Ga naar de inhoud
Website
🧱 CFC 215Corrosiebescherming en brandwerendheidHoofdstuk 1 van 10 van de rubriek

Corrosiviteitsklasse: lees de omgeving om het verfsysteem te kiezen

De duurzaamheid van een spant of draagstructuur in staal hangt direct af van de analyse van de blootstellingsomgeving. Dit hoofdstuk biedt metaalbouwers de strikte methode om de corrosiviteitsklasse van het bouwwerk te kwalificeren, de beoogde levensduur voor het eerste grote onderhoud vast te leggen en de vereiste totale droge laagdikte van het verfsysteem voor te schrijven.

Belangrijk om te onthouden

  • De analyse van de omgeving volgens de norm ISO 12944 bepaalt de keuze van het anticorrosiesysteem.
  • De classificatie van C1 tot C5 definieert de ernst van de atmosferische aantasting van onbehandeld staal.
  • De verwachte duurzaamheid legt het vereiste aantal jaren vast vóór de eerste grote schilderbeurt.
  • De totale droge laagdikte wordt uitgedrukt in micrometer en garandeert de fysieke barrière tegen roest.

De atmosferische omgeving beoordelen volgens de norm ISO 12944 om de locatie te classificeren

In de dragerbouw is het een ernstige fout om dezelfde anticorrosiebescherming toe te passen op een beschut spant in een verwarmde fabriekshal als op een gevelstructuur die is blootgesteld aan opspattend dooizout langs een snelweg. De aantasting van het staal hangt af van vochtinfiltratie, condensatie, de aanwezigheid van chloriden of industriële vervuilende stoffen. De norm ISO 12944 stelt een strikte classificatie op van atmosferische milieus om de dimensionering van de coatings te sturen.

Corrosiviteitsklasse van de locatie
Genormeerde classificatie van C1 tot C5 (en CX voor extreme milieus) die de mate van agressiviteit meet van de atmosfeer op onbeschermd constructiestaal, beoordeeld door het massa- of dikteverlies van het metaal na één jaar blootstelling.

Om de corrosiviteitsklasse van de locatie te bepalen, analyseert de voorman of uitvoerder twee afzonderlijke parameters: het interne microklimaat van het bouwwerk en de directe buitenomgeving. Een metaalstructuur die zich in een droog gebouw met regelmatige verwarming bevindt, valt onder klasse C1 (zeer laag), waar het risico op oxidatie verwaarloosbaar blijft. Zodra de structuur echter de thermische schil doorsnijdt om een luifel, een gemengde gevelkolom of een overdekte doorgang te vormen, kantelt de klasse naar minimaal C3 (gemiddeld) in een Zwitserse stedelijke omgeving, of zelfs naar C4 (hoog) langs drukke verkeersaders waar chloriden afkomstig van het winterse zouten in de lucht blijven zweven.

Classificatie van blootstellingsomgevingen volgens de norm ISO 12944
KlasseAgressiviteitVoorbeeld van binnenmilieuVoorbeeld van buitenmilieu
C1Zeer laagVerwarmde gebouwen met een schone atmosfeer (kantoren, scholen)Geen
C2LaagOnverwarmde gebouwen met condensatie (depots, hallen)Landelijke atmosfeer of weinig vervuild, lage luchtvochtigheid
C3GemiddeldProductieruimten met hoge luchtvochtigheid (melkerijen, brouwerijen)Matige stedelijke en industriële atmosferen
C4HoogChemische fabrieken, overdekte zwembadenIndustriezones, bermen van wegen met intensief zoutgebruik
C5Zeer hoogGebouwen met permanente condensatie en sterke vervuilingZeer vochtige zones, structuren blootgesteld aan agressieve zeenevel

Het verfsysteem selecteren op basis van duurzaamheid en totale droge laagdikte

Zodra de agressiviteitsklasse is geïdentificeerd, bepaalt de metaalbouwer het vloeibare verfsysteem of de poedercoating door de verwachte duurzaamheid van het systeem te combineren met de totale droge laagdikte (NDFT) gemeten in micrometer. Duurzaamheid in de zin van de norm ISO 12944 is geen juridische garantieperiode, maar een voorspelbare technische levensduur voordat de structuur een eerste grote onderhoudsbeurt tegen roest vereist.

