Belangrijk om te onthouden
- Controleer de opleglengte op wand of balk voordat het hijsgereedschap wordt losgehaakt.
- Stel de stuttenrijen af voordat de breedplaten worden neergelegd om elke doorbuiging van de plaatvoet te blokkeren.
- Verbied elke zware opslag op de breedplaat zolang het druklaagbeton niet is verhard.
- Neem de regels van goed vakmanschap in acht om instorting te voorkomen overeenkomstig het Zwitsers Wetboek van Strafrecht.
Opleglengtes, uitvulling en het aanbrengen van tijdelijke stuttenrijen
Tijdens de tijdelijke fase fungeert de prefab breedplaat uitsluitend als een zelfdragende bekisting, gewapend met haar triewapeningen of onderwapening. De norm SIA 262 schrijft de strikte naleving van de oplegvoorwaarden voor om de krachtsoverdracht en de verankering van de uitstekende wapening op de dragende elementen in gewapend beton te garanderen. Een onvoldoende opleglengte op een wand of balk veroorzaakt een risico op zuivere afschuiving van de betonvoet of voortijdig weglijden bij het betreden door personeel en tijdens het stortbetonneren.
| Type dragende ondersteuning | Bruto minimale opleglengte | Interface-element | Uitvoeringscontrole |
|---|---|---|---|
| Wand in gestort gewapend beton | 30 mm tot 50 mm | Schuimband tai elasticiteits-voegband | Visuele uitlijning vóór het loshaken van de kraan |
| Prefab balk of ter plaatse gestorte balk | 50 mm tot 70 mm | Directe plaatsing op afschuining of veerkrachtige band | Controle van de staaldekking/overlap |
| Houten gording op tijdelijke stutting | 70 mm tot 100 mm | Bastaardhout of bekistingsbalk type H20 | Vlakheidscontrole en lasernivellering |
| Dragend metselwerk | 50 mm tot 80 mm | Bitumenvilt of glijstrip | Tolerantie van de opkant en verbrijzeling van het blok |
De tijdelijke stutting wacht niet op het neerleggen van de prefab elementen: deze moet verplicht worden geïnstalleerd voordat het hijsen begint. De stuttenrijen, voorzien van houten gordingen of primaire dragers, vormen de rigide hoogtepunten van het element. De toelaatbare vrije overspanning van de dunne betonvoet zonder stut ligt gewoonlijk tussen 1 m 20 en 2 m 00, afhankelijk van het gebruikte type metalen triewapening. Het overschrijden van deze hartenafstand leidt tot overmatige doorbuiging, voortijdige dwarsscheuring en het risico op het opengaan van voegen onder het gewicht van de arbeiders.
Op de werkplekken en bij de doorgangen moeten maatregelen worden getroffen om te voorkomen dat werknemers in gevaar worden gebracht door het instorten van bouwelementen of door vallende voorwerpen en materialen.
art. 17 OTConst
Montagevolgorde, betonneren en verbod op overbelasting van vers beton
Het gedrag van de constructie gedurende de 72 uur na het storten van het aanvullende beton bepaalt de duurzaamheid van het bouwwerk. Tijdens deze eerste drie dagen ontwikkelt het beton van de druklaag slechts een gedeeltelijke sterkte. Het gedraagt zich als een zware rustende belasting op de stutten en de breedplaat, zonder actief bij te dragen aan de globale trek- of buigsterkte. De volgorde van plaatsing en het loopverkeer van de ploegen moeten strikt gefaseerd worden om concentraties van krachten te elimineren.
- Controle van de stutting en nivelleringControleer het aandraaien van de stutmoffen, de verticaliteit van de buizen en de hoogte van de gordingen met een eventuele zeef (zeeg) conform het plan van de raadgevend ingenieur.
- Geordende plaatsing van de breedplaten met de kraanPositioneer de elementen vanaf de stijve eindondersteuningen naar het midden van het stramien. Haak de hijsstroppen nooit los voordat het element volledig rust op de eindondersteuningen en de tussengelegen stuttenrijen.
- Aanbrengen van de koppelwapeningPlaats de dwars- en bovenwapeningen op de ondersteuningen, de voegstaven en het bovennet zonder geconcentreerde stapeling van wapeningsbundels in het midden van de overspanningen.
- Verdeling van het verse betonStort de druklaag gelijkmatig door het storten te beginnen vanaf de dragende ondersteuningen naar het midden van de velden, zonder plaatselijke hopen te creëren met de kubel of de pompslang.
Het beheer van bouwplaatsbelastingen op een verse druklaag sluit formeel het plaatsen van steenpallets, bekistingspanelen, wapeningscontainers of mortelkuipen op de niet-geharst zone uit. Een geconcentreerde stapeling op beton van 24 tot 48 uur oud doorboort de breedplaatvoet, ontwricht de mechanische verbinding tussen prefab beton en ter plaatse gestort beton en destabiliseert de onderliggende stuttenrijen op de verdieping eronder.
