🛡️ Reeks over fraudepreventieAnomalieën nr. 18, 19, 21, 22, 23Gids in PDF + WordFRAUDE 12
Materiaalvervanging, bedrog, “10-jaarsgarantie” en opgeblazen hoeveelheden: herkennen, bewijzen, reageren
Een goedkoper product geplaatst in plaats van dat uit de offerte, een gebrek dat vóór de oplevering is afgedekt, een aangeprezen “10-jaarsgarantie” die in het contract nergens te vinden is, gefactureerde hoeveelheden die hoger zijn dan wat is uitgevoerd: deze situaties kosten de opdrachtgever veel geld, en het eerlijke bedrijf ook. Deze pagina beschrijft hoe ze zich in Franstalig Zwitserland voordoen, wat het Wetboek van Verbintenissen (art. 365 tot 371 CO) en het Wetboek van Strafrecht (art. 146 en 251 CP) zeggen, hoe u het bewijs bewaart en tot wie u zich richt. Een signaal is geen bewijs: alleen de autoriteit en de rechter kwalificeren de feiten.
PDFDOCX
De gids: Materiaalvervanging, bedrog en opgeblazen hoeveelheden
De gedetailleerde gids bij deze pagina in PDF en in Word: wettelijke basis, te volgen werkwijze, modelbrieven en checklist van bewijzen.
Er wordt een e-mailadres gevraagd: de gids wordt meteen getoond en ook per e-mail naar u gestuurd (ondertekende links, 7 dagen geldig).
Hoe de val werkt en welke waarschuwingssignalen er zijn
Het mechanisme in de praktijk in Franstalig Zwitserland
De vijf hier behandelde situaties hebben een gemeenschappelijk punt: een kloof tussen wat is overeengekomen, wat werkelijk is geplaatst en wat is gefactureerd. De reeks nummert ze van 18 tot 23 (de nummering “26 anomalieën” is die van de reeks, geen officiële indeling); de titels van de nummers 19, 21, 22 en 23 worden door de redactie voorgesteld en moeten nog worden gevalideerd.
De vijf situaties van deze pagina
Nr.
Situatie
Hoe het zich voordoet
18
Energiesubsidies en meegaande technische fiches
Het subsidiedossier beschrijft een product of een prestatie die niet overeenkomt met wat is geplaatst, of de bijgevoegde technische fiche is die van een ander product.
19
Materiaalvervanging (voorgestelde titel, te valideren)
Het geplaatste materiaal, merk, de dikte of prestatieklasse verschillen van die uit de offerte, zonder schriftelijke overeenkomst, en de prijs blijft die van het lastenboek.
21
Bedrog en opzettelijk verborgen gebreken (voorgestelde titel, te valideren)
Een gebrek dat het bedrijf kent, wordt vóór de oplevering afgedekt of alleen ogenschijnlijk hersteld, zodat het werk wordt aanvaard.
22
Beloofde of aangeprezen “10-jaarsgarantie” (voorgestelde titel, te valideren)
Een commerciële belofte van tien jaar dient als verkoopargument, maar staat niet in het contract of wijst geen identificeerbare garant aan.
23
Opgeblazen opmetingen en fantoomhoeveelheden (voorgestelde titel, te valideren)
De gefactureerde hoeveelheden (oppervlakten, volumes, lengtes, gewichten) overschrijden de uitgevoerde, zonder gezamenlijk opgemaakte opmeting.
Deze gevallen zijn niet altijd te verklaren door kwade trouw: een vervanging kan voortkomen uit een leveringsonderbreking, een afwijking in de opmeting uit een eenvoudige rekenfout. Het zijn de verheimelijking, het ontbreken van een schriftelijke overeenkomst en de herhaling die een gewoon geschil omzetten in een ernstig signaal. Het Wetboek van Strafrecht viseert de listige misleiding (art. 146 CP) en valsheid in geschrifte (art. 251 CP); de kwalificatie komt toe aan de strafrechtelijke autoriteit, nooit aan de opdrachtgever of aan het bedrijf.
Ook het eerlijke bedrijf is blootgesteld: wanneer een leverancier het bedrijf een ander product levert dan het bestelde, of wanneer de opdrachtgever een opmeting betwist, kunnen alleen gedateerde documenten (leveringsbon, technische fiche, ondertekende opmetingsstaten) vaststellen wat er werkelijk is gebeurd.
