Belangrijk om te onthouden
- Drie defecte verbindingen op honderdtwintig vormen een klein gebrek dat de oplevering van het werk niet in de weg staat.
- De norm SIA 118 vereist dat elk voorbehoud expliciet en controleerbaar in het proces-verbaal wordt vastgelegd.
- De hersteltermijn moet rekening houden met de toegankelijkheid van de ruimten en de noodzakelijke herbevoorrading.
- De financiële inhouding op de eindfactuur moet strikt evenredig blijven aan de verwachte herstelkosten.
Het technisch gebrek kwalificeren en de oplevering onder voorbehoud vastleggen
Tijdens de keuringscontrole van een koper- of glasvezel-IT-bekabeling van honderdtwintig verbindingen rechtvaardigt het optreden van drie verbindingen die door de certificeerder als mislukt zijn aangemerkt, niet de weigering van het volledige werk. De installatie vervult haar algemene functie voor meer dan zevenennegentig procent van haar capaciteit. In de Zwitserse bouwpraktijk maken de bouwleiding en de telematicus onderscheid tussen een wezenlijk gebrek dat de exploitatie onmogelijk maakt en een gelokaliseerd secundair gebrek. Het werk wordt dan ook opgeleverd, maar deze aanvaarding gaat verplicht gepaard met schriftelijke technische voorbehouden die de volledige bevrijding van de contractuele verplichtingen van de aannemer verhinderen.
Elke afgekeurde verbinding moet het voorwerp zijn van een nauwkeurig proces-verbaal dat rechtstreeks is overgenomen uit het testrapport van de bekabelingscertificeerder. Het volstaat niet om een vage vermelding op het opleveringsdocument aan te brengen. Het proces-verbaal moet formeel het patchpaneel, het poortnummer, de aansluiting in de werkomgeving en de tijdens de test gemeten technische oorzaak van de afkeuring vermelden: overmatige overspraak (NEXT), niet-conforme reflectiedemping (Return Loss) of aderpaarinversie op de modulaire RJ45-connector. Deze traceerbaarheid voorkomt elke latere betwisting over de exacte omvang van de non-conformiteit.
| Identificatie van de verbinding | Gemeten gebrek | Impact op de exploitatie | Kwalificatie |
|---|---|---|---|
| Verbinding R01-P14 | Overschrijding van de NEXT-marge | Mogelijke doorvoerverlaging op 10 Gbit/s | Klein gebrek met voorbehoud |
| Verbinding R01-P48 | Onderbroken continuïteit op aderpaar 7-8 | Inactieve verbinding, geen PoE | Klein gebrek met voorbehoud |
| Verbinding R02-P03 | Reflectiedemping buiten grenswaarde | Instabiliteit van het hoogfrequente signaal | Klein gebrek met voorbehoud |
- Opleveringsvoorbehoud
- Formele vermelding opgenomen in het proces-verbaal van oplevering volgens de norm SIA 118, waarin een afwijking in de uitvoering ten opzichte van de contractuele eisen wordt vastgesteld zonder het algemene gebruik van het werk te belemmeren.
De hersteltermijn en de financiële inhouding vaststellen en de voorbehouden opheffen
Het opnemen van een voorbehoud zonder duidelijke planning leidt tot geschillen bij de eindafrekening. Het proces-verbaal van oplevering moet gezamenlijk een uiterste datum vastleggen voor het verhelpen van de gebreken. Volgens het Wetboek van Verbintenissen (CO) beschikt de opdrachtgever over duidelijke rechten bij gebreken in het werk, met name herstel, zoals voorzien in art. 368 CO. Een uitvoeringstermijn van tien tot twintig werkdagen is gebruikelijk in Romandië. Deze periode geeft de elektromonteur de nodige tijd om de afdekplaten te demonteren, de kabel in te korten, een nieuwe connector aan te krimpen of een geleider opnieuw te trekken indien de buitenmantel bij het initiële trekken werd beschadigd.
