Controle aardbevingszone (Z1 tot Z3b) & verplichtingen bij renovatie (SIA 269/8)
Vind de aardbevingszone van een gemeente en de verplichtingen bij een renovatie (SIA 269/8).
Interactieve tool
A Seismische ontwerpversnelling (norm SIA 261)
Rekenversnelling
- Horizontale versnelling van de zone agd
- Effectieve versnelling agd,eff = agd × γf × S
- Relatieve seismische belasting
B Renovatie of verbouwing (norm SIA 269/8)
Oordeel SIA 269/8 en kantonale praktijk
- Verhouding van de financiële ingreep (werken / verzekeringswaarde)
- Drempel van de conformiteitsfactor voor deze klasse
αeff < 0,25 (gangbare klassen I en II): sanering verplicht; van 0,25 tot 0,40: verplicht als de maatregelen evenredig zijn; vanaf 0,40: conform voor een bestaand gebouw. De factor αeff wordt berekend door een gespecialiseerd civiel ingenieur. De zone per gemeente is indicatief: de officiële kaart van de SIA 261 is bepalend.
Deze rekenhulp insluiten op een pagina van de site
Plak deze code in de pagina, of schrijf [outil code="5.7"] in de inhoud van een pagina van de site.
📄 Dossier bij deze tool (gratis)
Van berekening naar volledig beheer
Houd uw referenties bij de hand en automatiseer ze daarna in uw offertes, aanbiedingen en afrekeningen.
Technische referentiegids
Kaart en versnellingswaarden van de 4 Zwitserse aardbevingszones volgens de norm SIA 261 (Z1, Z2, Z3a, Z3b)
De Zwitserse aardbevingszone kaart SIA 261 Wallis Vaud deelt elke gemeente in bij een van de vier zones van de norm SIA 261: Z1, Z2, Z3a en Z3b. Elke zone komt overeen met een referentie-horizontale versnelling agd SIA 261 in m/s², dat wil zeggen de grondversnelling die het bouwwerk op rots moet kunnen weerstaan. Het risico volgt de kantonsgrenzen niet: Wallis, Vaud en Bazel tellen meerdere zones, en voor elke gemeente is de officiële kaart bepalend.
| Zone | Versnelling agd | Typische gemeenten (indicatief) |
|---|---|---|
| Zone Z1 | 0,6 m/s² | Genève, Lausanne, Morges, Nyon, Fribourg, Neuchâtel, Bern, Zürich |
| Zone Z2 | 1,0 m/s² | Vevey, Montreux, Yverdon, Delémont, Basel-Landschaft, Schaffhausen |
| Zone Z3a | 1,3 m/s² | Aigle, Bex, Villeneuve, Beneden-Wallis (Monthey, Saint-Maurice), Basel-Stad, Graubünden |
| Zone Z3b (hoogste risico van Zwitserland) | 1,6 m/s² | Centraal Wallis en Boven-Wallis (Sion, Martigny, Sierre, Visp, Brig, Zermatt) |
De indeling van de gemeenten in zones is die van het bestek van de tool: ze is indicatief. Controleer de zone op de officiële kaart van de norm SIA 261 of bij de kantonale vergunningsdienst voordat u het bouwwerk dimensioneert.
Waarom de Chablais (Aigle, Monthey) en Wallis (Sion, Martigny, Brig) onderworpen zijn aan de eisen Z3a en Z3b
Wallis is de meest blootgestelde regio van Zwitserland: in 1946 kende het de aardbeving van Wallis, met een magnitude van bijna 6, en de seismiciteit blijft regelmatig. De norm deelt de Chablais en Neder-Wallis daarom in bij Z3a (1,3 m/s²) en Centraal Wallis en Boven-Wallis bij Z3b (1,6 m/s²), dus 2,7 keer de versnelling van zone Z1 van Genève of Lausanne.
De Rhônevlakte voegt een tweede factor toe: de zachte alluviale afzettingen versterken de seismische golven en vallen onder de grondklassen D of E, die de belasting nog verhogen (zie hieronder). Voor een project in Sion, Martigny of Brig is een geotechnisch onderzoek dat de grondklasse bepaalt dus onmisbaar voordat de stabiliteitswanden en de funderingen worden vastgelegd.