Waarschuwingssignalen (red flags) om vóór en tijdens de werken te controleren
De aanwijzingen hieronder zijn waarneembare feiten vóór of tijdens de werf. Elk vraagt om een controle bij het bedrijf, de werfleiding of de leverancier; geen enkele is een bewijs.
Het merk, de dikte of de referentie van het geleverde product komt niet overeen met die van de offerte, en er bestaat geen schriftelijke overeenkomst over de wijziging.
De leveringsbon of het etiket van de verpakking draagt de referentie van het voorziene product niet, of er wordt geen leveringsbon overhandigd.
De overhandigde technische fiche (isolatiewaarde, sterkteklasse, certificering) vermeldt noch de exacte referentie noch het partijnummer van het geplaatste product.
Een laag (isolatie, waterdichting, wapening, aanvulling) wordt afgedekt voordat u ze hebt kunnen zien of meten.
Een herstelling vlak vóór de oplevering gaat niet gepaard met een interventieverslag of foto.
Een garantie van tien jaar wordt mondeling of op een brochure aangekondigd, maar staat noch in het contract noch in een certificaat dat de garant noemt.
De hoeveelheden van de afrekening overschrijden duidelijk die van de offerte of de plannen, zonder gezamenlijk opgemaakte opmeting.
De bewijsstukken (opmetingsstaten, opmetingen, leveringsbonnen) worden geweigerd of “later” beloofd.
De eindafrekening of het subsidiedossier wordt u haastig ter ondertekening voorgelegd, vóór het einde van uw controle.
Minidiagnose: hoeveel signalen ziet u?
Vink de situaties aan die u waarneemt: het hulpmiddel telt de signalen, herinnert aan de betrokken wetsartikelen en verwijst u naar de gids. Er wordt niets verzonden of opgeslagen.
Ziet u signalen van vervanging, verheimelijking of opgeblazen opmetingen?
Vink aan wat overeenkomt met uw situatie. Er wordt niets verzonden of opgeslagen.
Het is noch een diagnose noch een bewijs: een signaal vraagt om een controle, niet om een beschuldiging.
Zwitsers juridisch kader, bewijzen en modelbrieven
Rechtsgrondslagen: CO, CC, CP, LP en SIA 118
Het aannemingscontract verplicht de aannemer het werk overeenkomstig het contract uit te voeren (art. 363 CO). Voor de stof die hij levert, staat hij in voor de goede kwaliteit en moet hij dezelfde garantie bieden als een verkoper (art. 365 lid 1 CO). Na de levering controleert de opdrachtgever het werk en meldt de gebreken (art. 367 lid 1 CO); voor een onroerend werk bedraagt de termijn sinds de op 1 januari 2026 in werking getreden herziening 60 dagen (art. 367 lid 1bis CO; het overgangsrecht wordt uitgelegd in dossier doc_09). Is het gebrek van geringere betekenis, dan kan de opdrachtgever de prijs verminderen of herstel eisen; is het werk onbruikbaar, dan kan hij het weigeren (art. 368 lid 1 en 2 CO).
De aanvaarding van het werk ontslaat de aannemer, behalve voor gebreken die bij de controle niet konden worden vastgesteld of die hij opzettelijk heeft verzwegen (art. 370 lid 1 CO). De rechten van de opdrachtgever verjaren na twee jaar, of na vijf jaar voor een onroerend werk, te rekenen vanaf de oplevering (art. 371 lid 1 en 2 CO). Voor de afrekeningen verandert de vaste prijs niet (art. 373 lid 1 en 3 CO); zonder vastgestelde of met een bij benadering bepaalde prijs wordt hij vastgesteld naar de waarde van het werk en de uitgaven van de aannemer (art. 374 CO). De tabellen hieronder vatten deze regels samen; de kaders “Verduidelijking” corrigeren drie wijdverbreide ideeën.
De regels in een oogopslag
Regel
Artikel
Wat de tekst zegt
Door de aannemer geleverde stof
art. 365 lid 1 CO
De aannemer staat in voor de goede kwaliteit van de stof die hij levert en moet dezelfde garantie bieden als de verkoper.
Controle en kennisgeving van gebreken
art. 367 lid 1 en 1bis CO
De opdrachtgever controleert het werk zodra hij kan en meldt de gebreken; voor een onroerend werk 60 dagen, en elke kortere overeenkomst is nietig (herziening van kracht sinds 1 januari 2026).