Controle van de opleggingen en krachtsoverdracht tijdens de overgangsfase
Tijdens de montagefase en totdat het ter plaatse gestorte beton zijn mechanische sterkte heeft bereikt, werkt een breedplaat niet als een afgewerkte vloer. Zij gedraagt zich als een dunne, gewapende of voorgespannen bekisting die uiterst gevoelig is voor asymmetrische belastingen. Het respecteren van de opleggeometrie op dragende wanden en balken bepaalt de directe stabiliteit van het bouwwerk. De norm SIA 262 legt de eisen vast met betrekking tot betonconstructies en verplicht tot het controleren van de geschiktheid van de contactzones om elke plaatselijke verbrijzeling of voortijdig wegglijden bij het ontlasten van de kraan te voorkomen.
De overdracht van belastingen vindt uitsluitend plaats via de contactzones en de tijdelijke stempel-lijnen. Als de breedplaat rust op metselwerk of een wand met een loodafwijking of afbrokkelingen, kan de effectieve oplegging gevaarlijk klein worden. Wanneer de werkelijke geometrie van de ondersteuning een kleiner draagvlak overlaat dan de vereiste toleranties, is het plaatsen van een randstuttenrij direct tegen de wandzijde onmisbaar om de betonrand vóór het storten te ontlasten.
| Type ondersteuning | Theoretische opleglengte | Uitvoeringstolerantie | Vereiste stutmaatregel |
|---|---|---|---|
| Wand in gestort gewapend beton | 50 tot 70 mm | ± 10 mm | Directe oplegging toegestaan mits correcte vlakheid |
| Metselwerk in baksteen | 70 tot 100 mm | ± 15 mm | Elastomeer viltband en randgording aanbevolen |
| Stalen of prefab betonnen draagbalk | 60 tot 80 mm | ± 5 mm | Stelspieën of verplichte randrij bij afgeschuinde oplegging |
| Bestaande muur met onderkeldering/ondersnijding | 80 tot 120 mm | ± 20 mm | Stalen gording verankerd onder de oplegrand |
Coördinatie van de schoorvoorzieningen, looproutes en beheer van bouwplaatsbelastingen
Gedurende de eerste drie dagen na het storten van het aanvullende beton blijft de samengestelde constructie (breedplaat + druklaag) ongeschikt om de gebruiksbelastingen van de bouwplaats op te nemen. Het stuttesysteem zorgt voor de volledige overdracht van de belasting naar de onderliggende niveaus. De stuttenrijen moeten van de ene naar de andere verdieping perfect verticaal zijn uitgelijnd om de onderliggende vloeren, die volgens de norm SIA 262 nog niet hun volledige sterkte hebben bereikt, niet te ponsen.
De organisatie op de vloer vereist een strikte discipline met betrekking tot het loopverkeer en de opslag van zware materialen. Steenpallets, klaarliggende matten of gereedschapscontainers mogen in geen geval in het midden van tijdelijk gestutte overspanningen worden geplaatst. Overeenkomstig art. 17 OTConst moeten op werkplekken en bij doorgangen maatregelen worden getroffen om te voorkomen dat werknemers in gevaar worden gebracht door het instorten van bouwelementen of vallende materialen.
- Controle van het schema voor verticale uitlijningControleer met behulp van een loodlijn of een laserniveau dat elke stalen stut op niveau n strikt samenvalt met de stutkop op niveau n-1 om een directe krachtsoverdracht te garanderen zonder dat de verse plaat op buiging wordt belast.
- Aanleg van looproutesLeg verdeelbastaards haaks op de ribben van de breedplaten om de doorgang van arbeiders en lichte betonwagens te leiden, waarbij elk zwaar puntcontact op de zones met blootliggende triewapeningen wordt verboden.
- Afzetting en verbod op tijdelijke opslagAfbakenen van de centrale zones van pas gelegde breedplaten met behulp van afzetkettingen of linten om te voorkomen dat kraanmachinisten betonkubels of wapeningsbundels buiten de stijve oplegzones neerleggen.
- Controle van het aandraaien van stutvijzelsLoop de spieën en vijzels na het storten na om stutten te identificeren die ontlast zijn door plaatselijke zetwoestingen of thermische vervormingen, en draai ze licht aan zonder de vloer op te tillen.
Beheer van plaatsingsafwijkingen, abnormale doorbuigingen en geschillen bij de uitvoering
Tijdens de tijdelijke fase waarin het beton van de tweede fase zijn sterkte nog niet heeft bereikt, werkt de breedplaat als een zelfdragende bekisting die bijzonder gevoelig is voor maatafwijkingen. De op bouwplaatsen geconstateerde afwijkingen betreffen voornamelijk een onvoldoende opleglengte op wand of balk, een onvoorziene doorbuiging van de stutgording of een zonder toestemming geplaatste overbelasting. Bij deze anomalieën is het onderbreken van de betonstortwerkzaamheden verplicht voordat er ambachtelijke compensatiepogingen worden ondernomen.
