Omzetter van stedenbouwkundige indices (CUS/COS ↔ IBUS/IOS) & regels per kanton
Reken de stedenbouwkundige indices om (CUS/COS naar IBUS/IOS) en vergelijk de kantonale regels.
Interactieve tool
A Uw perceel en het gemeentelijk reglement
3 Type gemeentelijk reglement (PACom, PGA, RCCZ)
Bouwmogelijkheden van het perceel (droits à bâtir)
- Maximale bepalende vloeroppervlakte (SPd)
- Geschatte bruikbare woonoppervlakte (ongeveer 80 % van de SPd)
- Maximale bebouwde oppervlakte (IOS of COS × STd)
- Equivalentie tussen de twee systemen
- Minimale afstand tot de perceelsgrens
De IBUS telt de gehele bepalende vloeroppervlakte in de zin van de SIA 416, muren inbegrepen, terwijl de vroegere CUS die vaak uitsloot: bij gelijke bouwrechten geldt IBUS ≈ CUS × 1,20 tot 1,25 (factor van het bestek, niet geverifieerd). De bruikbare oppervlakte van 80 % en de afstandsregels zijn indicatief: het gemeentelijk reglement en de vergunningsdienst zijn bepalend.
Kantonale referentieregels
| Kanton en wet | Minimale afstand tot de grens |
|---|---|
| Vaud - LATC/RLATC | Afstand vastgelegd door het gemeentelijk reglement (PGA), vaak van 3 m tot 6 m |
| Wallis - LC/OC | d = 1/3 van de gevelhoogte, minimaal 3,0 m |
| Genève - LCI | Bouwprofielen van de LCI (hoogte en afstanden vastgelegd door de zone) |
| Fribourg - LATeC/ReLATeC | d = h / 2, minimaal 4,0 m |
| Neuchâtel - LConstr | Regel niet vermeld in het bestek: zie de wet en het gemeentelijk reglement |
| Jura / Bern | Regel niet vermeld in het bestek: zie de kantonale wet en het gemeentelijk reglement |
Deze rekenhulp insluiten op een pagina van de site
Plak deze code in de pagina, of schrijf [outil code="5.10"] in de inhoud van een pagina van de site.
📄 Dossier bij deze tool (gratis)
Van berekening naar volledig beheer
Houd uw referenties bij de hand en automatiseer ze daarna in uw offertes, aanbiedingen en afrekeningen.
Technische referentiegids
Van CUS/COS naar IBUS/IOS: de hervorming van het Interkantonaal Concordaat (AIHC) in Franstalig Zwitserland begrijpen
Het interkantonaal concordaat harmonisatie terminologie AIHC (interkantonaal akkoord over de harmonisatie van de terminologie in de bouwsector) uniformeert het vocabulaire van de kantonale wetten. Het vervangt de vroegere coëfficiënt voor grondgebruik (CUS) en de coëfficiënt voor grondbezetting (COS) door de bruto-index voor grondgebruik IBUS bepalende oppervlakte en de index voor grondbezetting (IOS). De IBUS is de verhouding tussen de som van alle bepalende vloeroppervlakten en de bepalende terreinoppervlakte; de IOS zet de bebouwde oppervlakte van het gebouw af tegen dezelfde terreinoppervlakte.
Een converter CUS COS naar IBUS IOS AIHC is nuttig omdat gemeenten hun reglementen op verschillende data herzien: een naburig perceel kan nog onder het oude systeem vallen, het uwe onder het nieuwe. Om twee terreinen te vergelijken of te ramen wat een index waard is, moet men beide terugbrengen tot dezelfde maat, de bepalende vloeroppervlakte (SPd).
