Akılda tutulması gerekenler
- Astar, tesviye şapı bağlayıcısının erken kurumasını önlemek için alt katmanın emiciliğini düzenler.
- Gözenekli zemin üzerinde astarsız uygulama, matriste ağlanmaya ve unlaşmaya neden olur.
- Her tesviye ürünü, döküm için minimum bir kalınlık ve katı bir maksimum sınır dayatır.
- Kalınlık aşılması, tesviye şapını alt zemininden koparan diferansiyel bir büzülme üretir.
Tutunma astarı gözenekliliği nötralize eder ve harcın priz almasını garanti eder
Çimento veya kalsiyum sülfat şap üzerine astarsız dökülen kendiliğinden yayılan bir tesviye harcı, sistemin yapışma bütünlüğünün bozulmasına neden olur. Gözenekli alt zemin, karma suyunu kılcal damar yoluyla yıkıcı bir hızla emer. Hidratasyon suyundan yoksun kalan çimentolu bağlayıcı, kimyasal prizini tamamlamadan ani bir kuruma (desikasyon) yaşar. Ağlanma adı verilen bu olgu, tesviye şapının tabanını hiçbir mekanik kohezyonu olmayan unsu bir tabana dönüştürür. SIA 251 standardı, zemin yüzeyinin mekanik olarak hazırlanmasının, titizlikle süpürülmesinin ve uygun bir astar uygulanmasının her tesviye işleminden önce vazgeçilmez gereklilikler olduğunu hatırlatır. Astar hiçbir zaman isteğe bağlı değildir: Yüzey gözenekliliğini doyurur, kılcal emişi nötralize eder ve harcın tüm sözleşmesel mekanik dayanımlarına ulaşmasını sağlar.
- Tesviye harcının ağlanması
- İşlem görmemiş gözenekli bir alt zemin tarafından karma suyunun anında emilmesiyle tetiklenen, silikatların hidratasyonunu bloke eden ve yapışmayı yok eden mineral bağlayıcının erken kuruması.
Alt zeminin mineral yapısı astar seçimini belirler. Emici çimento şapı üzerinde, zemin uygulayıcısı üreticinin tavsiyelerine göre seyreltilmiş sentetik bir dispersiyonu rulo ile uygular. Bu ürün kılcal ağa nüfuz eder, süpürme işleminden kurtulan artık tozları bir araya getirir ve zeminin emicilik gücünü düzenler. Zımparalanmış kalsiyum sülfat şap üzerinde, özel bir reçine alçıyı çimento bileşenlerinden izole ederek genleşen ettrenjit oluşumunu engeller. Yağdan arındırılmış seramik kaplama veya yoğun perdahlı beton gibi emici olmayan bir alt zeminle karşılaşıldığında astarın rolü değişir: Artık emiciliği yavaşlatmaz, kalibre edilmiş silis taneleri sayesinde vazgeçilmez bir ankraj pürüzlülüğü sağlar.
| Şap alt zemini | Zemin emiciliği | Astar türü | Teknik rolü |
|---|---|---|---|
| Zımparalanmış çimento şap | Açık gözeneklilik ve yüksek emiş | Seyreltilmiş akrilik dispersiyon | Emiciliği düzenler ve tozu sabitler |
| Kalsiyum sülfat şap | Gözenekli ve neme duyarlı | Epoksi astar veya özel bariyer | Su saldırısını ve ettrenjiti önler |
| Düz beton veya seramik | Yok, yoğun ve camsı yüzey | Kuvars katkılı reçine | Mekanik tutunma pürüzlülüğü yaratır |
| Yüzeyi unlaşan şap | Heterojen ve yetersiz kohezyon | Akışkan konsolidasyon reçinesi | Yüzey bölgesini yoğunlaştırmak için nüfuz eder |
Kayma ve soyulmayı önlemek için nominal kalınlık aralığına uyun
Kendiliğinden yayılan tesviye harçları, üreticilerin teknik föylerinde tanımlanan katı bir kalınlık alanına tabidir. SIA 251 standardına göre, dökülen minimum kalınlık, ürünün kendi ağırlığı altında serbestçe akmasına ve sürekli, yoğun ve dayanıklı bir tabaka oluşturmasına izin vermelidir. Standart akışkan bir sıva için bu alt sınır 2 veya 3 milimetredir. Bu teknik eşiğin altında uygulanan malzeme kötü yayılır, ortam havasıyla temas halinde erken sertleşir ve alt zeminin düzensizliklerini telafi edemez. Elde edilen tabaka kırılgan kalır, adımlar altında hızla aşınır ve gelecekteki kaplamanın altında talep edilen darbe direncini sunmaz.
