Ga naar de inhoud
Website
🧱 CFC 238Glasvezel: voorbereiding, lassen en aansluitingHoofdstuk 6 van 10 van de rubriek

De overlengte bergen: oprollen in lade, buigstraal en spanning

Dit hoofdstuk behandelt de regels voor de ordening van vezels en micromorfologieën in verdeellades. U leert de nuttige overlengte te berekenen en op te rollen, de toelaatbare buigstralen volgens de glassoort te respecteren, demping door macrobuiging te voorkomen en onderdelen vast te zetten zonder de mantels te pletten.

Belangrijk om te onthouden

  • De minimale buigstraal garandeert het behoud van het lichtsignaal zonder onzichtbare demping.
  • Een macrobuiging veroorzaakt een meetbaar optisch verlies zonder mechanische breuk van het siliciumoxide.
  • De overlengte in de lade laat minstens twee volledige herlassen toe bij toekomstig onderhoud.
  • Het vastzetten van kabels en buizen gebeurt uitsluitend zonder mechanische compressie van de vezels.

Toelaatbare stralen en mechanica van verliezen door macrobuiging

Bij het oprollen in een cassette of een 19-inch glasvezellade verandert de geometrische belasting op de glasvezel de invalshoek van de lichtgolf op het grensvlak tussen kern en mantel. Wanneer de buigstraal onder de gecertificeerde kritieke drempel voor de vezel zakt, wordt niet meer voldaan aan de voorwaarden voor totale interne reflectie. Een deel van het geleide vermogen ontsnapt naar de optische mantel. Dit plaatselijke lek vormt een verlies door macrobuiging. Het verschijnsel is verraderlijk op de bouwplaats: de vezel breekt niet, de fysieke continuïteit lijkt perfect met een rode laserpen op 650 nm, maar de optische balans gemeten met een optische vermogensmeter of OTDR op 1550 nm of 1625 nm toont een plotselinge val van het ontvangstniveau.

Macrobuiging
Plaatselijke geometrische afwijking van de vezelas waarvan de straal groter is dan de vezeldiameter, waardoor optische energie uit de kern lekt door refractie naar de mantel zonder mechanische breuk te veroorzaken.
Indicatieve minimale buigstralen en spectrale gevoeligheid volgens de vezelstandaard
ITU-T-normGebruikelijke benamingMinimale dynamische straalMinimale statische straal (opgerold)Typische verliezen bij 1550 nm
G.652.DStandaard singlemode60 mm30 mmHoog indien R < 30 mm (tot meerdere dB)
G.657.A1Buigongevoelig (toegang)20 mm10 mm< 0.2 dB per winding bij R = 10 mm
G.657.A2Hoge flexibiliteit (aansluiting)15 mm7.5 mm< 0.1 dB per winding bij R = 7.5 mm
OM3 / OM4Geoptimaliseerde multimode 50/125 µm30 mm15 mmMatig onder 850 nm, gevoelig bij 1300 nm

In Zwitserse utiliteitsinstallaties bevat de invoerkabel vaak G.652.D singlemode-vezels voor de backbone van het gebouw. In de lascassettes veroorzaakt het afdwingen van een wikkeling rond een nok die bedoeld is voor G.657 bij dit type vezel een ernstige puntvormige demping. De installateur constateert frequent een verschil van meer dan 2 dB tussen de meting bij 1310 nm en de meting bij 1550 nm op dezelfde verbinding: deze spectrale afwijking vormt het onweerlegbare bewijs van een te krappe buiging in de lade. De refractie is bij langere golflengten immers aanzienlijk sterker.

Organisatie van het oprollen en beheer van de nuttige overlengte zonder mechanische belasting

De inrichting van een glasvezellade voldoet aan twee tegenstrijdige vereisten: voldoende lengte behouden om toekomstige herlassingen mogelijk te maken en ophoping vermijden die kan leiden tot beknelling bij het sluiten van de lade. In de montagepraktijk wordt de nuttige overlengte aan kale vezel (250 µm gecoat of semi-tight 900 µm) bemeten tussen 800 mm en 1200 mm vanaf de ingang van de cassette tot aan de lasbeschermerkam. Deze lengte maakt het mogelijk om de cassette uit het rack naar een werktafel te nemen, het fusielastoestel op te stellen en de lasverbinding tweemaal opnieuw te maken zonder de toevoerkabel of de pigtail te vervangen.