Waarom een IBUS van 0,60 in werkelijkheid overeenkomt met een vroegere CUS van 0,48 tot 0,50 (de opname van muren en oppervlakten volgens SIA 416)
De vroegere CUS sloot vaak de buitenmuren, de bordessen of de niet-bewoonbare zolders uit; de IBUS telt de gehele bepalende vloeroppervlakte van de SIA 416, muren inbegrepen. Bij identieke bouwrechten stijgt de index dus met ongeveer 20 % tot 25 %: IBUS ≈ CUS × 1,20 tot 1,25. Een IBUS van 0,60 komt zo overeen met een vroegere CUS van 0,48 tot 0,50, dat wil zeggen 600 m² bepalende vloeroppervlakte op 1'000 m² terrein.
| IBUS | Equivalente oude CUS | SPd op 1'000 m² |
|---|---|---|
| 0,40 | 0,32 tot 0,33 | 400 m² |
| 0,50 | 0,40 tot 0,42 | 500 m² |
| 0,60 | 0,48 tot 0,50 | 600 m² |
| 0,70 | 0,56 tot 0,58 | 700 m² |
| 0,80 | 0,64 tot 0,67 | 800 m² |
Precisering over de tekst van de norm. De definitie van de IBUS (som van de vloeroppervlakten gedeeld door de bepalende terreinoppervlakte) komt uit het interkantonale akkoord. De omrekeningsfactor van 1,20 tot 1,25 is die van het bestek van de tool: hij is niet geverifieerd in de kantonale teksten, en de exacte definitie van de bepalende oppervlakte verschilt per kanton en gemeente.
Vergelijkende tabel van de kantonale bouwwetten (LATC Vaud, LC Wallis, LCI Genève, LATeC Fribourg)
De afstand perceelgrens LATC vaud LC wallis LCI genève is niet in elk kanton dezelfde. De tabel geeft de referentieregels van het bestek van de tool weer, die het gemeentelijk reglement kan preciseren of verscherpen:
| Kanton en wet | Minimale afstand tot de grens | Bepalende hoogte |
|---|---|---|
| Vaud - LATC/RLATC | Afstand vastgelegd door het gemeentelijk reglement (PGA), vaak van 3 m tot 6 m | nok of goot volgens het gemeentelijk reglement |
| Wallis - LC/OC | d = 1/3 van de gevelhoogte, minimaal 3,0 m | gevelhoogte |
| Genève - LCI | Bouwprofielen van de LCI (hoogte en afstanden vastgelegd door de zone) | zonegabarit |
| Fribourg - LATeC/ReLATeC | d = h / 2, minimaal 4,0 m | gebouwhoogte |
| Neuchâtel - LConstr | Regel niet vermeld in het bestek: zie de wet en het gemeentelijk reglement | volgens het gemeentelijk reglement |
| Jura / Bern | Regel niet vermeld in het bestek: zie de kantonale wet en het gemeentelijk reglement | volgens het gemeentelijk reglement |
Deze regels komen uit het bestek van de tool en zijn niet geverifieerd in de kantonale wetten. Voor Neuchâtel, Jura en Bern geeft het bestek geen regel: raadpleeg de kantonale wet en het gemeentelijk reglement.
Berekening van de afstanden tot de perceelgrenzen, nokhoogte vs. goothoogte en energiebonus
De kantonale regels koppelen de afstand aan de hoogte van het gebouw, maar het meetpunt verandert: naargelang het kanton en de gemeente wordt de hoogte genomen aan de goot, aan de nok of aan de gevel, en hellende daken of penthouses worden anders meegeteld. Hetzelfde bouwwerk kan dus in de ene gemeente worden toegestaan en in de naburige gemeente worden geweigerd. Met de regels van de tabel:
| Gebouwhoogte | Wallis (1/3 van de hoogte, minimaal 3,0 m) | Fribourg (h / 2, minimaal 4,0 m) |
|---|---|---|
| 6,0 m | 3,00 m | 4,00 m |
| 9,0 m | 3,00 m | 4,50 m |
| 12,0 m | 4,00 m | 6,00 m |
| 15,0 m | 5,00 m | 7,50 m |
Meerdere kantons kennen ook een indexbonus toe aan gebouwen met een zeer hoge energieprestatie (Minergie, CECB A/A). Het bestek stelt +5 % of +10 % voor: op 1'000 m² met een IBUS van 0,60 brengt een bonus van 10 % de bepalende vloeroppervlakte van 600 m² op 660 m². Het percentage, de vereiste standaard en de cumulatie met andere afwijkingen verschillen: vraag ernaar bij de vergunningsdienst.