Buna karşılık, izin verilen maksimum kalınlığın aşılması, disk efekti yoluyla masif ayrılmalara neden olur. Harcır hacminin aşırı artması karma suyunun miktarını artırır, bu da priz sırasında hidrolik büzülmeyi önemli ölçüde artırır. Ürünün yüzeyde özünden daha hızlı kuraması nedeniyle, kalınlık içinde şiddetli bir diferansiyel büzülme gelişir. Bu olgu, harcın özünde önemli çekme gerilmeleri ve yapıştırma düzleminde şiddetli kayma kuvvetleri üretir. Bu gerilimler şapın yüzey kohezyonunu veya astarın yapışmasını aşar aşmaz, tesviye şapı aniden ayrılır, şebeke şeklinde çatlar ve kontrolde tok ses çıkarır.
- Seviye farklarının kontrolüGerekli maksimum kalınlığı hesaplamak için SIA 251 standardına göre düzensizlikleri 2 metrelik mastar ile tespit edin.
- Formül seçimi10 milimetreye kadar akışkan kendiliğinden yayılan bir sıva veya 30 milimetreye kadar olan düzeltmeler için uygun elyaflı bir ürün seçin.
- Kot çubuklarının yerleştirilmesiDöküm yüksekliğini kontrol etmek ve kazara aşırı kalınlıkları önlemek için düşük noktalara seviye çubukları yapıştırın.
- Eşitleme ve hava almaMalzemeyi tırmıkla yönlendirin, ardından hapsedilmiş havayı dışarı atmak ve yüzey gerilimlerini nötralize etmek için hava alma rulosunu geçirin.
SIA 251 standardına göre gözeneklilik teşhisi ve astar seçimi
Şantiyede zemin kabulü, zemin kompozitinin nihai yapışmasını koşullandırır. Tesviye harcını yaymadan önce, formen veya ekip şefi SIA 251 standardına uygun olarak şapın veya döşemenin gözenekliliğini nitelendirir. Su damlası testi en güvenilir doğrudan teşhis aracını oluşturur: Temizlenmiş ve süpürülmüş bir yüzeye damlatılan temiz bir su damlası bir ila üç dakika içinde kaybolmalıdır. Altmış saniyenin altında anında emilme, harcın suyunu drene edecek aşırı emici bir alt zemini ortaya çıkarır. Buna karşılık, beş dakikadan uzun süre stagnant (durgun) kalan bir su damlası, camsı, kapalı veya kür kalıntılarıyla kirlenmiş bir betonu gösterir.
| Alt zemin cinsi | Tespit edilen gözeneklilik | Tutunma astarı | Döküm öncesi bekleme süresi |
|---|---|---|---|
| Gözenekli çimento şap | 60 saniyenin altında emilme | Seyreltilmiş sentetik dispersiyon | 2 ila 4 saat |
| Kalsiyum sülfat şap | Orta düzeyde emilme | Reddedene kadar kumlanmış epoksi reçine | 12 ila 24 saat |
| Gözeneksiz düz beton | Emilme yok | Silisli reçine astar | 3 ila 6 saat |
| İnatçı tutkal kalıntıları | Değişken ve kapalı | Epoksi yapışma köprüsü | 12 ila 24 saat |
Kalsiyum sülfat şap üzerinde, kimyasal uyumsuzluk riski ara yüzey sistemini kesin olarak dikkate almayı gerektirir. Karma bağlayıcılı bir tesviye şapının alçı veya anhidrit ile doğrudan temasa geçmesi, artık nem varlığında ikincil ettrenjit kristalleşmesine neden olur. Bu son derece genleşen mineral, geri dönüşsüz bir moleküler kayma ile tesviye katmanını ayırır. Reaktif bir astarın uygulanması her türlü su transferini engeller ve koruyucu kimyasal bariyeri sağlar. Emici çimentolu mineral alt zemin üzerinde, emprenye astarı tamamen fiziksel bir işlev yerine getirir: Açık gözenekleri kapatır, şapta hapsedilmiş havanın gaz çıkışından kaynaklanan kabarcıklanmayı önler ve hızlı sertleşen kendiliğinden yayılan harçların hidrolik prizini istikrarsızlaştıran kılcal emiş etkisini nötralize eder.
