheid van de werkgever en van de organen voor de AVS-bijdragen
art. 52 lid 1 en 2 LAVS
De werkgever is aansprakelijk voor de schade die door een opzettelijke of grof nalatige schending aan de verzekering is toegebracht; als het om een rechtspersoon gaat, zijn de leden van het bestuur en degenen die leiding geven subsidiair aansprakelijk, hoofdelijk onder elkaar.
Aansprakelijkheid van de contracterende aannemer voor de onderaannemers
art. 5 LDét
In de bouw, de weg- en waterbouw en de afbouw is de contracterende aannemer aansprakelijk voor de minimumlonen en arbeidsvoorwaarden die door onderaannemers niet worden nageleefd, na een voorafgaande vruchteloze invordering; hij kan zich daarvan bevrijden door zijn zorgvuldigheidsplicht aan te tonen.
Uitlenen van personeel
art. 12 lid 1, 20 lid 1 en 39 lid 1 LSE
De uitlener moet een kantonale vergunning hebben en de loonbepalingen van de algemeen verbindend verklaarde collectieve arbeidsovereenkomst van het inlenend bedrijf toepassen, en wie zonder vergunning personeel uitleent, riskeert een boete.
Afspraken tussen concurrenten
art. 5 lid 3 en art. 49a lid 1 LCart
Afspraken tussen concurrenten die prijzen vastleggen of markten verdelen, worden geacht de effectieve mededinging op te heffen; de sanctie kan oplopen tot 10 % van de omzet die in de laatste drie boekjaren in Zwitserland is behaald.
Omkoping van particulieren
art. 322octies en 322novies CP
Het aanbieden of aannemen van een onbehoorlijk voordeel in verband met een handeling die strijdig is met de plichten of afhangt van een beoordelingsbevoegdheid, is strafbaar; niet onbehoorlijk zijn voordelen die contractueel zijn overeengekomen of van geringe waarde zijn en met de gebruiken overeenstemmen (art. 322decies).
Gebreken aan het werk: kennisgeving, herstel, verjaring
art. 367 lid 1bis, 368 lid 2bis, 370 lid 4 en 371 CO
Bij een onroerend werk heeft de opdrachtgever 60 dagen om de gebreken te melden; een clausule die het herstel van een bouwgebrek uitsluit, is nietig; de verjaring bedraagt twee jaar, vijf jaar bij een onroerend werk.
Wettelijk pandrecht van ambachtslieden en aannemers (hypothèque légale)
art. 839 lid 2 en 3 CC
Inschrijving uiterlijk vier maanden na de voltooiing van de werken; ze vindt alleen plaats als het bedrag is vastgesteld door de erkenning van de eigenaar of door de rechter, en kan niet worden gevorderd als de eigenaar voldoende zekerheid verstrekt.
Bewijs bij voorbaat
art. 158 lid 1 CPC
De rechtbank neemt bewijs op elk moment af als de wet daarin voorziet of als het in gevaar komen van het bewijs of een beschermwaardig belang aannemelijk wordt gemaakt.
Contractuele bescherming en te verzamelen bewijzen
Tien reflexen, in deze volgorde toegepast, zijn meer waard dan een lang contract: controleer vóór het ondertekenen het bedrijf (handelsregister, incasso's, attesten van de sociale verzekeringen); eis een schriftelijk contract dat de materialen, de hoeveelheden en de wijze van betaling beschrijft; weiger elke clausule die het herstel van gebreken aan een bouwwerk uitsluit (nietig volgens art. 368 lid 2bis CO); noteer de termijnen. Vóór het betalen: betaal op de rekening van het bedrijf dat ondertekent, nooit in contanten of aan een derde; eis een tegensprekelijke meting en het detail van elke inhouding; kom de vorm van de garantie schriftelijk overeen. Vóór het uitbesteden aan onderaannemers: vraag aan elke onderaannemer dezelfde attesten, laat de hele keten aanmelden en controleer wie er echt op de bouwplaats werkt.
Het bedrijf controleren vóór het ondertekenen: handelsregister (Zefix), incasso's, organen, voorgeschiedenis.
Een volledig schriftelijk contract eisen: prijs, hoeveelheden, benoemde materialen, termijnen, wijze van betaling.