- Directe vaststelling en beveiliging van de zoneStop het storten of het opslaan van materiaal. Volgens art. 17 OTConst moeten op de werkplekken en bij de doorgangen maatregelen worden getroffen om te voorkomen dat werknemers in gevaar worden gebracht door het instorten van bouwelementen. Zet de zone eronder bij de betrokken elementen af.
- Opname van afwijkingen aan opleggingenMeet de werkelijke opleglengte op elke gemetselde, gebetonneerde of metalen ondersteuning. Als de gemeten waarde kleiner is dan de toleranties die zijn vastgelegd in de uitvoeringsplannen of de norm SIA 262, meld de afwijking dan schriftelijk.
- Formële kennisgeving aan de bouwleiding en de raadgevend ingenieurArt. 365 CO bepaalt dat indien de door de opdrachtgever geleverde stof of de door hem aangewezen grond gebrekkig blijkt te zijn, of indien een andere omstandigheid de regelmatige of tijdige uitvoering van het werk in gevaar brengt, de aannemer de opdrachtgever daarvan in kennis stelt. Deze stap is voorwaarde voor het uitwerken van versterkingsmaatregelen door het ingenieursbureau.
- Uitvoering van een goedgekeurde herstelvoorzieningVoer de door de ingenieur goedgekeurde oplossingen uit: het aanbrengen van een stalen hoekprofiel onder de oplegging met chemische verankering, het toevoegen van een definitieve dichtliggende stuttenrij tot de volledige uitharding of het versterken van de bovenwapening.
Elke wijziging van het tijdelijke statische schema vereist een opleveringsprotocol dat is medeondertekend door de raadgevend ingenieur voordat de vlechtploegen toegang krijgen en de druklaag gestort mag worden.
Veelgestelde vragen
Wat te doen als de werkelijke opleglengte minder dan 30 mm bedraagt op een betonwand?
De plaatsing moet onmiddellijk worden stilgelegd. Een opleglengte van minder dan 30 mm garandeert geen veiligheid tegen wegglijden onder de belasting van vers beton. De maat moet in het controlerapport worden genoteerd en er moet goedkeuring worden gevraagd aan de raadgevend ingenieur. Deze schrijft meestal een dichtliggende stuttenrij voor die strak tegen de wand wordt geplaatst, of het aanbrengen van een verankerd stalen hoekprofiel om de constructieve zitting te verlengen.
Mogen pallets met bekistingspanelen of wapening worden opgeslagen op een niet-gestorte breedplaat?
Nee, dit is formeel verboden. Breedplaten in de overgangsfase zijn slechts gedimensioneerd voor hun eigen gewicht, het gewicht van het verse beton en een tijdelijke gebruiksbelasting die beperkt is tot arbeiders en mobiele kubels. Het neerleggen van een pallet met wapening of zwaar materiaal veroorzaakt een geconcentreerde puntbelasting die de breedplaat kan verbrijzelen of het knikken van een stuttenrij kan veroorzaken.
Wanneer exact mag de eerste stuttenrij worden ontlast?
Geen enkele stut mag worden verplaatst of ontlast voordat het ter plaatse gestorte beton de door de raadgevend ingenieur voorgeschreven mechanische sterkte heeft bereikt, overeenkomstig de regels van norm SIA 262. In de bouwpraktijk komt deze termijn overeen met de werkelijke verharding die wordt gecontroleerd met een slaghamer of proefkubussen, vaak vastgesteld tussen 7 en 28 dagen afhankelijk van de omgevingstemperatuur.
Hoe stabiliseert u breedplaten tijdens het plaatsen bij harde wind?
Het hijsen bij harde wind stelt de breedplaat bloot aan onbeheersbare rotatiekrachten. Geplaatste elementen moeten onmiddellijk worden vastgezet en verkield op hun eindondersteuningen. Stutten met opstelvorken moeten vooraf op de exacte laserhoogte worden afgesteld. Zodra het element is neergelegd, voorkomt het aanbrengen van tijdelijke schoren of stabiliteitsbokken ongewenste zijdelingse verplaatsingen.
Geciteerde teksten en normen
- OTConst art. 17bescherming tegen het instorten van bouwelementen of vallende voorwerpen en materialen: op de werkplekken en bij de doorgangen moeten maatregelen worden getroffen zodat de werknemers niet in gevaar worden gebracht.
- CO art. 365materiaal en terrein: de aannemer is verantwoordelijk voor de goede kwaliteit van het materiaal dat hij levert; indien het door de opdrachtgever geleverde materiaal of het door hem aangewezen terrein gebrekkig blijkt te zijn, of indien een andere omstandigheid de regelmatige of tijdige uitvoering van het werk in gevaar brengt, stelt hij de opdrachtgever daarvan onmiddellijk op de hoogte, op straffe van het dragen van de gevolgen daarvan (lid 3).
- SIA 262Norm voor betonconstructies, die het ontwerp, de dimensionering en de uitvoering van gewapend en prefab beton regelt.