Arayüz patolojileri: emiş yoluyla kuruma ve aşırı kalınlıkta kayma
Ağlanma olgusu, ihmal edilmiş veya yetersiz emprenye edilmiş emici bir alt zemin üzerine uygulanan herhangi bir tesviye şapında tehdit oluşturur. Akışkan hamurun dökülmesinden hemen sonra, alttaki gözeneklilik, çimentonun hidratasyon reaksiyonları başlamadan önce şiddetli kılcal çekimle karma suyunu emer. Harç erken kurumaya maruz kalır: Yüzeyde, hava prizinin etkisiyle kabuk sertleşmiş gibi görünür, ancak iç matris gevşek, gözenekli ve mekanik tutarlılıktan yoksun kalır. Bu susuz kalmış katman dikey çekmeye karşı hiçbir direnç göstermez. Nihai kaplama dinamik zorlanmalara maruz kaldığında veya bitiş tutkalı normal büzülme gerilimini geliştirerek polimerleştiğinde, tesviye şapı dahili delaminasyon ile kırılır ve sökülen kaplamanın arkasına yapışmış ince tozlu bir katman bırakır.
Ayrılma aynı zamanda üretici ve SIA 251 standardının yönergeleri tarafından öngörülen izin verilen kalınlığın aşılmasından da kaynaklanır. Her kendiliğinden yayılan harç, ilk sertleşmesi sırasında hidrolik bir büzülmeye maruz kalır. Kalınlık, kalibre edilmiş bir kuvars dolgusu (genellikle teknik föye göre dozajlanan 0,4 ila 0,8 mm tanecik boyutunda kum) eklenmeden nominal kotu aşarsa, hacimsel büzülme katlanarak artar. Buharlaşma kinetiği, serbest yüzey ile tesviye şapının tabanı arasında bir nem gradyanı oluşturarak diferansiyel çekme gerilmelerini tetikler. Malzeme yukarı doğru kıvrılma eğilimi göstererek kenarlarda ve köşelerde çanaklaşma başlatır. Bu teğetsel gerilmeler astarın yapışma direncini hızla aşarak düzensiz çatlamaya ve ardından adımlar altında ses çıkaran plakalar halinde masif bir ayrılmaya neden olur.
Çukurları on milimetreyi aşan bir formu düzeltmek için, şap uygulayıcısı tam kurumadan ve uygun bir astarın yeniden uygulanmasından sonra malzemeyi ardışık paslar halinde uygular veya sert kıvamlı bir düzeltme harcına başvurur. Alttaki şapın genleşme derzlerine ve bölme derzlerine kesinlikle uyulması şarttır: Olası hiçbir donatıya sahip olmayan hiçbir tesviye şapı, hareket derzini kesilmeden köprüleyemez.
Delaminasyon veya erken kuruma sonrasında iyileştirme protokolü
Tesviye şapı tok ses çıkardığında, tabanın altında tozuduğunda veya aşırı diferansiyel büzülme etkisiyle kabardığında, başarısızlık tespiti acil metodolojik bir müdahaleyi zorunlu kılar. Tutunma astarının bulunmaması nedeniyle tabakalar halinde ayrılan veya izin verilen kalınlığın açıkça aşılmasıyla kayan kendiliğinden yayılan bir tesviye harcı, yüzey emprenyesi ile asla sağlamlaşmaz. Ayrılan kabuk, SIA 251 standardı tarafından belirlenen yapışma gerekliliklerine göre zemin kompozitinin kohezyonunu mahveden bir kopma ara yüzü oluşturur.
- Sağlam alt zemine kadar mekanik kazıma (tasfiye)Geniş bir kırıcı, zemin frezesi veya entegre süpürmeli elmas zemin zımparası yardımıyla yapışmayan tesviye şapının tamamını sökün. Mekanik işlem, çevrede tozlu kalıntılar veya artık plakalar bırakmadan, orijinal betonu veya sağlam mineral şapı mutlaka gün ışığına çıkarmalıdır.
- Toz alma ve kohezyonun doğrulanmasıMikro gözeneklilikte sıkışan ince tozları çıkarmak için odanın tamamına ağır endüstriyel süpürgeyi tutun. Alt zeminin SIA 251 standardının gerektirdiği dirence sahip olduğundan emin olmak için çelik keski ile çapraz kazıma yaparak veya doğrudan çekme ölçümü ile tabanın sıkılığını test edin.
