Ga naar de inhoud
Website
🧱 CFC 238Glasvezel: voorbereiding, lassen en aansluitingHoofdstuk 1 van 10 van de rubriek

Singlemode of multimode: het bereik, actieve optiek en de reële prijs

Aan het einde van dit hoofdstuk kan de vakman technisch en financieel de afweging maken tussen singlemode- en multimodevezel. U kunt de directe impact van de vezelkeuze op de prijs van actieve transceivers beoordelen, het nuttige bereik berekenen volgens de eisen van norm ISO/IEC 11801 en de integratie van een nieuw optisch segment op een bestaande infrastructuur beheren.

Belangrijk om te onthouden

  • De meterprijs van een singlemode- of multimodevezel blijft bij aanschaf vrijwel identiek.
  • De actieve transceivermodules vormen de werkelijke kostenpost van de optische verbinding.
  • De norm ISO/IEC 11801 definieert nauwkeurig de kanaallengtes volgens de vezelcategorieën.
  • Het behouden van een multimodeverbinding vereist controle van de maximale doorvoersnelheid om modale dispersie te voorkomen.

Het reële financiële verschil concentreert zich op de actieve optiek en niet op de kabel

Bij gestructureerde bekabelingsprojecten in gebouwen in Zwitserland is de klassieke fout het vergelijken van de prijs per strekkende meter van de kale glasvezelkabel om te kiezen tussen multimode (MMF) en singlemode (SMF). Op de huidige markt is het prijsverschil tussen een haspel OM4-multimodevezel en een haspel OS2-singlemodevezel minimaal, vaak minder dan enkele tientallen centen per meter voor een binnenverdeelkabel met twaalf of vierentwintig vezels. De passieve post van levering en trekken weegt zeer weinig mee in de totale eigendomskosten.

De werkelijke economische afweging ligt in de optische transceivers (SFP+-, SFP28- of QSFP-transceivers) die aan elk uiteinde van de verbinding nodig zijn, in de distributie- en subverdelerswitches. Voor de korte afstanden van bedrijfsnetwerken (typisch minder dan 300 meter) maken multimodetransceivers gebruik van VCSEL-oppervlakte-emitterende laserdiodes (Vertical-Cavity Surface-Emitting Laser) op 850 nm, waarvan de massaproductie uiterst economisch is. Omgekeerd vereisen singlemode-optieken Fabry-Pérot- of DFB-lasers (Distributed Feedback) werkend op 1310 nm of 1550 nm, wat een veel striktere micrometrische uitlijningsprecisie vereist op een kern van 9 micrometer tegenover 50 micrometer bij multimode.

Technische en materiële vergelijking van singlemode- en multimodeverbindingen
KenmerkMultimode (OM3 / OM4)Singlemode (OS2)
Diameter van kern / mantel50 / 125 µm9 / 125 µm
Actieve optische bronVCSEL (850 nm)DFB- of Fabry-Pérot-laser (1310 / 1550 nm)
UitlijntolerantieRuim (gemakkelijke aansluiting)Zeer strikt (gevoeligheid voor stof)
Stukprijs van actieve optiekenEconomische standaardOngeveer 1,5 tot 3 keer hoger bij 10G/25G

Nuttig bereik, norm ISO/IEC 11801 en beheer van achterwaartse compatibiliteit

De internationale norm ISO/IEC 11801 classificeert generieke bekabeling door minimale prestaties voor modale bandbreedte voor multimodevezels (OM1 tot OM5) en grenswaarden voor lineieke demping voor singlemodevezels (OS1a, OS2) te definiëren.

ISO/IEC 11801-1

De norm ISO/IEC 11801 stelt strikte eisen aan het maximaal toelaatbare bereik afhankelijk van de transmissiesnelheden. Bij multimode wordt de afstand fysiek beperkt door modale dispersie: de verschillende voortplantingsmodi van het licht komen aan met een tijdsverschil dat het signaal boven een bepaalde afstand vervormt. Bij 10 Gbit/s (10GBASE-SR) garandeert een OM3-verbinding een bereik van 300 meter, een bereik dat bij OM4 toeneemt tot 400 meter. Zodra wordt gemigreerd naar 25 Gbit/s, 40 Gbit/s of 100 Gbit/s, daalt het nuttige bereik van een OM4-vezel drastisch tot onder de 100 meter. Bij OS2-singlemode is de chromatische dispersie vrijwel nihil bij gangbare golflengten, wat een bereik van minstens 10 kilometer mogelijk maakt bij elke gangbare snelheid.