Rechten bij een gebrek
art. 368 lid 1 en 2 CO
Weigering van het werk als het onbruikbaar is; anders prijsvermindering of herstel, en schadevergoeding bij schuld. Een vooraf overeengekomen beding dat het recht op herstel uitsluit, is nietig als het gebrek een bouwwerk betreft (art. 368 lid 2bis CO).
Aanvaarding en opzettelijk verzwegen gebreken
art. 370 lid 1 CO
De aanvaarding ontslaat de aannemer, behalve voor gebreken die bij de controle niet konden worden vastgesteld of opzettelijk zijn verzwegen.
Later opgetreden gebreken
art. 370 lid 3 en 4 CO
Onmiddellijke kennisgeving, anders wordt het werk geacht met deze gebreken aanvaard te zijn; voor een onroerend werk 60 dagen vanaf de ontdekking.
Verjaring van de rechten van de opdrachtgever
art. 371 lid 1 tot 3 CO
Twee jaar, of vijf jaar voor een onroerend werk, vanaf de oplevering; de vijf jaar kunnen niet ten nadele van de opdrachtgever worden gewijzigd; verwijzing naar de regels van de koop naar analogie.
Opzettelijke misleiding en verjaring
art. 210 lid 6 CO
De verkoper kan zich niet op verjaring beroepen als bewezen is dat hij de koper opzettelijk heeft misleid (naar analogie toepasselijk, zie art. 371 lid 3 CO).
Bedrog bij het sluiten van het contract
art. 28 en 31 CO
Geen verbintenis voor de partij die door bedrog tot het contract is gebracht; bekrachtiging na een jaar vanaf de ontdekking als ze niet reageert.
Vaste prijs, niet vastgestelde prijs
art. 373 en 374 CO
Bij een vaste prijs de volledige prijs, ook bij minder werk; zonder vastgestelde of bij een benaderende prijs de waarde van het werk en de uitgaven van de aannemer.
Betaling van wat niet verschuldigd is
art. 62 en 63 CO
Teruggave van ongerechtvaardigde verrijking; een vrijwillige betaling kan alleen worden teruggevorderd als men bewijst dat men bij vergissing heeft betaald.
Bewijslast
art. 8 CC
Elke partij bewijst de feiten die zij aanvoert om er haar recht uit af te leiden, behoudens andersluidende regel.
Oplichting
art. 146 lid 1 CP
Listige misleiding met het oogmerk zich ten onrechte te verrijken en die het slachtoffer bepaalt tot een nadelige handeling: vrijheidsstraf van ten hoogste vijf jaar of geldstraf.
Valsheid in geschrifte
art. 251 nr. 1 CP
In een geschrift een feit met juridische draagwijdte valselijk vaststellen of laten vaststellen, of ervan gebruikmaken om te misleiden, met het oogmerk zich een onrechtmatig voordeel te verschaffen: ten hoogste vijf jaar of geldstraf.
Opmetingen en opmetingsstaten (indien de SIA 118 van toepassing is verklaard)
art. 141 tot 143 SIA 118 ; art. 153, 154 en 156 SIA 118
Effectieve of theoretische opmeting, gezamenlijk opgemaakt en erkend door ondertekening van de opmetingsstaten; de eindafrekening wordt gecontroleerd en de aannemer die geen enkel schriftelijk voorbehoud maakt, ziet af van andere aanspraken (volgens een openbare gids van de Staat Bern; de norm is niet vrij raadpleegbaar).
Contractuele bescherming en te verzamelen bewijzen
Het beste schild wordt vóór de werf geschreven. Dit zijn de reflexen die geschillen over vervanging, verborgen gebreken en hoeveelheden het meest verminderen:
Vermeld in de offerte het merk, de referentie, de dikte of de klasse van elk belangrijk materiaal, en bepaal dat geen gelijkwaardig product wordt geplaatst zonder voorafgaande schriftelijke overeenkomst.
Eis vóór de plaatsing de technische fiche en de leveringsbon van het werkelijk geleverde product, met referentie en partijnummer, en fotografeer ze ter plaatse met de datum.
Fotografeer elke verborgen laag (isolatie, waterdichting, wapening, aanvullingen) voordat ze wordt afgedekt, met een zichtbare meter in beeld.
Als het contract de SIA 118 overneemt, spreek gezamenlijk opgemaakte opmetingen af en onderteken de opmetingsstaten (art. 142 SIA 118); de partij die de afspraak mist, moet mogelijk de vaststelling van de andere erkennen.