  1. Afspannen van de wapening en de kabelDe binnenkomende kabel wordt op het metalen achterframe van de lade vastgezet met behulp van kunststof kabelbinders of een PG-/metrische wartel. Het centrale trekelement (glasvezel- of aramidestaaf) moet stevig worden vastgeschroefd op het hiervoor bestemde mechanische klemblok om de trekkrachten van de bekabeling op te vangen.
  2. Overgang en geleiding naar de cassetteDe loose tubes die de vezels bundelen, worden beschermd door geribbelde opdeelbuizen of flexibele mantels. Ze gaan zonder scherpe hoeken de cassette in. Geen enkele kruising van tubes mag een verdikking vormen die hoger is dan de scheidingswanden.
  3. Oprollen van de opgaande en neergaande overlengteDe 250 µm-vezels uit de aftakkende tube maken minimaal twee volledige windingen langs de omtrek van de cassette voordat ze de krimplasbeschermerkam bereiken. De pigtail-vezels (900 µm-mantel) maken hun eigen lus in de tegenoverliggende banen om nooit kale vezels onder mechanische spanning te kruisen.
  4. Plaatsen van de lasbeschermersDe krimplasbeschermers (smooves) voorzien van hun roestvrijstalen versterkingsstaafje worden één voor één vastgeklikt in de flexibele uitsparingen van de kam, zonder axiale torsie van het glas.
  5. Plaatsen van het deksel en uitschuiftestHet transparante deksel van de cassette wordt vastgeklikt na visuele controle dat er langs de omtrek geen vezel bekneld zit. De lade wordt vervolgens weer in het 19-inch rack geschoven, waarbij het gedrag van de kabelbundel aan de achterzijde wordt geobserveerd om te garanderen dat geen enkele dynamische buigstraal tijdens de beweging onder 60 mm daalt.

Het vastzetten van de onderdelen vereist absolute zorgvuldigheid: het gebruik van klittenband is verplicht om pigtailbundels en transportbuizen te bundelen. Harde nylon kabelbinders zijn verboden op flexibele tubes en micromorfologieën, omdat te strak aantrekken de structuur samendrukt, de vezel tegen de buitenmantel duwt en onmiddellijk microbuigingen veroorzaakt. Bij de uitvoering van het werk past de installateur de beroepsregels van de aannemingsovereenkomst toe zoals vastgelegd in het Wetboek van Verbintenissen (CO), en garandeert hij een duurzame, bruikbare en gedocumenteerde infrastructuur.

Kabelbevestiging en overgang naar de cassette: mechanische verankering zonder beknelling

De integriteit van de glasvezelverbinding hangt direct af van de kwaliteit van de ankerpunten aan de achterzijde van het 19-inch chassis. Bij het invoeren van een loose-tube- of micromodulekabel in een glasvezellade is de veelgemaakte fout om de bevestiging te concentreren op de interne geleidingselementen. De mechanische afspanning moet alle externe mechanische belastingen — axiale trekkracht, torsie en trillingen — uitsluitend overdragen op de buitenmantel en op de aramideversterkingsgarens (Kevlar). Zodra de buitenmantel is gestript, worden de loose tubes extreem kwetsbaar voor radiale krachten. Een plaatselijke beknelling breekt het glas niet direct, maar drukt de kunststof mantel tegen de silica, wat een blijvende zijdelingse spanning opwekt die de geleiding van de lichtgolf verstoort.

