Ga naar de inhoud
Website
🧱 CFC 272Geschilderde vloeren en harsen: vochtigheid van de ondergrondHoofdstuk 8 van 10 van de rubriek

Antislip: slipklasse, bestrooide vulstof en reinigbaarheid

Een harsvloer antislip maken brengt de aansprakelijkheid van de applicateur met zich mee bij valpartijen en bij beperkingen voor het toekomstige onderhoud. Aan het einde van dit hoofdstuk kunt u de slipklasse bepalen aan de hand van de bestemming van de ruimte, de juiste korrelgrootte kwarts kiezen en het compromis tussen ruwheid en reinigbaarheid vóór de uitvoering contractueel door de exploitant laten goedkeuren.

Belangrijk om te onthouden

  • Een hoge ruwheid voorkomt valpartijen, maar bemoeilijkt het dagelijkse onderhoud door de schoonmaakploegen.
  • De vereiste slipklasse hangt rechtstreeks af van de bestemming van de ruimte en van de aanwezige vloeistoffen.
  • De keuze van het granulaat en de afsluitlaag bepalen het uiteindelijke reliëf van de vloerafwerking.
  • De exploitant moet vóór de uitvoering absoluut een proefvlak goedkeuren met zijn eigen reinigingsmateriaal.

De slipklasse bepalen aan de hand van het gebruik en de reinigbaarheid van de ruimte

Op een bouwplaats voor gegoten vloerafwerkingen wordt de schilder-applicateur voortdurend geconfronteerd met een fysieke tegenstrijdigheid: hoe meer grip er onder de zool is om uitglijden te voorkomen, hoe meer de oppervlaktestructuur stof, vet en restwater van het schoonmaken vasthoudt. Een te gladde vloer stelt gebruikers bloot aan ongevallen bij aanwezigheid van vloeistoffen, maar een te ruwe vloer beschadigt het reinigingsmateriaal, versnelt de vervuiling en leidt bij de ingebruikname tot onmiddellijke klachten van de opdrachtgever.

Gebruikelijke slipklassen en onderhoudseisen naargelang de bestemming
Bestemming van de ruimteIndicatieve klasseGebruiksomgevingReinigingsbeperking
Kantoren, droge gangen, droge technische ruimtenR9Permanent droog, straatschoenenEenvoudig nat vegen, standaard schrobzuigmachine met schijf
Collectieve sanitaire ruimten, kleedkamers, wasserijenR10Af en toe vocht, incidentele spattenDagelijkse reiniging, schijven op lage snelheid of microvezel
Professionele keukens, mechanische werkplaatsenR11 tot R12Voortdurende aanwezigheid van water, olie of vetSchrobzuigmachine met harde cilinderborstels verplicht
Overdekte buitenopritten, wasplaatsenR12 tot R13Frequente afvloeiing, risico op aquaplaningHogedrukreiniger en industriële afzuiging

De aanbevelingen van het Bureau voor ongevallenpreventie leggen de eisen inzake slipweerstand vast om beroepsrisico's en risico's voor het publiek te voorkomen. De schilder mag deze klasse nooit zelf kiezen tijdens de werkzaamheden. De afweging tussen de veiligheid van personen en de onderhoudskosten is de taak van de bouwleiding en de exploitant van het gebouw. In een collectieve wasserij of een werkplaats leidt het opleggen van een buitensporige ruwheid zonder aanpassing van het schoonmaakmateriaal onvermijdelijk binnen enkele weken tot zwart vervuilde holtes.

De korrelgrootte van de bestrooiing beheersen en het proefvlak laten ondertekenen

De antislipstructuur ontstaat door mineraalvullers in de film van epoxy- of polyurethaanhars op te nemen. Er bestaan twee werkplaatsmethoden: het mengen van fijne vulstoffen in de massa van de afwerklaag voor een zachte textuur, of het mechanisch of handmatig bestrooien van in de oven gedroogd kwartszand op een nog verse massalaag. De schilder controleert nauwgezet de korrelverdeling om een homogene ruwheid over de hele ruimte te verkrijgen.

  1. Aanbrengen van de basislaagDe gepigmenteerde hars met een getande rakel uitrekken volgens de voorgeschreven hoeveelheid per m², om een natte film van gelijkmatige dikte te vormen die het granulaat kan bevochtigen.
  2. Bestrooien van het granulaatHet in de oven gedroogde kwarts in een boog omhoog uitwerpen voor een gelijkmatige verticale neerslag. Voor een gesloten textuur tot verzadiging bestrooien, tot alle glanzende plekken verdwenen zijn.
  3. Vegen en afzuigen van het overschotNa volledige uitharding van de hars de losse vulstof verwijderen met een zachte bezem en vervolgens met de industriële stofzuiger de holtes vrijmaken.
  4. Aanbrengen van de afsluitlaagMet de roller één of twee lagen afwerkhars aanbrengen om de scherpe randen van het kwarts te omhullen zonder het gecreëerde antisliprofiel volledig te verdrinken.