Onderteken noch de oplevering, noch de eindafrekening, noch de voltooiingsverklaring van een subsidiedossier voordat u deze stukken met elkaar hebt vergeleken.
Betaal het onbetwiste saldo en vereffen de rest onder schriftelijk voorbehoud: wie vrijwillig betaalt wat hij niet verschuldigd was, kan het alleen terugkrijgen als hij zijn vergissing bewijst (art. 63 lid 1 CO).
Verkrijg elke garantietoezegging schriftelijk: gedekt voorwerp, duur, beginpunt, naam en adres van degene die garandeert.
Vergelijk de offerte, de leveringsbon, de technische fiche en het geplaatste product (merk, referentie, dikte); fotografeer met de datum.
Vraag ontbrekende bewijsstukken schriftelijk op (brief 1) en schort de plaatsing van het betwiste materiaal op tot het antwoord.
Laat verborgen lagen meten en fotograferen voordat ze worden afgedekt; onderteken een vergaderverslag dat vastlegt wat u hebt gezien.
Meld elk gebrek schriftelijk en binnen de wettelijke termijn (brief 2): 60 dagen voor een onroerend werk onder een contract gesloten vanaf 2026, onmiddellijk in de andere gevallen.
Betwist schriftelijk een afrekening waarvan de hoeveelheden u overdreven lijken en stel een gezamenlijke opmeting voor (brief 3); betaal het onbetwiste deel en de rest onder voorbehoud.
Controleer vóór de ondertekening van een subsidiedossier of de technische fiche overeenkomt met het geplaatste product en vraag bij twijfel de kantonale energiedienst.
Als de aanwijzingen zich opstapelen, laat dan een vaststelling opmaken door een deskundige (art. 367 lid 2 CO) of een bewijsvoorziening, en raadpleeg vervolgens een advocaat vóór enige aangifte.
Modellen van modelbrieven
Brief 1: verzoek om bewijsstukken over het geplaatste materiaal
Betreft: [werf], perceel [..]: verzoek om de technische fiche en de leveringsbon van het geplaatste materiaal
Geachte mevrouw, geachte heer,
Tijdens ons bezoek van [datum] hebben wij vastgesteld dat [het geplaatste materiaal / de gemeten dikte] niet overeenkomt met dat van de offerte van [datum] ([merk of referentie van de offerte] / [gemeten waarde]). Wij hebben geen schriftelijke overeenkomst over een productwijziging ontvangen.
Wij verzoeken u ons uiterlijk [datum, 5 werkdagen] te bezorgen: 1) de technische fiche en de leveringsbon van het geplaatste product, met zijn referentie en partijnummer; 2) de schriftelijke bevestiging dat het gelijkwaardig is aan dat van de offerte, met de vergeleken prestatiewaarden; 3) in voorkomend geval uw voorstel voor een prijsvermindering.
De aannemer staat in voor de goede kwaliteit van de stof die hij levert (art. 365 lid 1 CO). Wij verzoeken u de plaatsing van dit materiaal op te schorten tot uw antwoord. Wij verklaren geen aanvaarding van het werk en behouden ons alle rechten voor, met name die van art. 367 en 368 CO.
Met vriendelijke groet, [Naam, functie, datum en handtekening] Aangetekende zending en e-mail. Bijlagen: gedateerde foto’s; offerte van [datum].
Brief 2: kennisgeving van gebrek met voorbehoud bij verheimelijking
Betreft: [werf]: op [datum] ontdekt gebrek en voorbehoud van alle rechten (art. 367 en 370 CO)
Geachte mevrouw, geachte heer,
Op [datum] hebben wij [nauwkeurige beschrijving: plaats, omvang, bijvoorbeeld een isolatie van [..] mm in plaats van [..] mm / een waterinfiltratie achter [..]] ontdekt. Foto’s en metingen zijn bijgevoegd. Dit gebrek kon niet worden vastgesteld bij de controle van [datum]. Wij melden het u bij deze binnen de wettelijke termijn (art. 370 lid 3 CO; [voor een onroerend werk onder een contract gesloten vanaf 1 januari 2026: art. 370 lid 4 CO, 60 dagen vanaf de ontdekking]).