Clausules weigeren die het herstel van gebreken uitsluiten of de kennisgevingstermijnen verkorten.
Elke termijn vanaf de ondertekening in een agenda noteren (60 dagen voor gebreken, 4 maanden voor het wettelijk pandrecht).
Alleen betalen op de rekening van het contracterende bedrijf, met factuur en bewijs van betaling.
Een tegensprekelijke meting en het detail van elke inhouding, boete of aangerekende kost eisen.
Schriftelijk overeenkomen wat de vorm van de garantie (inhouding, borgstelling), het bedrag en de vrijgave ervan zijn.
Aan elke onderaannemer de attesten van de sociale verzekeringen en de lijst van zijn eigen onderaannemers vragen.
Fotograferen, dateren en bewaren: plaatsbeschrijving, afgedekte werken, geleverde materialen, aanwezigheden.
De vastgestelde feiten melden aan de bevoegde autoriteit en een jurist raadplegen zodra meerdere signalen elkaar overlappen.
Om uw bewijzen veilig te stellen, bewaart u de originelen en de metagegevens: gedateerde foto's met zichtbare datum, ondertekende leveringsbonnen, volledige schriftelijke uitwisselingen (geen losse screenshots), uittreksels uit het handelsregister gedateerd op de dag van de raadpleging, notulen van bouwvergaderingen. Een bewijs zonder datum en zonder identificeerbare auteur weegt weinig.
Bewaar alles schriftelijk: contract, offertes, uitwisselingen, facturen, gedateerde foto's. Vernietig of wijzig niets.
Controleer het bedrijf: handelsregister (Zefix), uittreksel uit het incassoregister, attesten van de sociale verzekeringen (modelbrief 1).
Tel de signalen met de scanner en lees de pagina's waarnaar hij verwijst (pagina's 2 tot 14).
Stel feitelijke vragen schriftelijk, zonder te beschuldigen: een eenvoudige, gedocumenteerde verklaring neemt de meeste signalen weg.
Vraag vóór het betalen van een saldo of het ondertekenen van een afrekening om de bewijsstukken en behoud uw rechten voor (modelbrief 2).
Houd de termijnen in de gaten: 60 dagen om een gebrek aan een onroerend werk te melden, vier maanden voor een wettelijk pandrecht.
Laat vanaf drie signalen, of twee bij dezelfde anomalie, de situatie controleren door een jurist.
Meld de feiten met uw stukken aan de bevoegde autoriteit (modelbrief 3), zonder ze juridisch te kwalificeren.
Betaal nooit in contanten of op de rekening van een derde, en laat geen garantie in contanten zonder geschrift.
Modellen van modelbrieven
Drie feitelijke en sobere modellen om aan te passen: ze vragen stukken, behouden uw rechten voor of melden feiten, zonder ooit iemand te beschuldigen.
Modelbrief 1: conformiteitsdocumenten gevraagd vóór de ondertekening
[Plaats, datum] Verzonden per e-mail en per aangetekende brief Aan: [firmanaam van de geadresseerde], [adres]
Betreft: project [omschrijving van de bouwplaats]: conformiteitsdocumenten gevraagd vóór de ondertekening van het contract
Geachte mevrouw, geachte heer,
Vóór de ondertekening van het contract voor de werken [omschrijving] verzoeken wij u ons uiterlijk op [datum] de volgende stukken te bezorgen: 1. een recent uittreksel uit het handelsregister, met de exacte firmanaam, de zetel en de tekenbevoegde personen; 2. een attest van uw AVS-compensatiekas waaruit blijkt dat u bent aangesloten en in orde bent; 3. het attest van uw ongevallenverzekeraar; 4. de lijst van de geplande onderaannemers en, voor elk van hen, dezelfde attesten: de contracterende aannemer moet kunnen aantonen dat hij zijn zorgvuldigheidsplicht heeft nageleefd (art. 5 lid 3 LDét); 5. indien werknemers door een derde ter beschikking worden gesteld, de uitleenvergunning van die derde (art. 12 lid 1 LSE); 6. het IBAN-nummer van de rekening van uw bedrijf waarop de betalingen zullen worden gedaan.
Wij zullen het contract ondertekenen op basis van deze stukken. Dit verzoek bevat geen enkele beschuldiging: het komt overeen met de controle die wij bij elke partner uitvoeren.
