Ga naar de inhoud
Website
🧱 CFC 215Verbindingen: bouten, lassen en controleHoofdstuk 9 van 10 van de rubriek

Deuvels: de stalen balk en de betonplaat als één geheel laten werken

Dit hoofdstuk behandelt de uitvoering van gelaste deuvels middels condensatorontlading of getrokken boog op stalen balken. U leert de bovenflens voor te bereiden volgens de norm SIA 263, de lasparameters in te stellen en de 30°-buigproef uit te voeren om de monolietwerking van de staalplaat-betonvloer te garanderen.

Belangrijk om te onthouden

  • Een absoluut schone bovenflens is doorslaggevend voor de inbrandingskwaliteit van de deuvel.
  • Lassen middels ontlading of getrokken boog vereist een strikte beschermafdekking van gas of keramiek.
  • De norm SIA 263 definieert de eisen voor de dimensionering en de ductiliteit van de verbindingsmiddelen.
  • De mechanische buigproef bevestigt de integriteit van de HAZ zonder scheurvorming in de las.

Voorbereiding van de stalen flens en lasproces voor deuvels

In een staalplaat-betonvloer rust de opname van de langsschuifspanning volledig op de hechtkwaliteit van de deuvels. De bovenflens van de stalen balk moet een perfect blank gemaakt oppervlak bieden. De aanwezigheid van walshuid, roest, verf, snijolie of vocht verstoort de stroomdoorgang en veroorzaakt blaasjes of gebrek aan inbranding. Voorafgaand aan het lassen is blank slijpen van de stootzone verplicht om het staal bloot te leggen en een minimale elektrische impedantie te garanderen.

De standaard bevestigingsmethode is het deuvellassen met getrokken boog met een keramische ring of onder beschermgas. De apparatuur geeft een boogontsteking die gelijktijdig de basis van de deuvel en het basismetaal van de flens smelt. Het laspistool dompelt de deuvel vervolgens in het smeltbad, waardoor beide delen samensmelten. De keramische ring vloeit het vloeibare metaalbad, beschermt de boog tegen atmosferische storingen en vormt een gelijkmatige rups aan de basis van de deuvel.

  1. Voorbereiding van de ondergrondBlank slijpen van de flens op de exacte locatie van de deuvels tot een heldere metaalglans wordt verkregen.
  2. Plaatsen van de ringPositioneren van een droge keramische ring op het metaaloppervlak om het gesmolten metaal in te sluiten.
  3. Automatisch lassenInschakelen van het pistool: ontsteken van de boog, vormen van het smeltbad en automatisch indrukken van de deuvel in de flens.
  4. Afbramen en reinigenSystematisch steken van de keramische ring na afkoeling en verwijderen van de slakken rond de rups.

Kwaliteitscontrole van de verbinding en buigproef op de bouwplaats

Visuele inspectie vormt de eerste controlestap op de bouwplaats. Een volledige, uniforme lasrups die over 360° rond de schacht van de deuvel is uitgevloeid, duidt op voldoende lasenergie en een correcte indrukking. Als de rups onvolledig is of instortingsinkepingen vertoont, is de verbinding verdacht en moet deze een aanvullende destructieve of niet-destructieve controle ondergaan.

Buigproef
Beproeving op de bouwplaats waarbij de gelaste deuvel met behulp van een hefboombuis mechanisch onder een hoek van 30° wordt gebogen om de ductiliteit en het ontbreken van gebreken in de laswortel te controleren.
Overzicht van lasfouten bij deuvels en corrigerende maatregelen
Vastgesteld gebrekVermoedelijke oorzaakToe te passen corrigerende maatregel
Onvolledige rups aan één zijdePistool niet haaks of vervuilde flensDeuvel afslijpen, flens reinigen en ernaast opnieuw lassen
Brosse breuk bij het buigenOnjuiste stroomparameters of aanwezigheid van vochtGenerator aanpassen en de droogte van de ringen controleren
Overmatige spatten en platte rupsTe hoge lasenergieBoogtijd of stroomsterkte van het toestel verminderen

Overeenkomstig de richtlijnen van de OTConst moeten de montageteams zorgen voor de stabiliteit van de werkzone en geschikte beschermingsmiddelen dragen tijdens het slijpen en de buigproef. Bij herhaalde niet-conformiteit op een partij moet de gehele serie onder toezicht van de uitvoerder worden gecontroleerd.