De grote invloed van de grondklasse (klassen A tot E) en de bouwwerkklasse (CO I tot CO III)
De effectieve dimensioneringsversnelling wordt berekend als agd,eff = agd × γf × S: agd hangt af van de zone, γf van de bouwwerkklasse CO I CO II CO III aardbeving (belang van het gebouw voor de veiligheid van personen en het crisisbeheer) en S van de grondklasse. De coëfficiënten van de tool zijn de volgende.
| Grondklasse | S |
|---|---|
| Klasse A (gezonde rots) | 1,00 |
| Klasse B (dichte grind-/zandafzettingen) | 1,20 |
| Klasse C (matig dichte zanden/grinden) | 1,15 |
| Klasse D (fijne gronden / zachte alluviale afzettingen van de Rhônevlakte) | 1,35 |
| Klasse E (zachte alluviale laag op rots) | 1,40 |
| Bouwwerkklasse | γf |
|---|---|
| CO I (woningen, kantoren, standaardwinkels) | 1,0 |
| CO II (scholen, grote bijeenkomsten > 200 personen, openbare gebouwen) | 1,2 |
| CO III (ziekenhuizen, brandweerkazernes, vitale infrastructuur) | 1,4 |
De combinatie van deze drie factoren verandert de orde van grootte van de belasting:
| Zone | Vloer | Werk | agd,eff | Ten opzichte van Z1, grond A, CO I |
|---|---|---|---|---|
| Zone Z1 | A | CO 1 | 0,600 m/s² | × 1,00 |
| Zone Z2 | C | CO 1 | 1,150 m/s² | × 1,92 |
| Zone Z3a | B | CO 2 | 1,872 m/s² | × 3,12 |
| Zone Z3b (hoogste risico van Zwitserland) | D | CO 1 | 2,160 m/s² | × 3,60 |
| Zone Z3b (hoogste risico van Zwitserland) | E | CO 3 | 3,136 m/s² | × 5,23 |
Verbouwing, verhoging of opening van een dragende muur: wanneer is de norm SIA 269/8 van toepassing?
De aardbevingsverplichting renovatie SIA 269/8 geldt niet voor elke renovatie. De norm SIA 269/8 regelt de seismische toetsing van bestaande gebouwen en wordt bepalend wanneer het project de structuur raakt: verwijdering of opening van een dragende muur, verhoging, functiewijziging die het risico vergroot of zware verbouwing. Een renovatie van de gevel, de keuken of de installaties valt er over het algemeen niet onder. De tool meet de omvang van de ingreep aan de verhouding tussen de kosten van de werken en de brandverzekeringswaarde van het gebouw: 450'000 CHF werken voor 2'000'000 CHF waarde van de kantonale gebouwenverzekering (ECA) komen overeen met 22,5 %.
Wanneer de structuur wordt geraakt, vraagt de vergunningsdienst doorgaans een seismische toetsing van het bestaande bouwwerk, met een verklaring of een voorafgaand advies van een civiel ingenieur die gespecialiseerd is in aardbevingstechniek, bij te voegen aan de bouwaanvraag. De kantons Vaud en Wallis hebben hun eigen praktijk: vraag ernaar bij de vergunningsdienst of bij de kantonale verzekeringsinstelling voordat u het dossier indient.
De seismische conformiteitsfactor begrijpen (alpha eff: drempels bij 0,25 en 0,40) en het evenredigheidsbeginsel
De conformiteitsfactor alpha eff 0.25 0.40 vergelijkt de capaciteit van het bestaande bouwwerk met de belasting van een nieuw bouwwerk op dezelfde locatie: αeff = 1 betekent dat het gebouw even veilig is als een nieuw gebouw. Een civiel ingenieur berekent hem. Het bestek van de tool leest het resultaat als volgt:
| Factor αeff | Gevolg |
|---|---|
| lager dan 0,25 | Aardbevingsbestendig maken verplicht. |
| van 0,25 tot 0,40 | Verplichte maatregelen als ze evenredig zijn: hun kosten moeten redelijk blijven ten opzichte van het verminderde risico (een begrensd kostenbedrag per gered persoon). |
| 0,40 en meer | Conform voor een bestaand gebouw. |
Het evenredigheidsbeginsel betekent dat men niet eist een gebouw tegen elke prijs te versterken: hoe langer de resterende gebruiksduur en hoe hoger de bezetting, hoe meer dure maatregelen gerechtvaardigd zijn.
Precisering over de tekst van de norm. Het bestek past de drempels 0,25 en 0,40 toe op alle bouwwerkklassen. Volgens de geraadpleegde bronnen legt de norm SIA 269/8 een minimum van 0,25 vast voor de gangbare bouwwerkklassen I en II en van 0,40 voor bouwwerken van klasse II-s (scholen) en II-i (belangrijke infrastructuur). De tool past 0,40 toe op bouwwerkklasse III en, bij aangevinkt vakje, op scholen van klasse II. Het plafond voor de kosten per gered persoon is niet gevonden en wordt niet becijferd.
Welke meerkosten voor de ruwbouw moet men inplannen in aardbevingszone Z3a / Z3b (wapeningsverhoudingen en betonnen stabiliteitswanden)?
