Controle van de beperkingen door radon (ORaP), grondwater (S1–S3) & natuurgevaren
Identificeer de beperkingen door radon, waterbeschermingszones (S1 tot S3) en natuurgevaren.
Interactieve tool
A Uw perceel
1 Radonrisico (ORaP art. 155 en 163, SIA 180)
2 Grondwaterbescherming (LEaux, OEaux)
3 Kaart van natuurgevaren (overstromingen, aardverschuivingen, lawines, steenslag)
Algemeen oordeel
Radon: referentieniveau en bouwkundige oplossingen
Grondwater
| Onderwerp | Regel |
|---|
Natuurgevaren
Teksten van het bestek, volgens de ORaP (art. 155 en 163), de wet op de waterbescherming en de gevarenkaarten. Vloerplaat van minstens 20 cm: waarde van het bestek, niet geverifieerd. De hydrogeologische kaart, de gevarenkaart en de radonmeting zijn doorslaggevend.
Deze rekenhulp insluiten op een pagina van de site
Plak deze code in de pagina, of schrijf [outil code="5.12"] in de inhoud van een pagina van de site.
📄 Dossier bij deze tool (gratis)
Van berekening naar volledig beheer
Houd uw referenties bij de hand en automatiseer ze daarna in uw offertes, aanbiedingen en afrekeningen.
Technische referentiegids
Radon in gebouwen in Zwitserland: de wettelijke drempel van 300 Bq/m3 (ORaP) en de waterdichtingsoplossingen van de vloerplaat
De verplichting radonbescherming Zwitserse bouw 300 Bq berust op de stralingsbeschermingsverordening: het referentieniveau is 300 becquerel per kubieke meter lucht (Bq/m³) in ruimten waar mensen regelmatig meerdere uren per dag verblijven, minstens 15 uur per week volgens de richtlijnen van het Federaal Bureau voor Volksgezondheid (OFSP) (art. 155 lid 2 ORaP). Het vervangt de vroegere grenswaarde van 1'000 Bq/m³. Volgens de stralingsbeschermingsverordening ORaP art. 163 wijst de gemeente die de vergunning afgeeft de opdrachtgever op deze eisen (lid 1), en elke nieuwbouw of verbouwing moet preventieve maatregelen volgens de stand van de techniek toepassen om onder het referentieniveau te blijven (lid 2). Een radonmeting door een erkende instelling gebeurt zodra de ruimten in gebruik zijn. Radon is een natuurlijk gas dat uit de ondergrond opstijgt via scheuren en leidingdoorvoeren: de radonkaart van swisstopo geeft de kans op overschrijding van het referentieniveau voor een adres.
Waterdichte vloerplaat, radonwerende membraan en depressurisatieput (SDS) bij nieuwbouw en renovatie
De waterdichting vloerplaat radonwerende membraan SIA 180 wordt afgestemd op het verwachte niveau. De norm SIA 180 (warmtebescherming, vochtbescherming en binnenklimaat) wordt door het Federaal Bureau voor Volksgezondheid (OFSP) en verschillende kantons als referentie voor de stand van de techniek inzake radonbescherming aangehaald. De maatregelen van de tool, ontleend aan het bestek, zijn voor bewoonde ruimten de volgende:
| Verwacht niveau | Voorgestelde maatregelen |
|---|---|
| < 300 Bq/m³ | Waterdichte betonnen vloerplaat van minstens 20 cm dik en zorgvuldige afdichting van de leidingdoorvoeren; Radonmeting door een erkende instelling zodra de ruimten in gebruik zijn (nieuwbouw of gesaneerde bouw). |
| 300 tot 1'000 Bq/m³ | Waterdichte betonnen vloerplaat van minstens 20 cm dik en zorgvuldige afdichting van de leidingdoorvoeren; Gecertificeerde radonwerende membraan, zonder onderbreking onder de vloerplaat en op de aansluitingen aangebracht; Radonmeting door een erkende instelling zodra de ruimten in gebruik zijn (nieuwbouw of gesaneerde bouw). |
| > 1'000 Bq/m³ | Waterdichte betonnen vloerplaat van minstens 20 cm dik en zorgvuldige afdichting van de leidingdoorvoeren; Gecertificeerde radonwerende membraan, zonder onderbreking onder de vloerplaat en op de aansluitingen aangebracht; Depressurisatieput of -drain van de kelder (SDS), met de mogelijkheid van actieve ventilatie; Radonmeting door een erkende instelling zodra de ruimten in gebruik zijn (nieuwbouw of gesaneerde bouw). |
Bij nieuwbouw zijn de waterdichte vloerplaat en de afgedichte leidingdoorvoeren de basis: zij kosten weinig als ze in het plan zijn voorzien. Bij renovatie begint men met een meting; wordt het referentieniveau overschreden, dan dicht men de scheuren en doorvoeren af, ventileert men de kelder en installeert men bij hoge niveaus een depressurisatieput of -drain (SDS) die op een ventilator is aangesloten. Een onbewoonde kelder of garage wordt niet rechtstreeks beoogd, maar de scheiding met de bewoonde ruimten moet luchtdicht zijn. Voor de U-waarde en de luchtdichtheid van de schil, zie de rekenhulp voor U-waarde en condensatie SIA 180.