De norm onderverdeelt de duurzaamheid in vier klassen: laag (L, tot 7 jaar), gemiddeld (M, 7 tot 15 jaar), hoog (H, 15 tot 25 jaar) en zeer hoog (VH, meer dan 25 jaar). Op Zwitserse bouwplaatsen voor gebouwen en dragende gevels is de door de opdrachtgever geëiste minimale duurzaamheid meestal klasse H of VH, om kostbare steigers bij het onderhoud te vermijden. Om deze prestatie te bereiken, moeten de harskeuze (zinkrijke epoxyprimer, polyurethaan afwerklaag) en het aantal lagen absoluut de vereiste totale droge laagdikte leveren.

  1. 1. Oppervlaktevoorbereiding door stralenHet onbehandelde staal reinigen tot de reinigingsgraad Sa 2,5 volgens de norm ISO 8501-1 is bereikt. Een aangepaste ruwheid is verplicht voor de mechanische hechting van de primer.
  2. 2. Aanbrengen van de anticorrosieprimerDirect na het stralen in het atelier een zinkrijke of twee-componenten epoxyprimer aanbrengen om elke vorm van vliegroest te voorkomen.
  3. 3. Aanbrengen van de tussenlaag en de afwerklaagEen tussenlaag van epoxy met hoog gehalte aan vaste stof aanbrengen, gevolgd door een UV-bestendige polyurethaan afwerklaag om de kleur te stabiliseren.
  4. 4. Controle van de totale droge laagdikte (NDFT)Met behulp van een magnetische laagdiktemeter op droog staal controleren of de gespecificeerde minimale waarde op alle profielen wordt bereikt.

In een C1-atmosfeer met een lage duurzaamheid kan een totale droge laagdikte van 80 micrometer in één of twee lagen volstaan. Omgekeerd zal bij een buitenstructuur die is blootgesteld aan een C4-milieu met een zeer hoge duurzaamheid (VH) de totale droge laagdikte vaak 280 tot 320 micrometer overschrijden, verdeeld over drie lagen. Als de geleverde ondergrond of de staat van het oppervlak de vereiste hechting niet toelaat, een beroep doen op het Wetboek van Verbintenissen (CO) met betrekking tot de kwaliteit van de materialen en de waarschuwingsplicht.

Blijken de door de opdrachtgever verstrekte bouwstoffen of de door hem aangewezen grond deugdelijk te tekortschieten, of voordoen zich andere omstandigheden die een behoorlijke of tijdige uitvoering van het werk in gevaar brengen, dan stelt de aannemer de opdrachtgever daarvan onverwijld in kennis, op straffe van aansprakelijkheid voor de gevolgen.

art. 365 CO

Kwalificatie van de corrosiviteitsklassen en analyse van de omgeving

Het ontwerp van corrosiebescherming voor stalen spanten en draagstructuren van gemengde gevels vereist een rigoureuze karakterisering van de blootstellingsomgeving. Een zelfde stalen balk S350 die is geïnstalleerd in een verwarmde fabriekshal met een lage luchtvochtigheid, ondergaat vrijwel geen chemische agressie, terwijl deze een versnelde aantasting ondergaat wanneer hij wordt geplaatst langs een rijbaan die is blootgesteld aan dooizouten of in een vochtig industrieel milieu. De norm ISO 12944 definieert de omgevingsklassen C1 tot C5, waarmee het risico op aantasting van het door de metaalbouwer verwerkte staal kan worden geclassificeerd.

Voor de voorman en de uitvoerder beperkt de analyse van de bouwplaats zich niet tot de algemene geografische omstandigheden. Lokale microklimaten spelen een doorslaggevende rol: de stagnatie van met chloriden beladen afstromend water aan de voet van een gevelkolom langs een hoofdweg verandert lokaal de corrosiviteitsklasse. De keuze van het anticorrosiesysteem hangt direct af van de koppeling tussen de waargenomen corrosiviteitsklasse en de in het bestek geëiste duurzaamheidsklasse.

