Ga naar de inhoud
Website
🧱 CFC 232Schema's, dimensionering en beveiligingHoofdstuk 10 van 10 van de rubriek

Een fotovoltaïsche installatie aansluiten: ontkoppelingsbeveiliging en brandweerschakelaar

Dit hoofdstuk behandelt de technische en administratieve eisen voor het aansluiten van een fotovoltaïsche installatie op het laagspanningsnet. U leert hoe u de ontkoppelingsbeveiliging dimensioneert en plaatst op basis van het aansluitvermogen, hoe u het vereiste toegankelijke uitschakelorgaan voor de hulpdiensten positioneert, en hoe u de voorafgaande aanmeldingsprocedure en de inbedrijfstellingscontroles uitvoert.

Belangrijk om te onthouden

  • De ontkoppelingsbeveiliging voorkomt onbedoelde eilandvorming wanneer de netspanning wegvalt.
  • Een extern gecentraliseerd relais is verplicht zodra het vermogen van de installatie de drempelwaarden van de distributeur overschrijdt.
  • De toegankelijke uitschakelinrichting stelt de brandweer in staat om het productieveld snel van het gebouw te isoleren.
  • De melding aan de netbeheerder moet altijd voorafgaan aan de start van de werkzaamheden en de definitieve inschakeling.

De ontkoppelingsbeveiliging en de veiligheidsuitschakeling installeren

Elke fotovoltaïsche generator die parallel is geschakeld met het laagspanningsdistributienet vormt een autonome bron die een losgekoppeld deel van het hoofdnet kan voeden. Dit fenomeen van onbedoelde eilandvorming vormt een direct levensgevaar voor het operationele personeel van de distributienetbeheerder (DNB) dat werkt aan een lijn die geacht wordt spanningsloos te zijn. Bovendien kan een niet-gecoördineerde asynchrone teruglevering de omvormer of de ontvangers van naburige gebruikers vernietigen. De NIVT en de technische voorschriften van de netbeheerders schrijven daarom een onmiddellijke en feilloze galvanische scheiding voor zodra de spanning- of frequentieparameters van het openbare net buiten de toegestane toleranties treden.

Ontkoppelingsbeveiliging
Automatisch bewakingssysteem voor de netspanning en -frequentie dat de opening aanstuurt van een of twee onderling verbonden uitschakelorganen om de fotovoltaïsche generator fysiek te isoleren van het distributienet in geval van een netstoring of -uitval.

Bij kleinere huishoudelijke installaties wordt deze functie meestal vervuld door de in de omvormer geïntegreerde ontkoppelingsbeveiliging, die in de fabriek door de fabrikant is gecertificeerd. Zodra het aansluitvermogen echter groter is dan de drempel die is vastgelegd in de technische aansluitvoorwaarden van de lokale DNB (meestal vastgesteld op 30 kVA), wordt een extern gecentraliseerd ontkoppelingsrelais verplicht. Dit relais bewaakt de driefasige grootheden rechtstreeks op het invoedingspunt en stuurt een specifiek uitschakelorgaan aan, typisch een gemotoriseerde driefasige contactor of een klemstroomspoel gecombineerd met een lastscheidingsschakelaar met mechanische statusindicatie.

Ontkoppelingsarchitectuur op basis van het geïnstalleerde vermogen van de installatie
Schijnbaar vermogenType ontkoppelingScheidingsorgaanNetbewaking
Tot 30 kVAGeïntegreerd in de omvormerInterne redundante relaisInterne meting op AC-klemmen
Van 30 tot 100 kVAExtern gecentraliseerd relaisContactor met gedwongen contactenDriefasige meting bij de hoofdverdeler
Hoger dan 100 kVAExtern parametreerbaar relaisGemotoriseerde vermogensschakelaar met uitschakelingSpecifieke meettransformatoren met verzegeling

Naast de bedrijfsontkoppeling moet de installateur-elektricien een toegankelijke uitschakelinrichting plaatsen die bestemd is voor noodgevallen. Bij calamiteiten moet de brandweer het genererende deel kunnen isoleren zonder de met rook gevulde zones van de woning te betreden. Dit lastscheidingsorgaan, geplaatst aan de perceelgrens, in het hoofdlaagspanningsbord of in een genormaliseerde brandweerkast op de gevel, moet een zichtbare scheiding of een duidelijke mechanische standaanwijzing bieden. Wanneer de omvormers op het dak of op een zolder zijn geplaatst, blijft de gelijkstroomkabeling onder spanning zolang de zon op de zonnepanelen schijnt; een op afstand bestuurbare DC-brandweerschakelaar op basis van spanningsuitval moet in dat geval de strings onderbreken zo dicht mogelijk bij de invoering van de kabels in de thermische schil.

