🛡️ Reeks over fraudepreventieAnomalie nr. 8Gids in PDF + WordFRAUDE 06
Garantie-inhouding van 2 jaar in contanten en weigering van een borgstelling door de algemene aannemer: het misbruik herkennen, zich beschermen, handelen
In Franstalig Zwitserland maakt het soms mee dat een onderaannemer die zijn perceel heeft afgerond, ziet dat de algemene aannemer de garantie-inhouding gedurende de hele periode van twee jaar in contanten houdt, de borgstelling die hij aanbiedt weigert en bij de teruggave een “tegenvordering” zonder bewijsstukken opwerpt. Het risico is concreet: als een van de partijen intussen insolvent wordt, wordt het terugkrijgen van het geld ingewikkeld. Deze pagina leert u de signalen te herkennen, uw rechten te bewaren (ingebrekestelling, borgstelling, betwiste verrekening) en te weten tot wie u zich kunt wenden. Een signaal is geen bewijs: alleen de autoriteit en de rechter kwalificeren de feiten.
PDFDOCX
De gids: Misbruikelijke inhouding van de garantie van 2 jaar
De gedetailleerde gids bij deze pagina in PDF en in Word: wettelijke basis, te volgen werkwijze, modelbrieven en checklist van bewijzen.
Er wordt een e-mailadres gevraagd: de gids wordt meteen getoond en ook per e-mail naar u gestuurd (ondertekende links, 7 dagen geldig).
Hoe de val werkt en welke waarschuwingssignalen er zijn
Het mechanisme in de praktijk in Franstalig Zwitserland
Op een werf met een algemene aannemer (EG) wordt de onderaannemer betaald met voorschotten waarop de EG een percentage inhoudt, de garantie-inhouding. Aan het einde van de werken bepaalt het contract doorgaans dat deze inhouding bij de oplevering en de eindafrekening wordt vrijgegeven of vervangen door een hoofdelijke borgstelling van een bank of een verzekeraar. De inhouding is legitiem: ze beschermt de opdrachtgever en de EG tegen de insolventie van de onderaannemer, en de wet staat hun toe zich te beschermen wanneer de rechten van een partij in gevaar worden gebracht door de insolventie van de andere (art. 83 CO).
Het misbruik treedt op wanneer de inhouding een middel wordt om het geld van een ander te houden: aanhouding in contanten gedurende de twee jaar ondanks een aangeboden borgstelling, weigering zonder schriftelijke motivering, verruimde berekeningsgrondslag, verrekening zonder bewijsstuk. Als de onderaannemer insolvent wordt voordat hij is betaald, maakt zijn vordering deel uit van de faillissementsboedel (art. 197 lid 1 LP); de EG kan dit effect dan alleen verminderen door vorderingen te verrekenen die ze al bezit (art. 213 lid 1 LP), en de wet sluit bepaalde verrekeningen uit of staat toe ze te betwisten (art. 213 lid 2 LP, art. 214 LP). Daarom telt de duur even zwaar als het bedrag.
Elk van deze feiten kan een regelmatige verklaring hebben: de EG kan echte gebreken te dekken hebben. Ze vragen om een verzoek om verantwoording en een schriftelijk antwoord, nooit om een beschuldiging.
Waarschuwingssignalen (red flags) om vóór en tijdens de werken te controleren
De onderstaande lijst neemt de waarneembare aanwijzingen over. Hoe meer ze zich opstapelen, hoe nuttiger het is stukken te vragen, de voorziene borgstelling schriftelijk aan te bieden en een jurist te raadplegen.
De inhouding in contanten wordt aangehouden gedurende de hele garantie van twee jaar, terwijl het contract toelaat ze te vervangen door een borgstelling of een bankgarantie.
De aangeboden borgstelling wordt mondeling of zonder schriftelijke motivering geweigerd, en de eisen veranderen bij elke nieuwe versie van het document.