Voorbereiding van de stalen flens en lasproces met ontlading

In staalplaat-betonconstructies zorgt de deuvel voor de overdracht van de schuifkrachten op het grensvlak tussen de stalen balk en de gewapende betonplaat. Om deze monolietwerking te garanderen en langsschuiven te voorkomen, is de kwaliteit van de gelaste verbinding op de bovenflens van de staalconstructie bepalend. Het succes van deze verbinding rust op een zorgvuldige voorbereiding van het contactoppervlak en een strikte instelling van het lasproces.

Het lasproces met ontlading en keramische ring (boutlassen met getrokken boog) maakt het mogelijk om deuvels met een hoge frequentie direct op de bouwplaats of in de staalbouwwerkplaats aan te brengen. Het lasapparaat oefent een gecalibreerde druk uit, steekt de elektrische boog aan om een smeltbad te creëren op de flens en de basis van de deuvel, en dompelt de deuvel vervolgens in het vloeibare metaal. De keramische ring leidt het smeltbad, beschermt de boog tegen atmosferische invloeden en vormt de kraagrups.

Uitvoeringsparameters en controles bij het deuvellassen
ProcesstapControlecriterium op de bouwplaatsCorrigerende maatregel bij afwijking
Voorbereiding stalen ondergrondBlank slijpen van de flens (afwezigheid van water, verf en walshuid)Bewerken met schuurschijf en drogen met de brander
Positioneren van de ringKeramische ring droog, onbeschadigd en gecentreerd op de as van de deuvelDirecte vervanging van vochtige of beschadigde ringen
Instellen van het laspistoolSmelttijd en stroomsterkte ingesteld volgens de deuveldiameter (bijv. SD 19 mm)Afstellen van de generator en controle van het indrukken van het keramiek
Inspectie van de lasrups (kraag)Gelijkmatige lasrups over 360° aan de voet van de deuvelSlijpen en herstellen met booglassen met beklede elektrode bij gebrek aan toevoegmateriaal

Conformiteitscontroles volgens norm SIA 263 en buigproef

De goedkeuring van de gemengde verbinding vindt plaats via systematische visuele inspecties, aangevuld met destructieve of niet-destructieve mechanische proeven op de bouwplaats. De norm SIA 263 definieert de structurele eisen voor uitvoering en dimensionering van staalconstructies en hun verbindingsmiddelen.

De buigproef bestaat uit het slaan op of vervormen van de deuvel met behulp van een hefboombuis of een vuist hamerslag tot de voorgeschreven hoek van 30 graden ten opzichte van de oorspronkelijke verticale stand wordt bereikt. De proef is geslaagd als er geen scheuren of breuken optreden in de gelaste verbindingszone noch in de warmte-beïnvloedde zone op de flens. Bij een geprogrammeerde niet-destructieve controle blijft de tijdens de test vervormde deuvel zitten en wordt deze in het beton van de plaat ingestort zonder te worden rechtgebogen.

Laskraag (rups)
Continuous ring van gesmolten metaal gevormd aan de voet van de deuvel bij het indrukken in de keramische ring. De continuïteit over de gehele omtrek garandeert het ontbreken van inbrandingsgebreken en de schuifweerstand die vereist is door de berekening van de samengestelde balk.
  1. Volledige visuele inspectie100% van de gelaste deuvels visueel controleren na het wegtikken van de keramische ringen. Controleer de hoogte van de deuvel na het lassen en de vorming van een laskraag over de gehele omtrek van de basis.
  2. Selectie van de partij voor de buigproefBepaal de steekproef volgens het kwaliteitscontroleplan. Voer de 30°-buigproef uit op de eerste geplaatste deuvels aan het begin van elke werkshift of bij elke wisseling van de partij staal.
  3. Uitvoering van het koud buigenPlaats de verlengbuis op de deuvelschacht en oefen een geleidelijke kracht uit tot de deuvel 30° is gebogen in de lengte-as van de stalen balk.
  4. Inspectie van de smeltzone en vastleggingInspecteer de laswortel op micro-scheurtjes. Noteer de resultaten van de serie in het kwaliteitsrapport van de staalbouwer.