De aanmeldingsprocedure bij de distributeur en de regelgeving voor inbedrijfstelling beheren

Het aansluiten van een energieproducerende eenheid kan niet op administratief vlak worden geïmproviseerd. Voordat er wordt gestart met het trekken van kabels of het plaatsen van omvormers, moet de concessiehouder-installateur verplicht een technische aansluitaanvraag (TAA) of een aanvraag voor een exploitatievergunning indienen bij de DNB die het lokale net beheert. Dankzij deze voorafgaande procedure kan de distributeur de impact van de invoeding op de thermische belastbaarheid van de wijkkabels en op de theorie van de theorie van de spanningsstijging op het leveringspunt berekenen. De DNB verstrekt vervolgens zijn bijzondere technische voorwaarden, waarin het opgelegde invoedingspunt, het kaliber van de stroomopwaartse beveiliging en eventuele instructies voor blindvermogenregeling cos phi worden gespecificeerd.

  1. Indienen van de installatiemeldingVerzending van het formulier voor de melding van de werkzaamheden met het eendiagschema in principe, de DC-piekvermogens en toegewezen AC-vermogens, evenals de conformiteitscertificaten van de omvormers.
  2. Ontvangst van de aansluitvergunningValidatie door de DNB van de aansluitparameters, bevestiging van de beschikbaarheid van de netcapaciteit en toewijzing van de metingsidentificaties.
  3. Ontkoppelingstests en NIVT-metingenUitvoering van de eerste controle: DC/AC-isolatiemeting, foutlus, reactietijd van het ontkoppelingsrelais en continuïteit van de potentiaalvereffening.
  4. Verzending van de voltooiingsmeldingOverhandiging van het veiligheidsrapport en het meetprotocol om de plaatsing of herprogrammering van de bidirectionele meter door de distributeur te bestellen.

Tijdens de inbedrijfstelling vormt de functionele controle van de ontkoppelingsbeveiliging de kritieke stap. De elektricien moet een netuitschakeling simuleren door de algemene AC-veiligheidsschakelaar van de installatie te openen en de schakeltijd van de omvormer of het gecentraliseerde relais meten. De galvanische scheiding moet plaatsvinden binnen de door de NIVT en de toepasselijke technische normen voorgeschreven termijn, zonder automatische herstart zolang de netspanning niet opnieuw stabiel is gedurende de minimale wettelijke wachttijd. Elke verminderde werking of het aanhouden van restspanning op de invoedingsklemmen maakt de installatie onmiddellijk ongeschikt voor exploitatie.

De voltooiing van de werkzaamheden vereist het onmiddellijk aanbrengen van onuitwisbare genormaliseerde etikettering. In overeenstemming met de NIVT moeten tweetalige of pictografische waarschuwingsborden de aanwezigheid van een dubbele spanningsbron aangeven op het hoofdverdeelbord, op de verdeeldozen en in de onmiddellijke nabijheid van de algemene overstroombeveiliging. Alle bijgewerkte uitvoeringsschema's, inclusief de exacte positionering van de brandweerschakelaar en de instelwaarden van het ontkoppelingsrelais, worden opgenomen in het technische dossier dat samen met het definitieve veiligheidsrapport aan de opdrachtgever wordt overhandigd.

Ontkoppelings- en activeringstests en coördinatie van de toegankelijke uitschakeling

De fysieke aansluiting van de omvormers op het hoofdlaagspanningsbord vereist een grondige controle van de bedieningsketen. De ontkoppelingsbeveiliging beperkt zich niet tot softwarematige instellingen in de omvormer: zodra het aansluitvermogen de drempelwaarden overschrijdt die zijn vastgelegd in de voorschriften van de Zwitserse distributienetbeheerders, is een extern beveiligingsrelais in combinatie met een specifiek uitschakelorgaan verplicht. Dit uitschakelorgaan, doorgaans bestaande uit een gemotoriseerde contactor of een klemstroomspoel die inwerkt op de hoofdschakelaar van de productie-installatie, moet de fotovoltaïsche bron in een fractie van een seconde galvanisch isoleren bij elke spanning- of frequentieafwijking op het stroomopwaartse net.

Parallel aan de automatische ontkoppeling moet de toegankelijke uitschakelinrichting voor hulpdiensten of bedieningspersoneel zijn voorzien van een onafhankelijke fysieke bekabeling. Of het nu gaat om een lastscheidingsschakelaar in een waterdichte behuizing op de gevel of om een klemstroomspoel die wordt bediend door een noodstopdrukker achter breekglas, dit materiaal moet ondubbelzinnig zijn gemarkeerd. De installateur-elektricien controleert de continuïteit van de stuurlijn, het eventueel behouden van de veiligheidsvoeding en de volledige afwezigheid van restspanning aan de wisselstroomzijde zodra de uitschakeling is geactiveerd.