De inhouding wordt berekend op een bredere grondslag dan die van het contract (btw (TVA), aanvullende overeenkomsten, regie) of komt bovenop een al overhandigde borgstelling: dezelfde vordering wordt tweemaal gedekt.
Na de oplevering en de eindafrekening luidt het antwoord “we zien wel aan het einde van de garantie”, zonder datum en zonder lijst van gebreken.
Een tegenvordering verschijnt op het moment van teruggave van de inhouding, zonder bewijsstuk, zonder voorafgaande kennisgeving en zonder berekening.
De betalingen vertragen, de gesprekspartners wisselen of de zetel en de organen van de algemene aannemer veranderen: aanwijzingen van kwetsbaarheid, geen bewijs van kwade trouw.
Het contract verbiedt vooraf elke verrekening of elke vervangende borgstelling, zonder dat u daarop bij de ondertekening bent gewezen.
Minidiagnose: hoeveel signalen ziet u?
Vink de signalen aan die bij uw situatie passen: het resultaat is een eenvoudige telling, berekend in uw browser, zonder percentage en zonder opslag van uw antwoorden.
Vink de signalen aan die bij uw situatie passen. Het resultaat is een telling van signalen, berekend in uw browser en nooit verzonden.
Het is noch een diagnose noch een bewijs: een signaal vraagt om een controle, niet om een beschuldiging.
Garantie-inhouding van 2 jaar in contanten en weigering van een borgstelling door de algemene aannemer: het misbruik herkennen, zich beschermen, handelen · https://art-construction.ch/nl/outils/dossiers/retention-abusive-garantie-2-ans-entreprise-generale/
Vink de waargenomen signalen aan: het resultaat verschijnt hier, vakje na vakje.
Zwitsers juridisch kader, bewijzen en modelbrieven
Rechtsgrondslagen: CO, CC, CP, LP en SIA 118
Voor de EG zoals voor de onderaannemer vertrekt alles vanuit het contract. Bij ontstentenis van een beding is de prijs betaalbaar bij de levering (art. 372 lid 1 CO). Een inhoudingsbeding, een vervangende borgstelling en de voorwaarden voor vrijgave zijn te lezen in de ondertekende tekst en, als de norm SIA 118 erbij hoort, in de artikelen daarvan over de inhouding (art. 145 SIA 118, art. 150 SIA 118 (*), art. 152 SIA 118 (*)) en over de zekerheid van de aannemer (art. 181 SIA 118 (*)).
Zodra aan de voorwaarden is voldaan, wordt de teruggave geëist zoals elke vordering: schriftelijke aanmaning, daarna verzuimrente van 5 % per jaar (art. 102 lid 1 CO, art. 104 lid 1 CO). De EG kan de verrekening opwerpen ook als haar eigen vordering wordt betwist (art. 120 lid 2 CO), maar ze moet haar voornemen verklaren (art. 124 lid 1 CO) en de grondslag van haar tegenvordering bewijzen (art. 8 CC). De gids fraude_06 en de dossiers doc_35 (borgstelling) en doc_18 (garanties en geschil) beschrijven de standaardprocedure in detail.
De termijnen die tellen
Termijn
Beginpunt
Grondslag
Garantie van 2 jaar (SIA 118)
De oplevering van het werk
art. 172 lid 1-2 SIA 118
Verjaring van de rechten wegens gebreken: 2 of 5 jaar
De oplevering van het werk
art. 371 lid 1-2 CO
Verzet tegen het betalingsbevel: 10 dagen
De betekening van het bevel
art. 74 lid 1 LP
Schikking: zitting binnen 2 maanden, daarna vordering binnen 3 maanden
Het verzoek, daarna de machtiging om te procederen
art. 203 lid 1 CPC, art. 209 lid 3 CPC
De regels in een oogopslag
Regel
Artikel
Wat de tekst zegt
Prijs betaalbaar bij levering
art. 372 lid 1 CO
Zonder andere overeenkomst is de prijs betaalbaar bij de levering: inhouden veronderstelt een contractbeding of een wettelijke uitzondering.