Overeenkomst tussen corrosiviteitsklassen ISO 12944 en typische omgevingen in de metaalbouw
CorrosiviteitsklasseVoorbeelden van typische blootstellingen (Zwitserland)Massa- / dikteverlies (zacht staal, 1e jaar)
C1 (Zeer laag)Verwarmde gebouwen met een schone atmosfeer (kantoren, scholen, droge opslaghallen).≤ 10 g/m² (≤ 1,3 µm)
C2 (Laag)Onverwarmde gebouwen waar condensatie kan optreden (magazijnen, sportzalen), landelijke zones.> 10 tot 200 g/m² (> 1,3 tot 25 µm)
C3 (Gemiddeld)Productiehallen met hoge luchtvochtigheid, matige stedelijke en industriële zones.> 200 tot 400 g/m² (> 25 tot 50 µm)
C4 (Hoog)Industriezones, structuren langs grote verkeersaders blootgesteld aan dooizouten.> 400 tot 650 g/m² (> 50 tot 80 µm)
C5 (Zeer hoog)Agressieve industriële atmosferen, leidingentunnels, zeer verzadigde onderdoorgangen van bruggen.> 650 tot 1500 g/m² (> 80 tot 200 µm)

Verwachte duurzaamheid en bepaling van de totale droge laagdikte (NDFT)

De keuze van het verfsysteem is niet gericht op een onbeperkte bescherming, maar garandeert een technische levensduur vóór het eerste grote onderhoud. De norm ISO 12944 kwalificeert de duurzaamheid in vier afzonderlijke klassen: laag (L, tot 7 jaar), gemiddeld (M, 7 tot 15 jaar), hoog (H, 15 tot 25 jaar) en zeer hoog (VH, meer dan 25 jaar). Deze duurzaamheid is geen juridische garantieperiode die door de aannemer wordt verleend, maar een technische planningsperiode ten behoeve van de onderhoudswerkzaamheden aan de metaalstructuur.

De totale droge laagdikte (NDFT - Nominal Dry Film Thickness) vormt de fundamentele parameter voor kwaliteitscontrole in de spuitcabine in het atelier en op de montagebouwplaats. Om de beoogde duurzaamheid in een gegeven corrosiviteitsklasse te bereiken, combineert het anticorrosiesysteem een primerlaag (zinkrijke epoxy of alkyd afhankelijk van de randvoorwaarden), een of meer tussenlagen (dikke-laag epoxy) en een UV-bestendige afwerklaag (polyurethaan). Als de door de opdrachtgever geleverde ondergrond of stalen structuur tekortkomingen vertoont qua oppervlaktevoorbereiding, valt de metaalbouwer terug op de waarschuwingsplicht zoals gedetailleerd in het beroep CFC 201.

  1. Identificatie van de locatie en classificatie van de omgevingDe locatie van het stalen bouwwerk analyseren (verwarmd binnen, buiten, directe blootstelling aan opspattend wegzout) en de corrosiviteitsklasse ISO 12944 (C1 tot C5) toekennen.
  2. Bepaling van de beoogde duurzaamheid met de directie van de werkenDe verwachte effectieve duur van het beschermingssysteem vastleggen (L, M, H of VH) in functie van de toekomstige toegankelijkheid van de structuur voor onderhoudswerkzaamheden.
  3. Samenstelling van het systeem en berekening van de totale droge laagdikteDe chemie van de lagen selecteren (zinkprimer, tussenlaag epoxy, afwerking polyurethaan) en de som van de individuele diktes controleren om de vereiste NDFT te verkrijgen.
  4. Opleveringscontrole op de spantonderdelenDe droge laagdikte op profielen en verbindingen meten vóór de montage, en vervolgens de metingen van de magnetische meters vastleggen in het kwaliteitscontroleverslag.

Tijdens het verloop van de bouwplaats blijft de aannemer verantwoordelijk voor de conformiteit van het uitgevoerde werk met de contractuele bepalingen. In geval van betwisting of geschil over de uitvoering van de metaalbouwwerkzaamheden of de levertermijnen van de geschilderde structuren, worden de rechten en plichten van de partijen geregeld door de aannemingsovereenkomst volgens art. 363 CO. Het strikt naleven van het bestek inzake dikte en voorbereiding vormt de beste bescherming voor het bedrijf tegen het risico van voortijdige roestvorming op gevelprofielen.