Op renovatie- of uitbreidingsbouwplaatsen in Romandië wordt de telematicus regelmatig geconfronteerd met bestaande backboneverbindingen in OM1 (kern van 62,5 µm) of OM2 (kern van 50 µm). De kwestie van achterwaartse compatibiliteit is cruciaal bij het vervangen van switches. Het is strikt onmogelijk om een singlemode-ader rechtstreeks te lassen aan een multimode-ader zonder een catastrofale demping te veroorzaken (vaak meer dan 15 dB door geometrisch koppelingsverlies). Om een oude OM1- of OM2-vezel te hergebruiken met moderne 1000BASE-LX- of 10GBASE-LR-transmitters, moet de installateur een modusconditioneringspatchkabel (Mode Conditioning Patch Cord) gebruiken, die de singlemode laserstraal decentraal in de multimodekern injecteert om het fenomeen van differentiële modale vertragingsdispersie (DMD) te voorkomen.

  1. Werkelijke afstanden opnemen en verbindingen in kaart brengenMeten met een optische reflectometer (OTDR) of de legplannen raadplegen om de exacte lengte van elk tracé tussen technische ruimten te bepalen.
  2. De categorie van de aanwezige vezels identificerenDe mantelbedrukking van bestaande kabels (OM1, OM2, OM3, OM4 of OS2) controleren en de glasvezellades inspecteren om het connectortype te verifiëren.
  3. Het voorziene dempingsbudget berekenenDe gemeten verzwakking (doorvoeren, lassen, kabel) toetsen aan het beschikbare optische budget op de gekozen transceiver volgens het gegevensblad van de fabrikant.
  4. De infrastructuur bepalenMultimode behouden als de afstanden korter zijn dan 150 meter voor 10G/25G-behoeften; systematisch OS2 plaatsen voor elk buitentraject, inter-gebouwtraject of langetermijnevolutie.

Selectiecriteria volgens snelheden en impact op actieve interfaces

Bij gestructureerde utiliteits- en industriële bekabeling in Zwitserland wordt de keuze tussen multimodevezel (OM3, OM4, OM5) en singlemode (OS2) niet langer bepaald door de aankoopprijs van de passieve kabel per strekkende meter. Het financiële verschil tussen een haspel 9/125 µm singlemode- en 50/125 µm multimodekabel blijft verwaarloosbaar op de totale offerte voor een gebouwbackbone. De doorslaggevende budgetpost zit in de actieve elektronica: de optische transceivermodules in de formaten SFP+, SFP28 of QSFP28. Het type interne transmitter dicteert de totale netwerkkosten. Multimodemodules gebruiken VCSEL-laserdiodes die uitzenden op 850 nm, wat economisch is bij massaproductie. Daarentegen bevatten singlemode-interfaces Fabry-Pérot- of DFB-lasers die werken op 1310 nm of 1550 nm, waarbij de injectie in een kern van 9 µm een strenge micrometrische uitlijning vereist die de fabricage van de component duurder maakt.

Vergelijking van optische interfaces volgens ISO/IEC 11801
NetwerksnelheidISO/IEC 11801-standaardMedium en zenderNuttig bereikKostenverschil van de module
10 Gbit/s10GBASE-SR (OM4)Multimode 50/125 µm (VCSEL)400 mReferentiebasis (1.0)
10 Gbit/s10GBASE-LR (OS2)Singlemode 9/125 µm (DFB)10 km1,8 tot 2,5 keer de SR-prijs
25 Gbit/s25GBASE-SR (OM4)Multimode 50/125 µm (VCSEL)100 mReferentiebasis (1.0)
25 Gbit/s25GBASE-LR (OS2)Singlemode 9/125 µm (DFB)10 km1,4 tot 1,8 keer de SR-prijs
100 Gbit/s100GBASE-SR4 (OM4)Multimode lintkabel MPO 8 vezels100 mReferentiebasis (1.0)
100 Gbit/s100GBASE-CWDM4 (OS2)Singlemode LC Duplex (WDM)2 km1,2 tot 1,4 keer de SR4-prijs