Insolventie van de andere partij
art. 83 lid 1-2 CO
Als de rechten van een partij in gevaar worden gebracht door de insolventie van de andere, kan ze de uitvoering weigeren totdat zekerheid is gesteld, en daarna van het contract afzien als de zekerheid niet binnen een redelijke termijn wordt verstrekt.
Verzuim en verzuimrente
art. 102 lid 1 CO ; art. 104 lid 1 CO
De schuldenaar van een opeisbaar bedrag verkeert in verzuim door de aanmaning van de schuldeiser en is dan 5 % rente per jaar verschuldigd.
Verrekening
art. 120 lid 2 CO ; art. 124 lid 1 CO ; art. 126 CO
Een betwiste vordering kan worden verrekend als men zijn voornemen verklaart; men kan vooraf afstand doen van de verrekening.
Borgstelling
art. 492 CO ; art. 493 lid 1 CO ; art. 496 lid 1 CO
De borg verklaart schriftelijk het totale gewaarborgde bedrag; de hoofdelijke borg kan in de voorziene gevallen worden aangesproken.
Verjaring van de rechten wegens gebreken
art. 371 lid 1-3 CO
Twee jaar voor een roerend werk, vijf jaar voor een onroerend werk, zonder mogelijkheid deze vijf jaar ten nadele van de opdrachtgever te verkorten voor contracten die onder het herziene recht vallen.
Bewijs en goede trouw
art. 8 CC ; art. 2 lid 2 CC
Wie een tegenvordering inroept, bewijst de feiten ervan; het kennelijk misbruik van een recht wordt niet beschermd.
Faillissement van de onderaannemer
art. 197 lid 1 LP ; art. 213 lid 1-2 LP ; art. 214 LP
De vordering tot teruggave maakt deel uit van de boedel; de verrekening is omkaderd en bepaalde verrekeningen kunnen worden betwist.
Inhouding en garantie (SIA 118)
art. 145 SIA 118 ; art. 150 SIA 118 (*) ; art. 152 SIA 118 (*) ; art. 172 lid 1 SIA 118 ; art. 181 SIA 118 (*)
De inhouding wordt van de voorschotten afgetrokken, de vrijgave ervan hangt af van voorwaarden die in het contract te lezen zijn; de garantie duurt twee jaar vanaf de oplevering; de hoofdelijke borgstelling is de zekerheid van de aannemer na de oplevering.
Contractuele bescherming en te verzamelen bewijzen
Vóór het ondertekenen: eis dat het inhoudingsbeding het percentage, de grondslag en het plafond vermeldt, de vrijgavedatum, het recht om de inhouding door een borgstelling te vervangen en de verplichting om elke weigering schriftelijk te motiveren. Wees op uw hoede voor een beding dat vooraf elke verrekening of elke vervangende borgstelling verbiedt: de schuldenaar kan vooraf afstand doen van de verrekening (art. 126 CO).
Volledig contract, bijlagen, aanvullende overeenkomsten en verwijzingsbeding naar de norm SIA 118.
Alle termijnstaten met telkens het ingehouden bedrag en de berekeningsgrondslag.
Origineel van de aangeboden borgstelling, bewijs van overhandiging en antwoord (of uitblijven van antwoord) van de EG.
Uittreksel uit het handelsregister van de EG (Zefix) gedateerd op de dag van uw raadpleging.
Lees het volledige contract opnieuw: inhoudingsbeding, vrijgavevoorwaarden, recht om de inhouding door een borgstelling te vervangen, eventueel verbod op verrekening, toepasselijkheid van de norm SIA 118.
Stel de exacte rekening van de inhoudingen op, termijnstaat per termijnstaat, en vergelijk ze met het contract.