Beheer van non-conformiteiten bij applicatie en geschillen over droge laagdikte

Op een bouwplaats voor metaalbouw (CFC 215) brengen afwijkingen van de totale droge laagdikte (NDFT) ten opzichte van de eisen van de norm ISO 12944 de duurzaamheid van de vervaardigde structuur rechtstreeks in gevaar. Wanneer een diktemeting op het spant of de gemengde draagstructuur een plaatselijke te geringe laagdikte of een overmatige te grote laagdikte buiten de toleranties aan het licht brengt, moet het bedrijf onmiddellijk en gedocumenteerd reageren. Overeenkomstig de algemene beginselen van het Wetboek van Verbintenissen (CO) met betrekking tot de uitvoering van het werk, moet de metaalbouwer de vochtigheidsomstandigheden en het ruwheidsprofiel van de ondergrond laten controleren voordat er herstelwerkzaamheden worden uitgevoerd.

  1. Cartografie van non-conforme zonesDe droge laagdiktes op het spant meten volgens het controleprotocol (80/20-regel van de norm ISO 12944) en nauwkeurig de zones afbakenen die ondergedimensioneerd zijn of gebreken in de uitharding vertonen.
  2. Mechanische oppervlaktevoorbereidingLicht schuren of plaatselijk stralen om de toplaag op te ruwen zonder de anticorrosieprimer te beschadigen. Alle vervuiling, stof of zoutafzetting verwijderen door reiniging onder hoge druk.
  3. Aanbrengen van de extra laagdikteHet compatibele afwerksysteem aanbrengen onder gecontroleerde omgevingscondities (staaltemperatuur minstens 3 °C boven het dauwpunt) om de vereiste totale laagdikte te bereiken.

Wanneer gebreken voortvloeien uit een oorspronkelijk ongeschikte keuze van de corrosiviteitsklasse in de aanbestedingsomschrijving (bijvoorbeeld een onderschatting van de factor weg- of industriële blootstelling), doet de aannemer een beroep op de algemene informatieplicht om de risico's aan de opdrachtgever te melden. Voor aspecten die verband houden met contractuele uitvoeringsverantwoordelijkheden dient men zich te baseren op het Wetboek van Verbintenissen (CO). Bij een aanhoudend meningsverschil over de conformiteit van de aangebrachte anticorrosiebescherming op de draagstructuur, maakt de tussenkomst van een onafhankelijke expert in industriële lakken het mogelijk om te arbitreren over de noodzakelijke herstelmaatregelen.

Veelgestelde vragen

Hoe moet u reageren als de gemeten totale droge laagdikte op het spant lager is dan de gespecificeerde minimale waarde?

Als het gemiddelde binnen de toleranties blijft maar geïsoleerde punten onder 80 % van de door ISO 12944 vereiste NDFT vallen, moet een extra laag worden aangebracht. De metaalbouwer ontstoft en ruwt het oppervlak op, controleert de compatibiliteit van het bijwerkproduct en brengt de verf aan om de voorgeschreven totale laagdikte te bereiken.

Kan het anticorrosieverfsysteem direct op de bouwplaats worden aangebracht bij temperaturen onder nul?

Nee. Het buiten aanbrengen bij lage temperaturen of een hoge luchtvochtigheid belemmert de netwerkvorming en de hechting van de film. De temperatuur van het staal moet het dauwpunt met 3 °C overschrijden. In de winter moeten stalen skeletelementen in een verwarmd atelier of onder een tijdelijke geventileerde omhulling worden behandeld.

Wat is het verschil in eisen tussen een spant in een verwarmde hal en een structuur die is blootgesteld aan dooizouten?

Een verwarmde hal valt over het algemeen onder klasse C1 of C2, wat een lage bescherming met een beperkte droge laagdikte vereist. Een structuur die is blootgesteld aan opspattend wegzout wordt geclassificeerd als C4 of C5, wat grondig stralen, een zinkrijke primer en een aanzienlijk hogere totale NDFT vereist.

Wie valideert de definitieve keuze van het verfsysteem in geval van een functiewijziging van de ruimten?

De directie van de werken en de anticorrosiespecialist hervalideren de corrosiviteitsklasse volgens de norm ISO 12944. Als de omgeving agressiever wordt, stelt de metaalbouwer een technisch addendum op met daarin het nieuwe systeem, de noodzakelijke extra diktes en de financiële impact, vóór elke uitvoering in het atelier.

Geciteerde teksten en normen

  • ISO 12944Verven en vernissen - Corrosiebescherming van staalstructuren door verfsystemen
  • code des obligationsAlgemene regels voor de uitvoering en gebreken van het werk in het aannemingscontract

In dezelfde rubriek