De analyse toont een economische omkering afhankelijk van de snelheden. Bij 10 Gbit/s genereert de singlemodeverbinding een duidelijke meerprijs voor de optiek ten opzichte van de SR-standaard. Zodra het netwerk migreert naar 25 Gbit/s of 100 Gbit/s, wordt dit verschil sterk kleiner. Bovendien vereist de multimode-oplossing 100GBASE-SR4 bij 100 Gbit/s het verlaten van de LC duplex-connector ten gunste van een MPO/MTP-connector met 8 vezels, wat de patchpanelen en -cassettes duurder maakt. Een OS2-singlemodebackbone op 100 Gbit/s behoudt de standaard LC duplex-connector via CWDM4-multiplexing.

Achterwaartse compatibiliteit, renovatie en beheer van bestaande verbindingen

Bij renovaties in de utiliteit of het onderwijs komt de telematicus regelmatig historische OM1- (62,5/125 µm) of OM2-kabels (50/125 µm) tegen. De norm ISO/IEC 11801 beperkt 10 Gbit/s op deze vezels drastisch: 33 meter bij OM1 en 82 meter bij OM2. Als het opnieuw trekken van kabels onmogelijk is zonder breekwerk, maakt het gebruik van modusconditioneringspatchkabels (Mode-Conditioning Patch cords) het mogelijk om een singlemode lasersignaal decentraal in de multimodekern te injecteren. Dit proces neutraliseert differentiële modale dispersie en maakt Gigabit Ethernet tot 550 meter mogelijk op een bestaande verbinding.

Een andere oplossing bestaat uit het inzetten van bidirectionele modules (BiDi). Deze optieken zenden en ontvangen over één enkele optische ader dankzij twee verschillende golflengten (850 nm en 900 nm bij multimode, of 1310 nm en 1490 nm bij singlemode). Deze techniek verdubbelt de capaciteit van een verzadigde verbinding zonder nieuwe kabels te trekken. Volgens art. 365 lid 3 CO stelt de aannemer de opdrachtgever op de hoogte indien de door de opdrachtgever geleverde stof gebrekkig is of een omstandigheid de regelmatige uitvoering van het werk in gevaar brengt. De voorafgaande fotometrische kwalificatie van de bestaande vezels vormt de onmisbare technische controle vóór elke actieve ingebruikname.

  • Reinig systematisch elke connector met een droge reinigingspen vóór het insteken in een transmitter of koppelvlak.
  • Meet de totale verzwakking van de verbinding via fotometrie en vergelijk deze met het toelaatbare optische budget van de gekozen module.
  • Controleer de buigradius van de patchkabels met inachtneming van een minimale waarde van 30 mm om verliezen door macrobuiging te voorkomen.
  • Controleer de softwarecompatibiliteit van de optische module met de actieve netwerkswitchapparatuur.

Beheer van optische non-conformiteiten en besluitvorming op de bouwplaats

In het veld ontstaan storingen zelden door een fysieke glasbreuk, maar door een discrepantie tussen de categorie van het passieve medium en de specificatie van de transceivers die in de switches zijn geplaatst. Wanneer een backboneverbinding niet opkomt of framefouten (CRC) opbouwt, is het de eerste reflex om de totale demping te meten met een optische reflectometer (OTDR) op 850 nm en 1300 nm voor multimode, of 1310 nm en 1550 nm voor singlemode, in plaats van de actieve apparatuur de schuld te geven.

Indien de bestaande drager als gevolg van modale dispersie niet in staat blijkt om de vereiste doorvoersnelheid te ondersteunen, moet de telematicus de afwijking melden aan de bouwleiding. Volgens art. 365 lid 3 CO stelt de aannemer de opdrachtgever op de hoogte indien de door de opdrachtgever geleverde stof of het door hem aangewezen terrein gebrekkig wordt bevonden, of indien een andere omstandigheid de regelmatige of tijdige uitvoering van het werk in gevaar brengt.