Controleer of aan de vrijgavevoorwaarden is voldaan (oplevering, eindafrekening, zekerheid); zo niet, zet dan eerst uw eigen zaken op orde.
Bied de voorziene zekerheid schriftelijk aan (brief 2) en eis de redenen van een eventuele weigering.
Stel de algemene aannemer in gebreke met een redelijke termijn (brief 1); de verzuimrente loopt vanaf het verzuim.
Als een verrekening wordt ingeroepen, vraag dan het contract, de berekening en de bewijsstukken en betwist ze schriftelijk.
Raadpleeg bij tekenen van kwetsbaarheid van de algemene aannemer snel een advocaat: de termijnen van de LP en de bescherming van uw vorderingen kunnen niet worden ingehaald.
Houd één enkel chronologisch dossier bij van alle verzendingen en antwoorden.
Modellen van modelbrieven
Brief 1: verzoek om vrijgave van de inhouding en aanmaning
Betreft: werf [naam] · contract van [datum] · vrijgave van de garantie-inhouding van CHF [bedrag]
Geachte mevrouw, geachte heer, het werk is opgeleverd op [datum] en de eindafrekening opgesteld op [datum]. De in art. [..] van het contract voorziene vrijgavevoorwaarden zijn vervuld. Wij verzoeken u CHF [bedrag] te storten uiterlijk op [datum: 10 dagen] of ons schriftelijk het beding mee te delen dat de aanhouding van de inhouding rechtvaardigt, alsook de gedetailleerde berekening van elke opgeworpen vordering, met bewijsstukken. Deze brief stelt u aan in de zin van art. 102 lid 1 CO; bij gebreke daarvan zullen wij de rente van 5 % per jaar opeisen (art. 104 lid 1 CO). Al onze rechten blijven voorbehouden. Hoogachtend, [Naam, functie, handtekening] · Bijlagen: opleveringsproces-verbaal, eindafrekening, overzicht van de inhoudingen.
Brief 2: aanbod van een borgstelling ter vervanging van de inhouding
Betreft: werf [naam] · overhandiging van een hoofdelijke borgstelling van CHF [bedrag] ter vervanging van de inhouding in contanten
Geachte mevrouw, geachte heer, het contract voorziet in art. [..] in de vervanging van de inhouding door een hoofdelijke borgstelling. Wij overhandigen u het origineel van borgstelling nr. [..] van [instelling], voor een totaalbedrag van CHF [bedrag], geldig tot [datum] (de borgstelling vermeldt het gewaarborgde bedrag schriftelijk: art. 493 lid 1 CO). Indien u meent dat ze niet aan het contract beantwoordt, deel ons dan schriftelijk, uiterlijk op [datum: 10 dagen], de niet-nageleefde bedingen mee; zonder gemotiveerd bezwaar beschouwen wij de voorwaarde als vervuld en verzoeken wij u de inhouding uiterlijk op [datum] te storten. Dit aanbod geldt niet als afstand van enig recht. Hoogachtend, [Naam, functie, handtekening] · Bijlagen: borgstelling, uittreksel uit het contract.
Waar te melden
Een misbruikelijke inhouding is eerst en vooral een burgerlijk geschil, geregeld via schikking en daarna via de rechtbank. Bij aanwijzingen van een misdrijf wordt de strafaangifte gedaan bij de politie of het openbaar ministerie; de onderstaande adressen zijn gelezen op de dag van het opstellen.
Politie of openbaar ministerie (strafaangifte): Feiten aangeven die strafbaar kunnen zijn (verhulling van activa, valse boekhouding); officiële informatiepagina over de procedure. (adres gelezen op 7 november 2026)
Centrale index van firmanamen (Zefix): De firmanaam, de zetel en de organen van een vennootschap controleren vóór het sluiten van een contract. (adres gelezen op 7 november 2026)
Zich beschermen met de ACIP-index en de software Soumission, veelgestelde vragen
Hoe u uw bouwplaats vergrendelt met de ACIP-index en Soumission
Over een inhouding praat men rustiger wanneer de prijs al vanaf de offerte is gerechtvaardigd. De ACIP-index geeft prijsreferenties per CFC-code om uw posten te prijzen, en de software Soumission helpt een offerte gestructureerd te houden, met haar betalings-, inhoudings- en borgstellingsvoorwaarden, vóór het ondertekenen van het contract.