Wij stellen u een termijn tot [datum, redelijke termijn] om dit gebrek op uw kosten te verhelpen. Bij gebreke daarvan laten wij het op uw kosten en risico door een derde verhelpen en verminderen wij de prijs (art. 368 lid 2 CO). Indien dit gebrek vóór de oplevering bij uw bedrijf bekend was, behouden wij art. 370 lid 1 CO en alle rechtsmiddelen voor.
Wij verzoeken u ons de controleverslagen, foto’s en leveringsbonnen over deze post te bezorgen.
Met vriendelijke groet, [Naam, functie, datum en handtekening] Aangetekende zending en e-mail. Bijlagen: gedateerde foto’s; meetverslag.
Brief 3: betwisting van een afrekening en verzoek om een gezamenlijke opmeting
Betreft: [werf]: afrekening nr. [..] van [datum], betwisting van de hoeveelheden en voorstel voor een gezamenlijke opmeting
Geachte mevrouw, geachte heer,
Wij hebben uw afrekening nr. [..] van CHF [..] ontvangen. De hoeveelheden van de posten [..] overschrijden die van de offerte ([..] m² in plaats van [..] m²) en van de plannen ([..] m²). Voor deze posten bestaat geen gezamenlijk opgemaakte opmeting. Wij betwisten deze hoeveelheden.
Wij stellen u een gezamenlijke opmeting voor op [datum] om [uur], op de werf [indien het contract de SIA 118 overneemt: art. 142 SIA 118]. Wij verzoeken u ons uiterlijk [datum] de opmetingsstaten, gemeten schetsen en leveringsbonnen te bezorgen die de hoeveelheden rechtvaardigen.
Wij betalen vandaag CHF [..], dat is het onbetwiste deel. Elke aanvullende betaling zou worden verricht onder uitdrukkelijk voorbehoud van teruggave (art. 62 en 63 CO).
Met vriendelijke groet, [Naam, functie, datum en handtekening] Aangetekende zending en e-mail. Bijlagen: offerte; plannen; geannoteerde afrekening.
Waar te melden
Verzamel eerst uw stukken (contract, offerte, leveringsbonnen, gedateerde foto’s, schriftelijke uitwisselingen). Een strafaangifte gebeurt bij de politie of het openbaar ministerie van uw kanton; via het portaal Suisse ePolice vindt u een politiepost. Voor een misdrijf dat alleen op klacht wordt vervolgd, verjaart het klachtrecht drie maanden nadat men de dader kent (art. 31 CP). Bij twijfel over een subsidiedossier wendt u zich tot de kantonale energiedienst.
Suisse ePolice (een politiepost vinden): Gemeenschappelijk portaal van de kantonale politiediensten: rubriek “Een politiepost zoeken” om een strafaangifte te doen bij de politie van uw kanton. (adres gelezen op 7 november 2026)
Gebouwenprogramma: contacten en kantonale verwerkingscentra: Vragen over een subsidieaanvraag: de pagina verwijst naar het verwerkingscentrum van uw kanton, waar de stukken van een dossier kunnen worden gecontroleerd. (adres gelezen op 7 november 2026)
SECO: klacht over oneerlijke handelspraktijk: Klacht LCD (bijvoorbeeld misleidende vermeldingen over een garantie); het SECO treedt alleen op als collectieve belangen worden geraakt en behandelt geen anonieme klachten. (adres gelezen op 7 november 2026)
Zich beschermen met de ACIP-index en de software Soumission, veelgestelde vragen
Hoe u uw bouwplaats vergrendelt met de ACIP-index en Soumission
De ACIP-index (Art Construction Indice de Prix) rangschikt prijzen per vakhoofdstuk en per CFC-code. Elke post van een offerte of afrekening vergelijken met deze richtwaarden helpt een prijs of hoeveelheid op te sporen die vóór de ondertekening een vraag verdient. Deze waarden zijn indicatief: ze vervangen noch een offerte, noch een ondertekende opmeting, noch de plannen. Leg vervolgens in de omschrijving het merk, de dikte en de hoeveelheden van elke post vast: wat aan het begin is geschreven, is aan het einde het gemakkelijkst tegen te werpen.
Bestaat er een “10-jaarsgarantie” in het Zwitserse bouwrecht?
Niet in de vorm van een tienjarige garantie: het Wetboek van Verbintenissen gebruikt ze niet. Voor een onroerend werk verjaren de rechten van de opdrachtgever wegens gebreken vijf jaar na de oplevering (art. 371 lid 2 CO), en deze termijn kan niet meer ten nadele van hem worden verkort (art. 371 lid 3 CO). Als het contract de norm SIA 118 overneemt, betreft een verjaring van tien jaar de gebreken die de aannemer opzettelijk heeft verzwegen. Een belofte van tien jaar blijft contractueel mogelijk: vraag haar schriftelijk, met het gedekte voorwerp, het beginpunt en de naam van de garant.