Matrix van de functionele ontkoppelings- en uitschakelingstests op locatie
Gecontroleerd orgaanTestmethode op locatieVerwacht gedragNIVT-controlepunt
Interne ontkoppelingsbeveiliging (omvormer)Simulatie van netuitschakeling door het openen van de AC-voedingsschakelaarOnmiddellijke beëindiging van de invoeding (< 200 ms), weergave van de netfoutGalvanische scheiding en handhaving van de uit-stand zolang het net niet stabiel is
Extern gecentraliseerd ontkoppelingsrelaisInjectie van spanning/frequentie-testsignalen via een gekalibreerde testkofferOmzetslag van het potentiaalvrij contact en aangestuurde opening van de koppelcontactorControle van de reactietijd volgens de toleranties van de distributeur
Toegankelijke uitschakelinrichting (hulpdiensten/brandweer)Handmatige mechanische bediening van de afsluiter of buitenschakelaarDirecte isolatie van het AC-circuit van de omvormer, zichtbare of bevestigde uitschakelingConforme markering, permanente bereikbaarheid zonder obstakels
Automatische inschakelingHerstel van de toegewezen netspanning na uitschakelingActieve herverbindingsvertraging (aanhouden van een wachttijd van meerdere minuten)Afwezigheid van storingen of spanningsschokken tijdens de herresynchronisatie

Isolatiemetingen, acceptatieprotocol en overdracht aan de distributeur

Voordat de definitieve inbedrijfstelling van een fotovoltaïsche installatie wordt overwogen, moet de installateur die houder is van de installatievergunning volgens de OIBT de interne eindcontrole van het bedrijf uitvoeren. Deze controle omvat alle door de NIVT voorgeschreven metingen, aangepast aan de bijzonderheden van gedecentraliseerde productiebronnen. Strikte aandacht wordt besteed aan de isolatieweerstand van de actieve geleiders ten opzichte van aarde, evenals aan de continuïteit van de potentiaalvereffeningsverbindingen tussen de metalen constructies op het dak, de omvormerbehuizingen en de hoofdaardingsrail van het gebouw.

  1. Isolatie- en continuïteitsmetingen volgens de NIVTControleer de continuïteit van de beschermingsgeleider (PE) bij een teststroom van ten minste 0,2 A. Meet de isolatieweerstand van het AC-circuit tussen actieve geleiders en aarde bij 500 V DC en noteer de verkregen waarden in het testprotocol.
  2. Aflezen van de drempelwaarden van de ontkoppelingsbeveiligingExporteer het parameteriseringsrapport van het ontkoppelingsrelais (bereiken voor overspanning U>, onderspanning U<, overfrequentie f> en onderfrequentie f<). Documenteer de gemeten uitschakeltijd voor elke drempelwaarde die door de netbeheerder wordt vereist.
  3. Opstellen van het situatie- en eendiagschemaTeken het bijgewerkte elektrische eendiagschema, inclusief de AC-uitschakelorganen, overstroombeveiligingen, overspanningsbeveiliging, het netaansluitpunt en de exacte locatie van de toegankelijke uitschakelinrichting.
  4. Kennisgeving van voltooiing en aanvraag voor inbedrijfstellingStuur de voltooiingsmelding naar de energiedistributeur via de officiële aansluitformulieren. Voeg het instellingsprotocol van de ontkoppelingsbeveiliging toe, evenals het voorlopige veiligheidsrapport (SIV) dat de afwezigheid van gevaar valideert.

De administratieve afsluiting van het dossier omvat de overhandiging van het veiligheidsrapport aan de eigenaar van het werk, samen met de uitvoeringsschema's en het volledige meetprotocol. In overeenstemming met de bepalingen van de OIBT moet een op het laagspanningsnet aangesloten productie-installatie worden onderworpen aan een opleveringscontrole door een onafhankelijk controleorgaan of een geaccrediteerde inspecteur, die niet dezelfde persoon is als de installateur die de werkzaamheden heeft uitgevoerd. Deze externe controle verifieert met name de daadwerkelijke effectiviteit van de ontkoppelingsbeveiliging en de bedienbaarheid van de toegankelijke uitschakelinrichting ter plaatse.

Beheer van afwijkingen in de ontkoppeling en blokkades bij de inbedrijfstelling

De weigering van inschakeling door de distributienetbeheerder (DNB) treedt voornamelijk op bij een afwijking tussen de werkelijke instellingen van het relais en de waarden die zijn vermeld in de installatiemelding. Wanneer de ontkoppelingsbeveiliging niet binnen de gestelde tijd uitschakelt tijdens de simulatie van de netuitschakeling of als de spannings- en frequentiebereiken niet overeenkomen met de eisen van de technische distributievoorschriften, moet de installatie vergrendeld blijven. De omvormer wordt aan de wisselstroomzijde onmiddellijk vergrendeld via de hoofdschakelaar van de productie-installatie.