- Contradictoir proces-verbaal en becijferingDe drie haperende verbindingen met hun precieze identificaties in het proces-verbaal vastleggen en de kosten van de herstelwerkzaamheden ramen.
- Kennisgeving van de termijnEen bindende uiterste datum in het opleveringsdocument vastleggen voor het uitvoeren van het herstel en het aanleveren van de nieuwe metingen.
- Toepassing van de financiële inhoudingEen evenredig bedrag inhouden op de eindsituatie tot de gevalideerde conformiteitscertificaten zijn overlegd.
- Formele opheffingHet door het meettoestel gegenereerde conforme certificeringsrapport (Pass) overhandigen en de verklaring voor het opheffen van de voorbehouden ondertekenen om het saldo vrij te geven.
Zodra het herstel is voltooid, voert de telematicus een nieuwe volledige meting uit met de standaardklasse-certificeerder. Het van een tijdstempel voorziene meetbestand wordt in een beveiligd elektronisch formaat aan de bouwleiding overgedragen. De verstrekking van dit document bevestigt het verdwijnen van het gebrek, valideert de aanvang van de tweejarige garantietermijn volgens SIA 118 voor de herstelde onderdelen en brengt de onmiddellijke vrijgave teweeg van de bedragen die op de eindfactuur werden ingehouden.
Kwalificatie van het gebrek en aanvaarding van het werk volgens de norm SIA 118
Bij een gestructureerde bekabelingsinstallatie met honderdtwintig klasse Ea-koperverbindingen vormt de vaststelling van drie afgekeurde verbindingen tijdens de certificeringscampagne geen reden tot weigering van het werk. De norm SIA 118 maakt een duidelijk onderscheid tussen een ernstig gebrek, dat het werk ongeschikt maakt voor het overeengekomen gebruik, en een klein gebrek dat de exploitatie van de ruimten niet verhindert. De infrastructuur blijft functioneel voor meer dan zevenennegentig procent van de werkplekken. De opdrachtgever kan derhalve geen algehele weigering van overname tegenwerpen.
De aanvaarding van het werk zonder voorbehoud zou de telematicus ontslaan van zijn aansprakelijkheid voor de gebreken die bij de controle zichtbaar waren, conform het beginsel van CO. De bouwleiding moet daarom de formele oplevering vastleggen en tegelijkertijd nauwkeurige schriftelijke voorbehouden in het proces-verbaal opnemen. Dit document bezegelt de risico-overgang en markeert het startpunt van de garantietermijnen voor alle honderdzeventien conforme verbindingen, terwijl de herstelplicht voor de drie defecte verbindingen gehandhaafd blijft.
Om de rechten van beide partijen te waarborgen, moet de technische oorzaak van de afkeuring in het proces-verbaal worden opgenomen. De drie defecte verbindingen worden over het algemeen benadeeld door overmatige lokale overspraak ter hoogte van een RJ45-module, een onderbreking van de schermaardsluiting of een niet-gerespecteerde buigstraal achter in de kabelgoot. De netwerkelektricien beschikt over de volledige rapporten van de certificeerder om doelgericht in te grijpen, zonder de gehele bouwplaats opnieuw te hoeven onderzoeken.
Formulering van de voorbehouden, evenredige inhouding en contradictoire opheffing
Een vaag voorbehoud met de vermelding dat de IT-bekabeling niet functioneert, stelt de installateur bloot aan een onredelijke financiële blokkade en ontneemt de opdrachtgever een effectief hefboommiddel. De aanduiding moet nauwgezet zijn: identificatie van de etageverdeler, het patchpaneel, het poortnummer, de aansluiting in het desbetreffende kantoor en de door het certificeringsapparaat afgekeurde meting.