Met vriendelijke groet, [Naam, functie, datum en handtekening]
Modelbrief 2: bewijsstukken en voorbehoud van rechten vóór de betaling van het saldo
[Plaats, datum] Verzonden per aangetekende brief en per e-mail Aan: [firmanaam van de geadresseerde], [adres]
Betreft: bouwplaats [omschrijving]: afrekening van [datum]: verzoek om bewijsstukken en voorbehoud van rechten
Geachte mevrouw, geachte heer,
Wij hebben uw afrekening van [datum] ontvangen, ten bedrage van CHF [bedrag]. Vóór elke betaling van het saldo en vóór het ondertekenen van een eindafrekening verzoeken wij u ons uiterlijk op [datum] te bezorgen: 1. het detail van de hoeveelheden, met plannen, berekeningen of ondertekende opnamen (tegensprekelijke meting); 2. het bewijsstuk van elke inhouding, boete of aangerekende kost (prorata-rekening, schoonmaak), met de berekening; 3. voor elk aangevoerd gebrek: een beschrijving, gedateerde foto's en de datum waarop het is vastgesteld.
Wij betwisten in dit stadium de volgende posten: [lijst]. Wij behouden ons uitdrukkelijk al onze rechten voor, met name het recht te vragen dat het werk door deskundigen wordt onderzocht (art. 367 lid 2 CO) en het recht de voorafgaande bewijsafname te vorderen (art. 158 CPC). Deze brief geldt niet als erkenning van schuld en niet als goedkeuring van de afrekening.
Met vriendelijke groet, [Naam, functie, datum en handtekening]
Modelbrief 3: feitelijke melding aan een autoriteit
[Plaats, datum] Aan: [bevoegde autoriteit: kantonale politie of openbaar ministerie, kantonaal orgaan voor de controle op zwartwerk, COMCO, compensatiekas]
Betreft: melding van waargenomen feiten: bouwplaats [omschrijving], [gemeente]
Geachte mevrouw, geachte heer,
Ik meld u de volgende feiten, waargenomen op [datum] te [plaats]: [feitelijke beschrijving in drie tot vijf zinnen: wie, wanneer, waar, wat; zonder juridische kwalificatie en zonder oordeel over personen].
Bijlagen: [genummerde lijst: contract, gedateerde foto's, uittreksels uit het handelsregister, schriftelijke uitwisselingen]. Ik houd deze stukken te uwer beschikking en ben bereikbaar op [telefoon / e-mail].
Ik kwalificeer deze feiten niet: het is aan u te beoordelen of ze onder uw bevoegdheid vallen. Is dat niet het geval, dan verzoek ik u mij de autoriteit te noemen tot wie ik mij moet wenden. Gaat het om een strafrechtelijke autoriteit, dan verzoek ik u mij te informeren over het vervolg dat eraan is gegeven (art. 301 lid 2 CPP).
Met vriendelijke groet, [Naam, datum en handtekening]
Waar te melden
Iedereen heeft het recht een strafbaar feit aan te geven bij een strafvervolgingsautoriteit, schriftelijk of mondeling (art. 301 lid 1 CPP); men kan vragen te worden geïnformeerd over het vervolg (art. 301 lid 2 CPP). Voor strafbare feiten wendt u zich tot de kantonale politie of het openbaar ministerie van het kanton waar de feiten zich hebben voorgedaan. De andere hieronder genoemde autoriteiten ontvangen de meldingen die onder hun domein vallen.
Mededingingscommissie (COMCO): Formulier om een mogelijke beperking van de mededinging te melden (afgesproken aanbestedingen, prijs- of verdelingsafspraken). (adres gelezen op 7 november 2026)
AVS-compensatiekassen (AVS/AI-informatiecentrum): De bevoegde compensatiekas vinden om een aansluiting te controleren of een vraag over de bijdragen te stellen. (adres gelezen op 7 november 2026)
Centrale index van firmanamen (Zefix): Een ingeschreven bedrijf raadplegen; voor elke vraag over een inschrijving kunt u zich wenden tot het bevoegde kantonale handelsregisterkantoor. (adres gelezen op 7 november 2026)
Zwitserse Criminaliteitspreventie (PSC): Preventieadvies van de politie over oplichting; bij bewezen oplichting wordt de klacht bij de politie ingediend. (adres gelezen op 7 november 2026)
Zich beschermen met de ACIP-index en de software Soumission, veelgestelde vragen
Hoe u uw bouwplaats vergrendelt met de ACIP-index en Soumission
Een aanbod vergelijken met een raming per CFC-code levert een onafhankelijke referentie op: een groot verschil zonder uitleg, of hoeveelheden die de raming niet terugvindt, zijn signalen om te controleren, geen bewijzen. De software Soumission van Art Construction dient om die raming op te stellen en het spoor van uw offertes te bewaren.