Voor natte ruimten waarvoor klasse R11 vereist is, gebruikt men doorgaans gekalibreerd kwartszand tussen 0,3 en 0,8 millimeter. De dikte van de uiteindelijke afsluitlaag speelt een doorslaggevende rol: een afwerklaag met te veel materiaal rondt het reliëf overmatig af en heft het antislipeffect op, terwijl een te magere afsluiting poreuze en scherpe korrels achterlaat die vuil vasthouden en onder zwaar verkeer loskomen.

Uitvoering van de bestrooiing tot verzadiging en dosering van de afsluitlaag

Een homogeen antislipoppervlak op een kunstharsvloer wordt verkregen door bestrooiing tot verzadiging in een nog vloeibare massa. Elke gedeeltelijke bestrooiing, vaak geprobeerd om de belasting te beperken of het reliëf te verzachten, veroorzaakt heterogene oppervlakken, ongelijke glans en een willekeurige slipgevoeligheid. De applicateur strijkt de gepigmenteerde hars uit met een getande rakel of een roller en werpt vervolgens de vuurgedroogde kwarts- of korundvulstoffen uit. De werkman beweegt zich voort op spijkerzolen om de film niet te beschadigen en werpt de vulstof in een parabool omhoog om een gelijkmatige verticale neerslag op het bindmiddel te verkrijgen.

  1. Aanbrengen van de ontvangstfilmDe massahars met een uitstrijkkam uitspreiden, met inachtneming van het nominale verbruik, om een ontvangstbed te vormen dat de basis van de korrels kan verankeren.
  2. Uitwerpen van de granulaten tot verzadigingDe kwartskorrels uitwerpen tot volledige verzadiging, zichtbaar aan het verdwijnen van elke natte zone. Dit overschot waarborgt de perfecte mechanische vergrendeling van elk deeltje.
  3. Ontstoffen en verwijderen van het losse oppervlaktemateriaalNa volledige uitharding de niet-hechtende fractie verwijderen door zorgvuldig vegen en vervolgens een industriële stofzuiger gebruiken om het stof uit het reliëf te halen.
  4. Aanbrengen van de afsluitende laagDe afsluithars met de lakroller of de rakel aanbrengen. Deze slijtlaag omhult de toppen van de korrels zonder de holtes van het afvoervolume op te vullen.

De uiteindelijke dikte van de afsluitlaag is de meest kritieke hefboom in het compromis tussen ruwheid en gemak van reinigen. Een te schaars gedoseerde slijtlaag behoudt een uitstekende aanvankelijke grip, maar laat scherpe mineraalranden en micro-holtes bestaan die vet vasthouden, de ondergrond vervuilen en reinigingstextiel vernielen door snel lostrekken van de vezels. Omgekeerd verdrinkt een overmatige toepassing van afwerkhars de oneffenheden, vult de vloeistofopvangende holtes op en doet de slipklasse van de vloer onder een waterfilm dalen. De schilder-vakman stemt daarom zijn verbruik per vierkante meter af op de toleranties van de leverancier om de geometrie van het reliëf te stabiliseren.

Reinigbaarheid in gebruik en overdracht van verantwoordelijkheid

In de praktijk brengt de druk van de exploitatieteams de uitvoerders er soms toe de bestrooiingskorrel te willen verkleinen of de afsluitlaag te overladen om te reageren op verwachte klachten over de zwaarte van het reinigen. Zo'n initiatief op de bouwplaats is een zware beroepsfout. Het eenzijdig wijzigen van de voorgeschreven ruwheid om het onderhoud te vereenvoudigen verkort misschien de doorlooptijd van de machines, maar stelt de gebruikers rechtstreeks bloot aan valpartijen op gelijkvloerse niveau in zones met vette of natte spatten. De in de offerte vastgelegde slipklasse volgt uit een analyse van de ongevalsrisico's en van de federale richtlijnen inzake veiligheid op het werk: dwingende eisen die altijd voorgaan op het gemak van vegen.

Verenigbaarheid van de slipklassen met de reinigingsprotocollen in gebruik
SlipklasseOppervlakteprofielVereist onderhoudsmateriaalBeperkingen voor de exploitant
R9Glad of micro-getextureerd oppervlakVlakke bezem, korte microvezel, schrobzuigmachine met zachte schijvenSnelle droging, reiniging met gebruikelijke neutrale reinigingsmiddelen zonder mechanische belasting.
R10 tot R11Afgesloten korrelgrootte 0,2 tot 0,5 mmCompacte schrobzuigmachine met cilinderborstelsPluizende textielfranjes verboden; afzuiging van het resterende afvalwater onmisbaar.
R12 tot R13Korrelgrootte 0,4 tot 1,2 mm met open reliëfEenschijfsmachine met hoge druk, heetwaterreiniger, harde borstelsAfvoer door zwaartekracht via sifons en goten vereist; langere droogtijd.