  1. Mantelafsluiting en afspanning van aramideversterkingenStrip de buitenmantel over de lengte die door de fabrikant van de lade wordt voorgeschreven. Zet het uiteinde van de mantel vast in een deelbare wartel of onder een metalen beugel met een elastomeerinleg. Klem de Kevlargarens rond de mechanische ontlastschroef van het chassis om elke accidentele trekkracht vanuit de kabelgoot op te vangen.
  2. Bescherming van de losse loose tubesSchuif een flexibele geribbelde buis of geleidingshuls over de loose tubes vanaf de mantelafsluiting tot aan de ingangskam van de lascassette. Deze mantel garandeert de mechanische continuïteit zonder het plastic van de tubes in te drukken.
  3. Flexibele bevestiging bij de cassette-ingangBevestig de geleidingsbuizen op de daarvoor bestemde nokken met behulp van smal klittenband. Het rechtstreekse gebruik van getande polyamide kabelbinders op kale tubes is verboden, zelfs wanneer ze handvast worden aangetrokken.
  4. Compensatielus voor de uitschuifbare ladeVorm een S-vormige compensatielus met de beschermde buizenbundel aan de achterzijde van het chassis. Deze dynamische straal van meer dan 60 mm zorgt voor een soepele verschuiving van de telescopische lade zonder buiging onder de kritieke drempel te veroorzaken bij het uittrekken.
Bevestigingswijzen in glasvezellades en effecten op de demping
BevestigingselementToepassingszoneGevolg voor de vezelTechnisch voorschrift
Getande kunststof kabelbinder (Rilsan)Loose tube of kale pigtailPuntvormige afknelling, ernstige verborgen microbuiging, onmiddellijke dempingTen strengste verboden
KlittenbandBuizenbundel naar cassetteGelijkmatige radiale druk, fixatie zonder vervorming van de interne geometrieVereiste standaard in 19"-lade
Wartel met neopreen afdichtingBuitenmantel van de kabelOpvangen van mechanische trek en bescherming tegen stofVerplicht bij het invoerpunt
Deelbare geribbelde buisOvergang chassis-cassetteBescherming tegen afschuiving bij manipulatie en behoud van minimale straalSterk aanbevolen

Diagnose van macrobuigingen en oplevering met gesloten lade

Een glasvezelverbinding kan in geopende toestand op de werkbank van de technicus perfect slagen voor de visuele controle, maar buiten de tolerantie vallen zodra het patchpaneel definitief wordt gesloten. Macrobuiging kenmerkt zich door een plaatselijke geometrische afwijking van de vezel waarbij de straal kleiner wordt dan de toelaatbare drempelwaarde volgens de productienorm (ITU-T G.652.D-standaard voor standaard gebouwsinglemode). In deze zone voldoet de invalshoek van de lichtbundel niet meer aan de voorwaarde voor totale interne reflectie tussen de kern en de silicamantel: een aanzienlijk deel van het optische vermogen straalt naar buiten en verdwijnt in de kunststof ommanteling. Het siliciumoxide breekt niet fysiek, maar de operationele marge van de verbinding stort zonder zichtbare tekenen in.

Het beheer van de nuttige overlengte in de cassette vereist een strikte balans. Minder dan 80 cm kale vezel opslaan maakt elke toekomstige herlassing bij herstelwerkzaamheden onmogelijk; omgekeerd veroorzaakt meer dan 1,5 m vezel een ophoping waardoor de buitenste windingen tegen de kliknokken van het deksel worden gedrukt. Wanneer het transparante deksel wordt vergrendeld, glijdt een niet goed vastgezette vezel onder de bevestigingsnokken en raakt deze onzichtbaar bekneld. Conform de regels van het vak betreffende de verplichtingen van de aannemer tot een zorgvuldige uitvoering van het werk volgens art. 364 CO, moet de eindcontrole de signaalstabiliteit tijdens het bewegen van de lade valideren.

  • Controleer visueel of vezelkruisingen uitsluitend plaatsvinden in de daarvoor bestemde zones tussen de gestapelde cassettes.
  • Controleer de volledige vrijloop van de vezels ten opzichte van de kunststof vergrendelnokken voordat de transparante kap wordt vastgeklikt.
  • Schuif de glasvezellade volledig open en dicht onder actieve bewaking met een continue optische bron om elke bewegingsafhankelijke beknelling op te sporen.
  • Neem de reflectogrammen bij de twee referentiegolflengten op in het dossier van het uitgevoerde werk dat aan de opdrachtgever wordt overhandigd.

Herstel van oprolfouten en correctie na mislukte metingen

Wanneer een glasvezelverbinding na het sluiten van een lade niet slaagt voor de opleveringstest, is de afwijking vrijwel altijd te wijten aan een beknelling of een te kleine buigstraal van de opgerolde vezel. De optische reflectometer (OTDR) brengt het probleem aan het licht via een duidelijk dempingsverschil tussen de golflengten: een aanzienlijk hogere demping bij 1550 nm dan bij 1310 nm bevestigt een macrobuiging, zonder fysieke glasbreuk. Overeenkomstig de verplichtingen tot zorgvuldige uitvoering volgens het Wetboek van Verbintenissen (CO) verplicht art. 364 CO de aannemer om een werk zonder dergelijke dempingsfouten op te leveren.