Nee. Geen enkele wet en geen enkele autoriteit publiceert zo'n catalogus: de 26 anomalieën zijn de redactionele indeling van Art Construction, gegroepeerd in zes risicofamilies om het lezen te vergemakkelijken. De titels van de nummers 1 tot 18 zijn die van Art Construction; die van de nummers 19 tot 26 zijn voorstellen, aangeduid als “voorgestelde titel, nog te bevestigen”. Deze indeling vervangt noch het Wetboek van Verbintenissen, noch het Strafwetboek, noch het advies van een advocaat. Ze dient om situaties te herkennen en door te verwijzen naar de juiste pagina, waar de belangrijkste wetsartikelen worden aangehaald.
Bewijst een aangevinkt signaal een fraude?
Nee. Een signaal is een waarneembaar feit dat om een controle vraagt, geen bewijs en geen beschuldiging. Een bedrijf kan om goede redenen van zetel zijn veranderd, en een lage prijs kan echt vakmanschap weerspiegelen. Het vermoeden van onschuld geldt: alleen de autoriteit en de rechter kwalificeren de feiten. De scanner telt de signalen en stelt drie categorieën voor (geen signaal, in de gaten houden, laten controleren door een jurist); die drempels zijn een voorzichtigheidsconventie, geen waarschijnlijkheid. Stel feitelijke vragen schriftelijk vóór elke conclusie.
Wat zegt de wet als ik een strafbaar feit vermoed?
Iedereen heeft het recht strafbare feiten aan te geven bij een strafvervolgingsautoriteit, schriftelijk of mondeling (art. 301 lid 1 CPP), en kan vragen te worden geïnformeerd over het vervolg (art. 301 lid 2 CPP). Beschrijf de feiten die u hebt vastgesteld, voeg uw stukken toe, zonder ze juridisch te kwalificeren of een verantwoordelijke aan te wijzen: het is aan de autoriteit om te beoordelen.Afhankelijk van het domein kunnen ook andere autoriteiten een melding ontvangen: de COMCO voor beperkingen van de mededinging, het kantonale controleorgaan voor zwartwerk, de compensatiekas voor de bijdragen.
Welke termijnen moeten als eerste in de gaten worden gehouden?
Bij een onroerend werk heeft de opdrachtgever 60 dagen om gebreken te melden (art. 367 lid 1bis CO) en, voor een gebrek dat bij de oplevering niet kon worden vastgesteld, 60 dagen vanaf de ontdekking ervan (art. 370 lid 4 CO); de rechten wegens gebreken verjaren na vijf jaar bij een onroerend werk (art. 371 lid 2 CO). De inschrijving van een wettelijk pandrecht moet uiterlijk vier maanden na de voltooiing van de werken worden verkregen (art. 839 lid 2 CC). Deze regels komen deels uit een wet die sinds 1 januari 2026 van kracht is: laat voor een ouder contract de toepasselijke versie nagaan.
Registreert de scanner mijn antwoorden?
Nee. De telling gebeurt in uw browser: geen enkel aangevinkt vakje wordt naar een server verzonden of opgeslagen, en er blijft niets bewaard wanneer u de pagina sluit. U kunt het resultaat afdrukken om het bij uw dossier te voegen. De volledige gids (referentiekader van de 26 anomalieën, afdrukbaar auditraster en tien reflexen) wordt in PDF en in Word bezorgd op het e-mailadres dat u opgeeft in het daarvoor bestemde venster.
De artikelen van de SIA 118, een niet vrij raadpleegbare norm, moeten worden gecontroleerd in de uitgave die op uw contract van toepassing is (aangeduid met (*) wanneer ze niet konden worden bevestigd). De cijfervoorbeelden op deze pagina zijn fictief.