| Betrokken verbinding | Ruimte / Kantoor | Afwijking op certificeerder | Overeengekomen corrigerende maatregel | Vastgestelde uiterste datum |
|---|---|---|---|---|
| Verbinding R02-P14 | Gebouw A, Kantoor 204 | Fout Return Loss (reflectieverlies) | Herstel van de aansluiting op RJ45-chassisdeel aan paneelzijde | 10 werkdagen |
| Verbinding R02-P48 | Gebouw A, Kantoor 212 | Continuïteit van afscherming onderbroken (Shield) | Controle van het aardcontact op de wandcontactdoos en herstel van de afscherming | 10 werkdagen |
| Verbinding R03-P06 | Gebouw A, Vergaderruimte | Fout NEXT (overspraak) | Overmatig ontwinden geconstateerd: inkorten en opnieuw monteren van de Keystone-module | 10 werkdagen |
Het bedrag van de inhouding op de eindfactuur moet evenredig blijven aan het geconstateerde technische gebrek, conform de strekking van art. 368 CO dat de rechten van de opdrachtgever bij gebreken in het werk regelt. Het blokkeren van een volledige maandelijkse vorderingsstaat of van het complete saldo van een telematicalot voor drie defecte connectoren is in strijd met de regels van de goede trouw. De in Zwitserland gangbare praktijk bestaat uit het inhouden van een bedrag dat de daadwerkelijke kosten dekt van herstel door een derde, vermeerderd met een veiligheidsmarge voor administratieve handelingen.
- Schriftelijke kennisgeving van de hersteltermijnDe bouwleiding en de uitvoerder spreken in het proces-verbaal een realistische uiterste datum af, over het algemeen gelegen tussen tien en vijftien werkdagen, rekening houdend met de toegang tot de kantoren.
- Doelgerichte interventie en hermetingDe telematicus voert het fysieke herstel van de bekabeling uit, verricht een nieuwe volledige test met de gekalibreerde certificeerder en exporteert de ruwe meetgegevens van de herstelde verbinding.
- Bijwerking van het revisiedossier en vrijgave van de inhoudingHet gecorrigeerde meetrapport vervangt de afgekeurde fiches in de revisiemap. De gezamenlijke ondertekening van de verklaring tot opheffing van de voorbehouden autoriseert de onmiddellijke betaling van het ingehouden bedrag.
Termijnoverschrijding en onenigheid over de defecte verbindingen: de te volgen stappen
Wanneer de in het proces-verbaal van oplevering vastgestelde termijn verstrijkt zonder dat de drie gewraakte koper- of glasvezelverbindingen technisch in overeenstemming zijn gebracht, belandt de situatie in een uitvoeringsgeschil. Volgens de norm SIA 118 geven kleine gebreken die het normale gebruik van het IT-netwerk niet beletten, de opdrachtgever niet het recht om de algehele aanvaarding van de installatie in te trekken. Bij een inactieve installateur of telematicus past de opdrachtgever CO toe door schriftelijk een redelijke termijn te stellen voor het verhelpen van de gebreken, met de waarschuwing dat na afloop van deze termijn het herstel zal worden toevertrouwd aan een derde op kosten en risico van de aannemer.
- Ingebrekestelling en schriftelijke aanzeggingHet verstrijken van de in het proces-verbaal overeengekomen termijn aanzeggen. Binnen tien werkdagen toezending eisen van de conforme meetgrafieken voor de drie defecte verbindingen.
- Contradictoire controle ter plaatseDe bekabelingscertificeerder aansluiten in het bijzijn van de bouwleiding. De exacte afwijking identificeren: slechte aansluiting op het patchpaneel of fysieke beknelling van de kabel in de mantelbuis.
- Indeplaatsstelling beperkt tot het ingehouden bedragEen extern netwerkbedrijf inschakelen voor het confectioneren van de connectoren of het opnieuw trekken van de geleiders, waarbij de interventie wordt verrekend met het ingehouden bedrag zonder het hoofdsaldo aan te tasten.