Is de garantie-inhouding van twee jaar in contanten bij wet voorzien?
Nee, niet in het Wetboek van Verbintenissen. De inhouding bestaat alleen als uw contract ze is overeengekomen, vaak door verwijzing naar de norm SIA 118. De garantietermijn van twee jaar is een regel van die norm (art. 172 lid 1 SIA 118); de wettelijke verjaring van de rechten wegens gebreken bedraagt twee jaar voor een roerend werk en vijf jaar voor een onroerend werk (art. 371 CO). Lees dus uw contract opnieuw vóór elke klacht en controleer aan de hand van het officiële exemplaar van de norm de artikelnummers die op deze pagina met (*) zijn gemarkeerd.
Kan de algemene aannemer mijn borgstelling weigeren en de inhouding in contanten houden?
Dat hangt af van het contract. Als het bepaalt dat de inhouding kan worden vervangen door een hoofdelijke borgstelling en uw borgstelling aan de voorwaarden ervan voldoet, zou een weigering schriftelijk moeten worden gemotiveerd. Bied de borgstelling aan per aangetekende brief, met een precieze antwoordtermijn, en bewaar het bewijs van verzending. Een weigering zonder motivering is geen bewijs van misbruik, maar rechtvaardigt een ingebrekestelling en, indien nodig, juridisch advies.
Kan de algemene aannemer de inhouding verrekenen met een vordering die ze beweert te hebben?
De wet staat toe de verrekening op te werpen ook als de vordering wordt betwist (art. 120 lid 2 CO), op voorwaarde dat het voornemen wordt verklaard (art. 124 lid 1 CO) en dat de vordering bestaat. Wie zich erop beroept, moet de grondslag ervan bewijzen (art. 8 CC). Vraag schriftelijk om het beding, de berekening, de facturen van derden en de melding van gebreken. Betwist de verrekening zonder te wachten: stilzwijgen kan u worden tegengeworpen.
Wat gebeurt er als de onderaannemer of de algemene aannemer insolvent wordt?
Als de onderaannemer failliet gaat, maakt zijn vordering tot teruggave van de inhouding deel uit van de boedel (art. 197 lid 1 LP) en kan de algemene aannemer de vorderingen verrekenen die ze al bezit, binnen de grenzen van de wet (art. 213 LP, art. 214 LP). Als het de algemene aannemer is die bedreigd wordt, tellen de LP en uw termijnen: raadpleeg snel een advocaat. Een partij van wie de rechten door de insolventie van de andere in gevaar worden gebracht, kan ook zekerheid vragen (art. 83 CO).
Moet ik een misbruikelijke inhouding aan een autoriteit melden?
Een misbruikelijke inhouding is eerst en vooral een burgerlijk geschil: ingebrekestelling, schikking, daarna vordering voor de rechtbank. Als u precieze aanwijzingen van een misdrijf hebt, wordt de strafaangifte gedaan bij de politie of het openbaar ministerie. Een signaal is geen bewijs en alleen de autoriteit en de rechter kwalificeren de feiten: beschrijf gedateerde feiten, zonder personen te kwalificeren, en laat u adviseren door een advocaat.
De artikelen van de SIA 118, een niet vrij raadpleegbare norm, moeten worden gecontroleerd in de uitgave die op uw contract van toepassing is (aangeduid met (*) wanneer ze niet konden worden bevestigd). De cijfervoorbeelden op deze pagina zijn fictief.