De oplevering van het werk gaat gepaard met de overhandiging van de gedetailleerde onderhoudshandleiding, als bijlage bij het exploitatiedossier volgens de regels van de norm SIA 118. Deze technische documentatie specificeert de samenstelling van de toegelaten reinigingsmiddelen, de maximale toerensnelheid van de reinigingsborstels en het verbod op traditioneel textielmateriaal vanaf klasse R10. Door deze richtlijnen bij de oplevering schriftelijk vast te leggen bij de exploitant en de bouwleiding, sluit de schilder zijn werk af binnen een duidelijk contractueel kader en voorkomt hij elk geschil over veroudering van het uiterlijk of vervuiling van de kunststofafwerking.

Geschillenbeheer: te grote slipgevoeligheid of een vloer die niet te onderhouden is

Het meningsverschil ontstaat bijna altijd na de ingebruikname. In de praktijk staan twee situaties tegenover elkaar: de exploitant stelt herhaald uitglijden vast bij het schoonmaken met veel water, of de onderhoudsdienst klaagt dat de wisfranjes van de bezems kapotgaan en de rakels van de schrobzuigmachine vastlopen op een afwerking die een echt schuurpapier is geworden.

Wanneer de vloer door de exploitant als te glad wordt beoordeeld ondanks naleving van de omschrijving, mag de schilder nooit blindelings een extra laag vernis aanbrengen. De eerste maatregel is het eisen van een contradictoir proces-verbaal ter plaatse. Er moet worden nagegaan of de onderhoudsmethode de technische fiches respecteert: een ongeschikt reinigingsmiddel laat een vette film achter die de ruwheid verzadigt en het antislipeffect teniet doet. Indien de intrinsieke slipweerstand onvoldoende blijft ten opzichte van de veiligheidseisen van het Bureau voor ongevallenpreventie, vereist het herstel een mechanisch schuren van de bestaande afsluitlaag, het aanbrengen van een nieuwe film epoxy- of polyurethaanhars en een gekalibreerde bestrooiing met korund of fijn kwarts vóór het opnieuw afwerken.

Omgekeerd is de ruwheid, als de vloer vuil vasthoudt en de reinigingsschijven vernielt, te groot ten opzichte van het onderhoudsmateriaal van het etablissement. Er blijven twee technische oplossingen mogelijk. De eerste bestaat erin met de roller een extra laag niet-gevulde filmvormende afsluitlaag aan te brengen om de korreltoppen gedeeltelijk te verdrinken, waardoor het profiel zachter wordt zonder glad te worden. Als de oorspronkelijke textuur te grove granulaten bevat die vernietigende haperingen veroorzaken, maakt licht schuren met diamantschijven om de kwartstoppen af te vlakken, gevolgd door ontvetten en een gesloten afwerking, het mogelijk de reinigbaarheid te herstellen volgens de regels van de norm SIA 118.

Veelgestelde vragen

Hoe te reageren als de opdrachtgever weigert het antislipmonster te ondertekenen?

De applicateur moet melden dat hij weigert de afwerklaag uit te voeren zolang de keuze niet schriftelijk is vastgelegd. Het aanbrengen van een ruwheid zonder formele overeenstemming stelt het bedrijf bloot aan een volledig herstel op eigen kosten. Leg het ontbreken van een beslissing vast in het bouwplaatsdagboek en stuur een formele kennisgeving die wijst op de directe tegenstrijdigheid tussen grip en reinigbaarheid.

Kan men een vloer antislip maken uitsluitend met glasmicrokorrels?

Glasparels of polymeerpoeders die in de afsluitlaag worden opgenomen, geven een lichte ruwheid die geschikt is voor droge ruimten of kantoorzones. Voor werkplaatsen, professionele keukens of opritten die aan water en vet zijn blootgesteld, garandeert daarentegen alleen de bestrooiing tot verzadiging met kwartszand of amaril een duurzame slipklasse onder zwaar verkeer.

Waarom laat de schrobzuigmachine zwarte sporen achter op een bestrooide hars?

Een ruwe hars trekt de zachte rubberen lamellen van de rakels los of slijt ongeschikte borstels voortijdig. Het vuil nestelt zich tussen de kwartskorrels als de zuigdruk onvoldoende is. De exploitant moet nylonborstels met halfharde haren en een emulgerend reinigingsmiddel voorgeschreven krijgen, in plaats van schurende textielschijven die rafelen op de oneffenheid.

Hoe een heterogene bestrooiing met gladde zones corrigeren?

Plekken zonder granulaat vormen gevaarlijke gladde vallen. Het is verboden plaatselijk te bestrooien op een reeds uitgeharde hars. De defecte zone moet worden afgebakend, mechanisch geschuurd tot het vernis volledig verwijderd is, opnieuw geprimed met verse hars en vervolgens opnieuw tot verzadiging bestrooid. Na uitharding en afzuiging van het overschot garandeert een nieuwe afsluitlaag de visuele en mechanische homogeniteit.

Geciteerde teksten en normen

  • norme SIA 118Algemene voorwaarden voor de uitvoering van bouwwerkzaamheden en behandeling van betwistingen met betrekking tot gebreken aan het werk

In dezelfde rubriek