  1. Lokaliseren van het spanningspuntOpen de lade terwijl de verbinding actief blijft onder een zichtbare rode laserbron (VFL) of aangesloten blijft op de reflectometer. Als er felrood licht door de mantel van de tube of de cassette lekt, is de kritieke lus direct gelokaliseerd. Vergelijk anders het OTDR-signaal bij open en gesloten lade om de precieze zone van mechanische beknelling te bepalen.
  2. Vrijmaken en opnieuw uitlijnen van de overlengteKlik de cassettedeksels los zonder puntig metalen gereedschap. Haal de overtollige vezels voorzichtig naar buiten om elke axiale torsie op te heffen. Als de overlengte in de lade een te krappe acht vormt of over een andere vezel heen ligt, leg deze dan opnieuw in een regelmatige lus die exact de omtrekgeleiders volgt die de minimale buigstraal van 30 mm waarborgen.
  3. Herstellen van de verankering en opheffen van beknellingenControleer het afspanpunt van de kabel op het chassis. Als een kunststof kabelbinder een loose tube ovaal heeft gedrukt of een pigtail heeft afgekneld, knip deze dan direct door en vervang hem door klittenband. Bevestiging zonder beknelling garandeert dat de tube zijn binnendiameter behoudt zonder het vrije glijden van de vezels tijdens manipulaties te hinderen.
  4. Eindcontrole onder reële mechanische belastingPlaats de cassette terug, sluit de lade en vergrendel de geleider in de definitieve bedrijfspositie voordat u de vermogensmeting opnieuw start. Een demping die alleen bij gesloten lade terugkeert, wijst op een overlengte van de buis die tegen de achterwand van de kast stoot of op een verkeerd georiënteerde beugel aan de achterzijde.

Veelgestelde vragen

Hoe onderscheidt men een macrobuiging van een slechte las op een OTDR-trace?

De vergelijking van de golflengten geeft het antwoord. Een slechte las of een uitlijningsfout vertoont dezelfde puntvormige demping bij 1310 nm en 1550 nm. Een macrobuiging in de lade veroorzaakt daarentegen een veel groter plaatselijk verlies bij 1550 nm dan bij 1310 nm, omdat de hogere golflengte bij een sterke buiging gemakkelijker uit de optische kern ontsnapt.

Wat is de ideale overlengte om in een cassette van een glasvezellade aan te houden?

De regels van de kunst vereisen doorgaans tussen 1 m en 1,20 m vezel met 900 µm- of 250 µm-coating binnenin de cassette. Deze lengte maakt het mogelijk om bij mislukking of breuk tijdens de voorbereiding minimaal twee tot drie volledige herlassingen uit te voeren, terwijl een soepele opwikkeling over twee volledige slagen mogelijk blijft zonder kracht uit te oefenen op de nokken.

Waarom zijn harde kunststof kabelbinders op transportbuizen verboden?

Polyamide kabelbinders oefenen een zeer hoge puntbelasting uit die de thermoplastische mantel van de tube samendrukt. Deze afknelling drukt de kale vezels tegen de binnenwand, waardoor met het blote oog onzichtbare microbuigingen ontstaan die de totale optische balans verslechteren. Men gebruikt uitsluitend klittenband of geschikte schuimmanchetten die zorgen voor een stevige maar soepele bevestiging zonder vervorming van de tube.

Welke minimale buigstraal moet worden aangehouden voor standaard singlemode-vezels in gebouwen?

Voor standaardvezels van het type ITU-T G.652.D die veelvuldig worden toegepast in gestructureerde bekabeling, is de minimale buigstraal in statische positie in de cassette 30 mm. Een kleinere straal leidt tot verliezen door uitstraling van licht. Als de lade zeer krappe ruimtes vereist, laat het gebruik van buigongevoelige vezels van het type ITU-T G.657.A stralen van 10 tot 15 mm toe.

Geciteerde teksten en normen

  • CO art. 364verplichtingen van de aannemer: aansprakelijkheid onderworpen aan dezelfde regels als die van de werknemer; hij voert het werk persoonlijk uit of onder zijn persoonlijke leiding; behoudens ander gebruik of overeenkomst verschaft hij op eigen kosten de nodige hulpmiddelen, werktuigen en gereedschappen.

In dezelfde rubriek