Het bedrijf heeft een ander materiaal geplaatst dan dat van de offerte: wat te doen?
Vergelijk eerst de offerte, de leveringsbon en de technische fiche, en vraag dan schriftelijk de bewijsstukken en de bevestiging dat het product gelijkwaardig is. Een afwijkend product zonder overeenkomst kan een gebrek of een mindere kwaliteit vormen waarvoor de opdrachtgever een prijsvermindering of herstel kan vragen (art. 368 lid 2 CO). Meld het binnen de wettelijke termijn, dus 60 dagen voor een onroerend werk onder een contract gesloten vanaf 2026 (art. 367 lid 1bis CO), en onderteken de oplevering niet voordat u hebt gecontroleerd. Raadpleeg bij twijfel over de toepasselijke termijn een advocaat.
Is een na de oplevering ontdekt verborgen gebrek nog gedekt?
Ja, in beginsel, als u het tijdig meldt: de opdrachtgever verwittigt de aannemer onmiddellijk nadat hij een gebrek ontdekt dat bij de controle niet kon worden vastgesteld (art. 370 lid 3 CO), en binnen 60 dagen voor een onroerend werk volgens lid 4. De rechten verjaren vijf jaar na de oplevering (art. 371 lid 2 CO). Bij opzettelijk verzwegen gebreken ontslaat de aanvaarding de aannemer niet (art. 370 lid 1 CO) en kan de verjaring niet worden tegengeworpen als bewezen is dat hij de opdrachtgever heeft bedrogen (art. 210 lid 6 CO naar analogie). De toepasselijke duur moet met een advocaat worden bevestigd.
Hoe betwist men een afrekening waarvan de hoeveelheden opgeblazen lijken?
Vraag schriftelijk de opmetingsstaten, gemeten schetsen en leveringsbonnen die elke hoeveelheid rechtvaardigen, en stel een gedateerde gezamenlijke opmeting voor (brief 3). Bij een vaste prijs verandert de prijs niet (art. 373 CO); zonder vastgestelde prijs hangt hij af van de waarde van het werk en de uitgaven (art. 374 CO). Betaal het onbetwiste deel en de rest onder voorbehoud: wie vrijwillig betaalt wat hij niet verschuldigd was, moet zijn vergissing bewijzen om het terug te krijgen (art. 63 lid 1 CO). Als de SIA 118 van toepassing is verklaard, gebeuren de opmetingen gezamenlijk (art. 142 SIA 118): mis de afspraak niet.
Wat zegt het Wetboek van Strafrecht over het factureren van niet uitgevoerde werken?
Art. 146 CP viseert wie, met het oogmerk zich ten onrechte te verrijken, iemand door valse beweringen of het verzwijgen van ware feiten listig misleidt en hem tot een voor zijn vermogensbelangen nadelige handeling bepaalt. Art. 251 CP viseert valsheid in geschrifte. Beide voorzien in een vrijheidsstraf van ten hoogste vijf jaar of een geldstraf. Een opmetingsfout of een prijsgeschil is niet automatisch een misdrijf: het is aan de strafrechtelijke autoriteit de feiten te kwalificeren, en het vermoeden van onschuld is van toepassing.
Is een energiesubsidie in gevaar als het geplaatste product verschilt van het aangekondigde?
Wij hebben de subsidievoorwaarden van elk kanton, die verschillen, niet gelezen. Het Gebouwenprogramma geeft aan dat de aanvraag vóór de aanvang van de werken wordt ingediend en dat de subsidie na afloop ervan wordt uitgekeerd, waarbij de kantonale energiedienst het eerste aanspreekpunt is. Komt het geplaatste product niet overeen met het dossier, vraag het dan aan het verwerkingscentrum van uw kanton vóór u de voltooiing meldt, en bewaar de technische fiche van het werkelijk geplaatste product.
De artikelen van de SIA 118, een niet vrij raadpleegbare norm, moeten worden gecontroleerd in de uitgave die op uw contract van toepassing is (aangeduid met (*) wanneer ze niet konden worden bevestigd). De cijfervoorbeelden op deze pagina zijn fictief.