Vóór het storten van het beton door het ruwbouwbedrijf voert de uitvoerder van de staalbouwer een laatste reiniging en veegbeurt uit van de bovenflensen. Gebroken keramische ringen, slijpspatten en metaalresten moeten volledig worden verwijderd om grindnesten of vervuiling van de dekking op de wapening te voorkomen.

Omgang met niet-conformiteiten en herstel van de flensen

Bij het deuvellassen met ontlading voor staalplaat-betonvloeren vereisen montageafwijkingen of storingen bij de buigproeven een directe interventieprocedure om de overdracht van de schuifkrachten conform de norm SIA 263 te garanderen. Een gebrekkige las of een losgerukte deuvel mag nooit in die staat worden gelaten of simpelweg worden bedekt met het beton van de plaat.

  1. Verwijdering van het niet-conforme elementZaag of slijp de defecte deuvel vlak langs de flens af met een haakse slijper voorzien van een geschikte doorslijpschijf. Verwijder het overschot aan toevoegmetaal en lasspatten door voorzichtig te slijpen.
  2. Voorbereiding van de vervangende ondergrondReinig de stalen flens door mechanisch te borstelen of te slijpen om weer een blank metaaloppervlak te krijgen, vrij van olie, walshuid, roest of verf. De zuiverheid en staat van de flens zijn essentieel voor de correcte ontsteking van de boog.
  3. Herplaatsen en lassen van de nieuwe deuvelPositioneer de nieuwe deuvel op een minimale afstand van driemaal zijn diameter ten opzichte van het defecte verankeringspunt. Gebruik een nieuwe keramische ring en voer het lasproces met ontlading uit door de parameters van de stroomsterkte en de smelttijd aan te passen.
  4. Visuele en mechanische opleveringscontroleControleer de continuïteit van de laskraag over 360 graden rondom de deuvel. Voer een buigproef tot 15 graden uit op de vervangende deuvel met behulp van een hefboombuis om de ductiele sterkte van de verbinding te bevestigen.

Als het lasproces met ontlading op de bouwplaats onmogelijk blijkt vanwege beperkte toegang of beperkingen in de stroomvoorziening, moet de vervanging door een handmatig met beklede elektrode gelaste deuvel of door een gekwalificeerd mechanisch verankeringssysteem uitdrukkelijk worden goedgekeurd door de verantwoordelijke ingenieur.

Veelgestelde vragen

Wat te doen als een deuvel recht afbreekt tijdens de buigproef?

Een strakke breuk in de laszone duidt op brosheid door harding of een gebrek aan inbranding. De hechtzone op de flens moet tot op het zuivere basismetaal worden afgeslepen, waarbij gecontroleerd moet worden op afwezigheid van vocht of vet. Anschließend wordt er vlakbij een nieuwe deuvel gelast, waarbij de keramische ring systematisch wordt vervangen. De vervangende deuvel ondergaat opnieuw een buigproef.

Kunt u deuvels lassen door een geprofileerde staalplaat die op de balk is gemonteerd?

Ja, lassen door de plaat heen is gebruikelijk in de gemengde bouw, maar dit vereist specifieke deuvels, een hoger lasvermogen en een strikte schoonmaak tussen de plaat en de flens. De plaat moet zonder tussenruimte tegen de balkflens worden gedrukt om de continuïteit van het elektrische circuit en de kwaliteit van het smeltbad te garanderen.

Wat is de acceptabele tolerantie voor de uitlijning van de deuvels op de flens?

Volgens de eisen van de norm SIA 263 moet de geometrische positionering van de deuvels een precieze hart-op-hartafstand respecteren om conflicten met de wapening van de betonplaat te voorkomen. Een afwijking van enkele millimeters is toegestaan zolang de minimale betondekking rond de kop van de deuvel en de afstanden tot de randen van de stalen flens conform het uitvoeringsplan blijven.

Waarom is de propreté van de stalen flens zo kritisch vóór het lassen?

De aanwezigheid van olie, water, verf of walshuid op de flens verstoort de elektrische boog bij de ontladingsmethode. Dit veroorzaakt spatten, porositeit of onvolledige inbranding van de kraag. Een vervuild oppervlak vermindert de mechanische weerstand van de verbinding en leidt onherroepelijk tot het mislukken van de vereiste buigproef voor staalplaat-betonvloeren.

Geciteerde teksten en normen

  • SIA 263Staalbouw - Dimensionering en uitvoering van gemengde constructies en verbindingen

In dezelfde rubriek