Hoe u in 3 stappen het exacte bebouwingspotentieel van een terrein berekent voordat u een koopbod doet
De berekening bouwrechten perceel Zwitserland gebeurt in drie stappen, die de tool rechtstreeks aaneenschakelt:
- De bepalende terreinoppervlakte (STd) opzoeken in het kadaster en het gemeentelijk reglement: niet alle oppervlakten tellen mee (wegen, bos, niet-bebouwbare zones). Voorbeeld: 1'000 m².
- De index en het bijbehorende systeem aflezen in het reglement van de gemeente: IBUS en IOS (standaard AIHC) of CUS en COS (oud systeem, omgerekend met de factor 1,20 tot 1,25). Voorbeeld: IBUS van 0,60 en IOS van 0,25, zonder bonus.
- De bepalende vloeroppervlakte, de bruikbare oppervlakte en de bebouwde oppervlakte berekenen. SPd = STd × index × (1 + bonus), dus 600 m²; de geschatte bruikbare woonoppervlakte van 80 % is 480 m²; de maximale bebouwde oppervlakte (STd × IOS) is 250 m².
Vergelijk dit potentieel, voordat u een koopbod doet, met de grondprijs en de bouwkosten van de realiseerbare oppervlakte: zie de calculator voor het totaalbudget CFC 0 tot 9 en de calculator voor oppervlakten en volumes SIA 416. Controleer ook de erfdienstbaarheden, de afstanden tot de perceelgrenzen, de geluidsgevoeligheidsgraden en de zones met natuurgevaren, die het theoretische potentieel kunnen verkleinen; de tool geeft een orde van grootte, geen stedenbouwkundig attest.
Veelgestelde vragen over de IBUS, de CUS en de bouwrechten (FAQ)
1. Wat is het verschil tussen de IBUS en de vroegere CUS?
De bruto-index voor grondgebruik (IBUS) van het interkantonale akkoord AIHC is de verhouding tussen de som van alle vloeroppervlakten en de bepalende terreinoppervlakte. Hij telt de muren en de vloeroppervlakten in de zin van de SIA 416, terwijl de vroegere coëfficiënt voor grondgebruik (CUS) van veel reglementen doorgaans de buitenmuren, bepaalde bordessen of niet-bewoonbare zolders uitsloot. Op 1'000 m² terrein geeft een IBUS van 0,60 een bepalende vloeroppervlakte van 600 m², en de IOS van 0,25 een bebouwde oppervlakte van 250 m².
De exacte definitie van de bepalende oppervlakte hangt af van het kanton dat de AIHC heeft overgenomen en van het gemeentelijk reglement: lees de definitie die voor uw perceel geldt.
2. Met welke factor kan een CUS in een IBUS worden omgerekend?
Het bestek hanteert een gebruikelijke factor van 1,20 tot 1,25: een CUS van 0,50 komt overeen met een IBUS van 0,600 tot 0,625, dat wil zeggen 600 tot 625 m² bepalende oppervlakte op 1'000 m². In de andere richting komt een IBUS van 0,60 overeen met een vroegere CUS van 0,48 tot 0,50.
Deze factor is een orde van grootte: hij is niet geverifieerd in de kantonale teksten. Een gemeente die overschakelt op de IBUS berekent haar index opnieuw om de bouwrechten te behouden; alleen het geldende gemeentelijk reglement is bepalend.
3. Wordt er een indexbonus toegekend voor een Minergie-gebouw?
Meerdere kantons kennen een bonus voor grondgebruik toe aan gebouwen met een hoge energieprestatie (Minergie, CECB A/A). Het bestek stelt +5 % of +10 % voor: op 1'000 m² met een IBUS van 0,60 brengt een bonus van 10 % de bepalende vloeroppervlakte van 600 m² op 660 m², dus ongeveer 528 m² bruikbare oppervlakte (80 %).
Het beginsel, het percentage, de vereiste standaard en de voorwaarden verschillen per kanton en gemeente; de percentages van de tool zijn niet geverifieerd. Vraag bij de vergunningsdienst of er een bonus bestaat en hoe die zich met de andere afwijkingen cumuleert.
Indicatieve informatie opgesteld op basis van het interkantonale akkoord AIHC; ze vervangt noch het gemeentelijk reglement noch de inlichtingen van de vergunningsdienst.