  1. Meetkundige vaststellingHet fotometrische certificeringsrapport niveau 1 (invoegverlies en lengte volgens ISO/IEC 11801) en niveau 2 (OTDR-curve met weergave van connectoren en lassen) opstellen.
  2. Analyse van de actieve laagDe compatibiliteit van de SFP+-, SFP28- of QSFP28-modules controleren: golflengtecodering, bijbehorende IEEE-standaard (SR, LR, LRM) en DDM-zenddrempels (Digital Diagnostic Monitoring).
  3. Voorstel voor technische correctieIndien de vervanging van de stijgleiding technisch of financieel is uitgesloten, het gebruik van modusconditioneringskabels (MCP) of langeafstandstransceivers met dispersiecompensatie beoordelen alvorens te beginnen met het opnieuw trekken van een OS2-kabel met losse buis.

Wanneer het oorspronkelijke bestek het behoud van oude OM1- of OM2-verbindingen voorschreef voor de migratie naar 10 Gbit/s of 25 Gbit/s, stuit de technische haalbaarheid op de fysieke grenzen van de modale bandbreedte. Het formele advies aan de opdrachtgever maakt een besluit mogelijk: de meerkosten van zeer dure specifieke optieken aan elk uiteinde accepteren, of het passieve traject vervangen door OS2-singlemodekabel, die al bij de eerste switchvervanging is afgeschreven.

Veelgestelde vragen

Kan men een OS2-singlemodevezel rechtstreeks aan een oude OM1-vezel lassen?

Het mechanisch booglassen blijft technisch uitvoerbaar op het lasapparaat, maar de verbinding zal onbruikbaar zijn. Het verschil tussen de kern van 9 µm van OS2 en die van 62,5 µm van OM1 genereert een kolossaal invoegverlies en parasitaire reflecties die het signaal vernietigen. De norm ISO/IEC 11801 verbiedt elke menging van kerntypes op dezelfde doorlopende optische verbinding zonder tussenkomst van een actief conversieapparaat.

Waarom kosten singlemode optische modules aanzienlijk meer dan multimode?

Multimodemodules (SR) maken gebruik van verticale VCSEL-lasers op 850 nm die zeer economisch te produceren zijn en mechanisch tolerant zijn. Daarentegen gebruiken singlemodemodules (LR) Fabry-Pérot- of DFB-laserdiodes die uitzenden op 1310 nm, wat complexere halfgeleidercomponenten, een fijne thermische regeling en een optische uitlijning met micrometrische precisie vereist om de lichtstroom te focussen in een kern van slechts 9 µm.

Ondersteunt een bestaande OM3-verbinding van 180 meter een overstap naar 10 Gbit/s?

Ja, onder strikte voorwaarden. De norm ISO/IEC 11801 en de 10GBASE-SR-standaard garanderen de snelheid van 10 Gbit/s op OM3-vezel tot een maximaal nuttig bereik van 300 meter, mits het totale dempingsbudget niet hoger is dan 2,6 dB. Een voorafgaande fotometrische meting ter plaatse is noodzakelijk: elke gedegradeerde las of vervuilde doorvoer kan het reële bereik doen dalen tot onder de 150 meter.

Hoe kan een OM2-distributiekabel worden gebruikt tijdens een netwerkmigratie zonder deze te vervangen?

Op OM2-vezel stopt de 10GBASE-SR-standaard bij 82 meter. Daarboven bestaan twee technische opties: 10GBASE-LRM-optieken installeren in combinatie met modusconditioneringspatchkabels (MCP) om 220 meter te bereiken, of het passieve tracé vervangen door OS2. De terugkerende meerkosten van deze gespecialiseerde modules rechtvaardigen over het algemeen het direct opnieuw trekken van een singlemodekabel zodra het gebouw over toegankelijke kabelkokers beschikt.

Geciteerde teksten en normen

  • ISO/IEC 11801Informatietechnologie — Generieke bekabeling van gebruikersruimten
  • CO art. 365materiaal en terrein: de aannemer is aansprakelijk voor de goede hoedanigheid van de door hem geleverde stof; indien de door de opdrachtgever geleverde stof of het door hem aangewezen terrein gebrekkig blijkt te zijn, of indien een andere omstandigheid de regelmatige of tijdige uitvoering van het werk in gevaar brengt, stelt hij de opdrachtgever daarvan onmiddellijk op de hoogte, op straffe van aansprakelijkheid voor de gevolgen (lid 3)

In dezelfde rubriek