Verduidelijking over de tekst van de norm. Het referentieniveau van 300 Bq/m³ (art. 155 lid 2 ORaP) en de preventieve maatregelen van art. 163 lid 2 ORaP worden bevestigd door documenten van het OFSP en van de kantons. De dikte van 20 cm van de vloerplaat en de gradatie van de drie maatregelenniveaus zijn die van het bestek van de tool en zijn niet geverifieerd in de norm SIA 180.
Beschermingszones voor grondwater (S1, S2, S3 en sector Au): impact op bouwputten en geothermische sondes
De waterbeschermingszone S1 S2 S3 sector Au bouwplaats staat op de kantonale hydrogeologische kaart, gebaseerd op de wet op de waterbescherming en de bijbehorende verordening. Hoe dichter de zone bij de winning ligt, hoe strenger de beperkingen:
| Zone | Bouw | Uitgraving onder het grondwaterpeil | Geothermische sondes |
|---|---|---|---|
| Zone S1 (opvanggebied) | Verboden | Verboden | Verboden |
| Zone S2 (nauwere beschermingszone) | Verboden (uitzonderlijke afwijking) | Verboden | Verboden |
| Zone S3 (ruimere beschermingszone) | Toegestaan onder strikte voorwaarden | Verboden onder het maximale piëzometrische niveau van de grondwaterspiegel | Vaak verboden |
| Beschermingsgebied Au voor water | Toegestaan | Kantonale vergunning vereist onder het niveau van de grondwaterspiegel | Kantonale vergunning vereist |
| Buiten de grondwaterbeschermingszone | Geen zonebeperking | Geen zonebeperking | Geen zonebeperking |
Raadpleeg de kaart en de kantonale waterdienst voordat u een sonde boort of onder het niveau van de grondwaterspiegel graaft. De regels verschillen per kanton en type watervoerende laag: zo zijn verticale geothermische sondes verboden in alle S-zones van Neuchâtel en Fribourg, en verbiedt het kanton Jura ze in de zones S1 en S2 en, voor zone S3, naargelang de aard van de watervoerende laag. Een warmtepomp op een sonde vereist een boorvergunning: zie de assistent bouwvergunning of vrijstelling van openbaar onderzoek.
De teksten van de zones zijn die van het bestek van de tool; de kantonale voorbeelden komen uit kantonale informatiebladen. Bijlage 4 van de verordening op de waterbescherming is hier niet herlezen: de kaart en het kantonale reglement van de beschermingszone zijn doorslaggevend.
Kaart van natuurgevaren (rode, blauwe, gele zones): welke bouwkundige verplichtingen voor de opdrachtgever?