  1. Diagnostiek van het ontkoppelingsrelaisRaadpleeg het foutgeheugen van het externe relais of de geïntegreerde besturing. Meet de werkelijke drempels U>, U<, f> en f< met behulp van een secundaire injectietestkoffer als er een kalibratierapport wordt geëist door de distributeur voor installaties met een hoger vermogen.
  2. Controle van de uitschakelkringControleer de continuïteit van de klemstroomspoel of de onderspanningsspoel van het uitschakelorgaan. Zorg ervoor dat het hulpcontact van de standaanwijzing de mechanische status van de vermogensschakelaar getrouw doorgeeft aan de besturingsautomaat of het beveiligingsrelais.
  3. Conform maken van de toegankelijke uitschakelinrichtingCorrigeer onverwijld de opstelling van de externe scheiding als de bereikbaarheid ervan wordt belemmerd. De afsluitbare lastscheidingsschakelaar of de brandweerbediening moet bedienbaar zijn vanuit de openbare ruimte of de brandweertoegang zonder dat er een vergrendeld obstakel hoeft te worden gepasseerd.

Zodra de fysieke en softwarematige correcties zijn voltooid, herhaalt de installateur de functionele tests: breuk van de nulgeleider, wegvallen van het net en bediening van de toegankelijke uitschakelinrichting. De gecorrigeerde waarden worden genoteerd in een nieuw testprotocol dat wordt toegevoegd aan het OIBT-veiligheidsrapport. Het herziene dossier wordt naar de distributeur gestuurd om het koppelverbod op te heffen en de definitieve commerciële exploitatie goed te keuren.

Veelgestelde vragen

Waarom eist de DNB soms een extern ontkoppelingsrelais op een gecertificeerde omvormer?

Zelfs als omvormers beschikken over een geïntegreerde, gecertificeerde beveiliging, schrijven de lokale distributievoorschriften een extern relais met een specifiek fysiek uitschakelorgaan voor zodra het vermogen een bepaalde drempel overschrijdt (vaak 30 kVA). Deze gecentraliseerde ontkoppeling garandeert een zichtbare en redundante galvanische scheiding, onafhankelijk van de interne elektronica, om de veiligheid te waarborgen van personen die werkzaam zijn aan het openbare laagspanningsdistributienet.

Waar moet de toegankelijke uitschakelinrichting voor de brandweer precies worden geplaatst?

De inrichting moet aan de buitenzijde van het gebouw worden geplaatst, in de onmiddellijke nabijheid van de hoofdingang of de invoerkast van het net, op een hoogte tussen 0,80 m en 1,60 m boven de begaanbare grond. Deze moet duidelijk zijn voorzien van het genormaliseerde pictogram om te waarschuwen voor de aanwezigheid van een resterende gelijkspanning stroomopwaarts van de omvormer, en moet 24 uur per dag toegankelijk zijn zonder dat daarvoor een specifieke sleutel nodig is.

Wat moet u doen als de netspanning tijdens de piekuren van de zon boven de uitschakeldrempel stijgt?

Een stijging van de spanning op de invoedingsfase wijst op een te hoge netwerkimpedantie. De installateur controleert eerst de doorsnede van de interne aansluitleiding om een overmatige spanningsval die specifiek is voor het gebouw uit te sluiten. Als de overspanning afkomstig is van het openbare distributienet, stuurt de installateur een meetrapport naar de DNB, die de aftakkingen van de wijktransformator moet aanpassen of zijn leiding moet verzwaren.

Mag de installatie voor tests op het net worden aangesloten voordat de distributeur heeft gereageerd?

De synchronisatie- en ontkoppelingstest vereisen een zeer korte inschakeling die strikt is omlijnd en onder continu toezicht staat van de gekwalificeerde installateur-elektricien. Zodra de controlemetingen zijn voltooid, moet de installatie onmiddellijk buiten bedrijf worden gesteld en worden vergrendeld met een hangslot. Continue invoeding van energie op het openbare net blijft ten strengste verboden zolang de distributeur de voltooiingsmelding niet heeft goedgekeurd en de exploitatievergunning niet heeft afgegeven.

Geciteerde teksten en normen

  • NIBTNorm voor laagspanningsinstallaties: installatieregels, uitschakelorganen en aansluitschema's van generatoren
  • OIBTVerordening inzake elektrische laagspanningsinstallaties: controleverplichtingen, veiligheidsrapport en inbedrijfstelling

In dezelfde rubriek