- Uygun astarın doyurucu uygulamasıAlt zeminin yapısına göre seçilen tutunma astarını rulo veya fırça ile dağıtın. Emici mineral alt zemin üzerinde, gerekirse iki çapraz pas halinde düzenleyici akrilik dispersiyon uygulayın; düz ve kapalı alt zemin üzerinde kumlanmış bir ara astar yerleştirin. Harç karma işleminden önce kuruma aralığına titizlikle uyun.
- Toleranslar sınırında yeniden oluşturmaÜreticinin teknik föyüne titizlikle uyarak tesviye harcını dökün. Yerel kot farkı saf ürün için izin verilen maksimum kalınlığı aşarsa, onaylanmış oranlara göre fırında kurutulmuş kuvars kumu ekleyin veya astar ile yeniden astarladıktan sonra uygulamayı birkaç pasa bölün.
İyileştirme, 2 metrelik mastar ile düzgünlük kontrolü ve 48 saatlik priz süresinden sonra zanaatkar çekiciyle sistematik akustik dinleme ile sona erer. Bu titiz protokol, SIA 251 standardı tarafından öngörülen mekanik performansları yeniden tesis eder ve sonraki zemin döşemecisi için güvenli bir karşılama alt zemini sağlar.
Sıkça sorulan sorular
Astarsız doğrudan ham çimento şap üzerine kendiliğinden yayılan bir tesviye şapı dökülebilir mi?
Hayır, ham çimento şap üzerine astar uygulanması zorunludur. Düzenleyici bir bariyer olmadan, gözenekli mineral alt zemin kılcal damar yoluyla tesviye şapının karma suyunu anında emer. Bu emiş olgusu, çimentoyu hidratasyonu için vazgeçilmez sudan mahrum bırakır; bu da hamurun ağlanmasına, yüzeyde unlaşmaya, yükselen hava kabarcıklarına ve trafik zorlanmaları altında hızla delaminasyona yol açarak meslek kurallarına aykırılık oluşturur.
Üretici tarafından izin verilen maksimum kalınlığın aşılması teknik olarak ne gibi riskler taşır?
Maksimum kalınlığın aşılması, kütlenin sertleşmesi sırasında masif bir hidrolik büzülme üretir. Büzülme gerilimleri, tesviye şapı ile alt zemin arasındaki ara yüzde yoğun bir kayma yaratır. Tesviye tabakası kenarlarından bombelenir, ağ şeklinde çatlar ve bazen şapın yüzey kabuğunu da beraberinde sürükleyerek mineral tabandan kopar. Büyük kalınlıklar için onaylanmış kuvars eklenmesi kaçınılmazdır.
Astarın atılması ile tesviye şapının dökülmesi arasında uyulması gereken bekleme süresi nedir?
Süre, astarın kimyasal formülasyonuna ve mekanın iklim koşullarına bağlıdır. Emici şap üzerindeki bir akrilik emülsiyon genellikle bir ila dört saatlik kuruma gerektirir: Film tabana yapışmadan dokunmaya kuru olmalıdır. Buna karşılık, kumlanmış bir epoksi astar genellikle en az on iki saatlik polimerleşme süresi gerektirir. İzin verilen maksimum sürenin aşılması, tutunma kaybını önlemek için yeniden bir kat uygulanmasını zorunlu kılar.
Astar seçilmeden önce eski bir alt zeminin çok mu emici yoksa kapalı mı olduğu nasıl anlaşılır?
Temizlenmiş ve tozdan arındırılmış alt zemin üzerinde su damlası testi yapılır. Temsili birkaç noktaya birkaç damla temiz su damlatılır. Su bir dakikadan kısa sürede emilirse, taban aşırı derecede gözeneklidir ve seyreltilmiş bir emicilik düzenleyici astar gerektirir. Su nüfuz etmeden beş dakikadan uzun süre boncuk halinde kalırsa, alt zemin kapalı veya camsıdır: Bu durumda mekanik pürüzlendirme ve ardından silis ile kaplanmış bir tutunma astarı gerektirir.
Alıntılanan metinler ve standartlar
- SIA 251Yapılarda yüzer ve yapışık şaplar, yapışma gereksinimleri ve uygulama kuralları