De kaart natuurgevaren rode blauwe gele zone Zwitserland classificeert de terreinen die blootstaan aan overstromingen, aardverschuivingen, lawines en steenslag. De gemeenten nemen haar op in hun bestemmingsplan, en de bouwvergunning hangt af van de zone:
| Zone | Verplichting |
|---|---|
| Rode zone (hoog gevaar — verbod) | Nieuwbouw verboden. |
| Blauwe zone (middelmatig gevaar — regelgeving) | Bouwen uitsluitend toegestaan met architecturale beschermingsmaatregelen: bijvoorbeeld geen openingen onder het overstromingspeil, pantserbeglazing, versterkte wanden bevestigd door een ingenieur. |
| Gele zone (laag gevaar — bewustmaking) | Geen verbod: sensibilisering van de opdrachtgever en aanbevolen voorzorgsmaatregelen. |
| Geel-witte zone (restgevaar) | Zeer zeldzame gebeurtenissen, maar met mogelijk hoge intensiteit: sensibilisering en voorzorgen, zonder verbod. |
| Geen natuurgevaar geregistreerd op de kaart | Geen beperkingen van de gevarenkaart; controleer toch de afstroming en het oppervlaktewater. |
In een blauwe zone legt de studie van een ingenieur de maatregelen vast: overstromingspeil, oriëntatie van de openingen, versterking van de blootgestelde gevels, ophogingen en bescherming van de toegangen. De kosten van deze maatregelen moeten vanaf de aankoop van het terrein in het budget worden opgenomen. Een rode zone verbiedt nieuwbouw en kan verbouwingen van bestaande gebouwen beperken.
Veelgestelde vragen over radon, waterbeschermingszones en natuurgevaren (FAQ)
1. Wat is de wettelijke radondrempel in Zwitserland (300 Bq/m³)?
Het referentieniveau is 300 becquerel per kubieke meter lucht (Bq/m³) in ruimten waar mensen regelmatig meerdere uren per dag verblijven, dat wil zeggen minstens 15 uur per week volgens de richtlijnen van het OFSP (art. 155 lid 2 ORaP, dat de vroegere grenswaarde van 1'000 Bq/m³ vervangt). Voor een nieuwbouw of verbouwing legt art. 163 lid 2 ORaP preventieve maatregelen volgens de stand van de techniek op, en de norm SIA 180 dient als referentie. Voor een niveau van 300 tot 1'000 Bq/m³ stelt de tool 3 maatregelen voor: waterdichte vloerplaat, radonwerende membraan en meting na ingebruikname.
Een onbewoonde kelder of garage wordt niet rechtstreeks beoogd. De dikte van 20 cm van de vloerplaat en de gradatie van de maatregelen zijn die van het bestek; de radonmeting is doorslaggevend.
2. Mag men bouwen of boren in zone S2 of S3?
Zone S2 (nauwere beschermingszone): algemeen verbod om te bouwen, uit te graven en geothermische sondes te boren, behoudens uitzonderlijke afwijking zonder aantasting van de grondwaterspiegel. Zone S3 (ruimere beschermingszone): bouwwerken toegestaan onder strikte voorwaarden: verbod om vervuild afvalwater of regenwater te infiltreren, verbod om onder het maximale piëzometrische niveau van de grondwaterspiegel uit te graven, geothermische sondes vaak verboden. In sector Au is een kantonale vergunning vereist voor elk werk onder het niveau van de grondwaterspiegel en voor geothermische sondes.
De regels verschillen per kanton en type grondwaterlaag: zo zijn verticale geothermische sondes verboden in alle S-zones van Neuchâtel en Fribourg, en in de zones S1 en S2 in Jura. Raadpleeg de hydrogeologische kaart en de kantonale waterdienst vóór elke boring of bouwput.
3. Wat betekent een blauwe zone op de kaart van natuurgevaren?
De blauwe zone komt overeen met een gemiddeld gevaar (overstromingen, aardverschuivingen, lawines, steenslag): bouwen uitsluitend toegestaan met architecturale beschermingsmaatregelen: bijvoorbeeld geen openingen onder het overstromingspeil, pantserbeglazing, versterkte wanden bevestigd door een ingenieur. De rode zone, met hoog gevaar, verbiedt elke nieuwbouw; de gele zone, met laag gevaar, vraagt om sensibilisering; de geel-witte zone wijst op een restgevaar.
De exacte eisen (overstromingspeil, versterkingen, bevestiging door een ingenieur) worden vastgelegd door het gemeentelijk reglement en de kantonale dienst voor natuurgevaren; de tool geeft de principes, niet de dimensionering.
Indicatieve informatie opgesteld op basis van de ORaP, de wet op de waterbescherming en de kantonale gevarenkaarten; zij vervangt noch de radonmeting noch het advies van de kantonale dienst.