De meerkosten van de ruwbouw in een aardbevingszone laten zich niet herleiden tot een betrouwbaar percentage. Ze hangen af van de zone, de grondklasse, de vorm van het gebouw en het stabiliteitssysteem: hoe hoger de dimensioneringsversnelling, hoe meer goed verdeelde gewapend-betonnen stabiliteitswanden, dichte en ductiele wapening in de kritieke zones en onderling verbonden funderingen nodig zijn. Omgekeerd beperkt een eenvoudige, regelmatige plattegrond met doorlopende stabiliteitswanden van de kelder tot het dak de meerkosten.
De tool becijfert deze meerkosten niet: geen enkele geverifieerde bron geeft een wapeningsverhouding (kg staal per m³ beton) of een volume stabiliteitswanden dat voor alle projecten geldt, en een verzonnen cijfer zou een budget vertekenen. De orde van grootte van de belasting wordt gegeven door de effectieve versnelling van de tool (bijvoorbeeld × 3,60 voor een gangbaar gebouw in Z3b op grond D, ten opzichte van Z1 op rots); de werkelijke meerkosten worden bepaald door een voorstudie van een civiel ingenieur al in het voorontwerp, wanneer de stabiliteitswanden nog vrij in de plannen kunnen worden geplaatst.
Om de ruwbouw in een totaalbudget van het project op te nemen, zie de calculator voor het totaalbudget CFC 0 tot 9, en vraag uw ingenieur om een becijfering van de stabiliteitsvarianten.
Veelgestelde vragen over de aardbevingszone, de norm SIA 261 en de SIA 269/8 (FAQ)
1. Welke aardbevingszone is van toepassing op mijn kanton of mijn gemeente?
De norm SIA 261 deelt Zwitserland in vier zones in: Z1 (agd = 0,6 m/s²), Z2 (1,0), Z3a (1,3) en Z3b (1,6). Er is niet één zone per kanton: Vaud en Wallis tellen er meerdere. Volgens het bestek van de tool liggen Genève, Lausanne, Fribourg en Neuchâtel in Z1; Vevey, Montreux en Yverdon in Z2; de Chablais (Aigle, Bex, Villeneuve) en Neder-Wallis in Z3a; Centraal Wallis en Boven-Wallis (Sion, Martigny, Sierre, Brig) in Z3b.
Deze indeling per gemeente is indicatief: de officiële kaart van de norm SIA 261 en de lijst van de kantonale overheid zijn bepalend. Op grond van klasse D in Z3b bereikt de dimensioneringsversnelling voor een bouwwerk van klasse I 2,160 m/s², dus 3,60 keer de referentie (Z1, grond A: 0,600 m/s²).
2. Is een seismische toetsing verplicht bij een renovatie (SIA 269/8)?
De norm SIA 269/8 regelt de seismische beoordeling van bestaande gebouwen. Ze komt vooral aan bod wanneer de verbouwing de structuur raakt: verwijdering of opening van een dragende muur, verhoging, functiewijziging die het risico vergroot. Een lichte renovatie (schilderwerk, keuken, installaties) valt er over het algemeen niet onder. De financiële omvang helpt het project te situeren: 450'000 CHF werken op 2'000'000 CHF brandverzekeringswaarde komen overeen met 22,5 %.
De exacte verplichting, de drempel van de werken waarboven het vergunningsdossier een verklaring van een civiel ingenieur moet bevatten, en de praktijk verschillen per kanton: vraag ernaar bij de vergunningsdienst of bij de kantonale verzekeringsinstelling (Vaud, Wallis). De tool legt geen enkele geldelijke drempel vast.
3. Wat betekent de drempel 0,25 van de conformiteitsfactor?
De conformiteitsfactor αeff vergelijkt de capaciteit van het bestaande bouwwerk met de seismische belasting van een nieuw bouwwerk: αeff = 1 betekent dat het even veilig is als een nieuw bouwwerk. Onder 0,25 (gangbare bouwwerkklasse I en II) is een aardbevingssanering verplicht; van 0,25 tot 0,40 worden de maatregelen geëist als hun kosten evenredig blijven met het verminderde risico; vanaf 0,40 wordt het gebouw als conform beschouwd.
Het bestek past 0,25 en 0,40 toe op alle klassen. Volgens de geraadpleegde bronnen geldt het minimum van 0,25 voor de gangbare bouwwerkklassen I en II, en 0,40 voor scholen en belangrijke infrastructuren: de tool hanteert 0,40 voor bouwwerkklasse III en, bij aangevinkt vakje, voor klasse II van de scholen. De berekening van αeff is aan een gespecialiseerd civiel ingenieur.
Indicatieve informatie opgesteld op basis van de normen SIA 261 en SIA 269/8; ze vervangt noch de officiële zonekaart noch het onderzoek van een civiel ingenieur die gespecialiseerd is in aardbevingstechniek.