Het conflict betreft veelal het beheer van de geldstromen bij de afrekening. Krachtens art. 368 CO heeft de opdrachtgever het recht om herstel van het gebrekkige werk te eisen. Dit wettelijke recht staat er echter niet aan in de weg dat de vergoeding voor de honderdzeventien zonder voorbehoud aanvaarde verbindingen wordt voldaan. De overeengekomen financiële inhouding moet redelijk en evenredig blijven: deze dekt de geraamde kosten voor vervanging van de RJ45-modules, het herstel van de afscherming of het eventueel opnieuw trekken van kabels in de installatiebuizen. Zodra de nieuwe analyserapporten de conformiteit van de overspraak- en reflectiedempingsparameters bevestigen, wordt het ingehouden bedrag aan de installateur uitbetaald.
Veelgestelde vragen
Rechtvaardigen drie niet-conforme verbindingen op honderdtwintig een volledige weigering van de oplevering?
Nee. Indien het netwerk over het geheel bruikbaar blijft voor de eindgebruiker, wordt de oplevering van het werk uitgesproken met voorbehouden volgens SIA 118. Het geïsoleerde falen van 2,5% van de aansluitingen vormt een klein gebrek dat de werking van het gebouw niet lamlegt. Het proces-verbaal legt de exacte poortnummers met storing vast, bepaalt een hersteltermijn en voorziet in een financiële inhouding die uitsluitend op deze verbindingen is gericht, zonder de rest van het werk te bevriezen.
Welk inhoudingsbedrag moet worden toegepast voor drie niet-conforme RJ45-verbindingen?
De financiële inhouding moet evenredig blijven aan de werkelijke herstelkosten. Er wordt nooit een willekeurig percentage van de totale bouwplaats geblokkeerd. Men houdt doorgaans een forfaitair bedrag in dat de demontage van de contactdozen, nieuw aansluitmateriaal, de uren van de technicus voor het aansluiten en de Fluke-hercertificering dekt, vermeerderd met een reserve voor eventueel nieuw trekken van kabels in buizen. Dit in het proces-verbaal van oplevering opgenomen bedrag beschermt de opdrachtgever zonder de liquiditeit van de installateur in gevaar te brengen.
Welke termijn moet aan de installateur worden gegund om de defecte verbindingen te corrigeren?
De termijn voor het opheffen van de voorbehouden wordt tijdens de contradictoire oplevering overeengekomen, gewoonlijk tussen tien en twintig werkdagen. Deze termijn geeft de telematicus de tijd om de afwijking op te sporen met de certificeerder, eventueel een vervangende module te bestellen, de aansluitingen te herstellen en het nieuwe testrapport op te stellen. Indien het gebouw direct in gebruik wordt genomen, kan een interventie binnen achtenveertig uur worden geëist voor aansluitingen die prioritaire netwerkapparatuur voeden.
Wat te doen als het meetgebrek het gevolg is van een door een andere aannemer geplette buis?
De installateur moet de breuk lokaliseren via de foutafstandmeting van de bekabelingscertificeerder. Indien de meting een fysieke beknelling of doorboring buiten het patchpaneel aantoont, wordt het voorbehoud geherkwalificeerd. De telematicus meldt dit feit aan de bouwleiding: het herstel valt niet meer onder zijn contractuele garantie, maar vormt meerwerk ten laste van de partij die verantwoordelijk is voor de beschadiging van de buis.
Geciteerde teksten en normen
- SIA 118Algemene voorwaarden voor het uitvoeren van bouwwerken (oplevering van het werk, melding van gebreken en uitoefening van garantierechten).
- COVertraging en voorzienbare gebrekkige uitvoering: vaststelling van een termijn om gebreken te verhelpen en uitvoering door derden op kosten van de aannemer.
- CO art. 368Rechten van de opdrachtgever bij gebreken in het werk: herstel, prijsvermindering of schadevergoeding.
