Ga naar de inhoud
Website
🧱 CFC 215Aansluitingen op de ruwbouw, toleranties en opleveringHoofdstuk 6 van 10 van de rubriek

As-built dossier: certificaten, proces-verbalen en as-built tekeningen

Bij de oplevering van een stalen spant of draagstructuur vormt het as-built dossier het bewijs van de wettelijke en statische conformiteit van het bouwwerk. U leert de technische archivering tijdens de montage te structureren, de onmisbare controle-PV's zonder omissies vast te leggen en de werkelijke montagetekeningen bij te werken vóór de definitieve oplevering van het bouwwerk.

Belangrijk om te onthouden

  • De norm SN EN 1090 vereist een volledige traceerbaarheid van staal en laskwalificaties.
  • De materiaalcertificaten 3.1 moeten worden gearchiveerd voordat de profielen in de werkplaats in fabricage worden genomen.
  • De proces-verbalen van het gecontroleerd aandraaien moeten dwingend tijdens de montage op de bouwplaats worden opgesteld.
  • De as-built tekeningen bevatten nauwkeurig de herpositioneringen van instortvoorzieningen en de door de ingenieur goedgekeurde wijzigingen.

Documenten voor materiaal- en fabricagetraceerbaarheid al in de werkplaats verzamelen

Het samenstellen van het as-built dossier begint niet bij het demonteren van de steigers, maar al bij het bestellen van het handelsstaal. In de staalbouw stelt de norm SN EN 1090 strenge traceerbaarheidseisen afhankelijk van de voor het project gekozen uitvoeringsklasse. Elk gewalst profiel, elke knoopplaat en elke partij verbindingsmiddelen moet ondubbelzinnig aan het bijbehorende fabriekscertificaat kunnen worden gekoppeld.

Proberen wals-certificaten pas maanden na de plaatsing te verzamelen is een veelvoorkomende valkuil. Afvalstukken zijn afgevoerd, de op de bundels geschilderde gietnummers verdwijnen onder de grondlagen en handelaren rekenen hoge kosten voor opzoekingen achteraf. De werkvoorbereider/uitvoerder moet de materiaalcertificaten eisen zodra de balken in de werkplaats aankomen.

Chronologisch te klasseren fabricagedocumenten
Vereist documentUitgeverKritiek verzamelmoment
Materiaalcertificaten (3.1)Staalfabriek of handelaarAankomst van de profielen in de werkplaats
Laskartexplocaties / Kwalificaties van lassersCertificatie-instellingVóór aanvang van de laswerkzaamheden
Lasmethodebeschrijvingen (LMBS/WPS)LascoördinatorVoorafgaande goedkeuring van de verbindingen
Rapporten van niet-destructief onderzoekOnafhankelijk of gekwalificeerd intern controleurNa het lassen van de hoofdknooppunten

Het ontbreken van deze stukken bij de definitieve overdracht blokkeert vaak het vrijgeven van de financiële waarborgen. De opdrachtgever kan volgens het Wetboek van Verbintenissen (CO) zijn rechten met betrekking meedelen inzake de controle van het werk en betalingen opschorten zolang de bewijzen van statische conformiteit niet zijn geleverd.

Bouwplaatscontroles vastleggen en as-built tekeningen definitief maken

Op de bouwplaats genereren de montagewerkzaamheden vluchtige gegevens die ontoegankelijk worden zodra de structuren geschilderd, brandwerend beschermd of ingestort zijn door hybride gevels. De controle-PV's moeten ter plekke door de hoofdmonteur worden ondertekend. Dit betreft in de eerste plaats het instorten van ankerstangen, het stellen van voetplaten en het gecontroleerd aandraaien van HR- of voorgespannen bouten.

  1. Inmeting van verankeringen en maattolerantiesMeet de hoogte en vlakheid van de betonkolomkoppen en de positie van de ankerstangen voordat de staalstructuur wordt geplaatst. Leg afwijkingen ten opzichte van de theoretische assen vast.
  2. Proces-verbalen van het aandraaien van verbindingenVul dagelijks de aandraailijsten in met vermelding van de gebruikte partij bouten, de toegepaste methode (gekalibreerde momentsleutel of gecombineerde methode) en de bereikte aandraaimomenten.
  3. Vaststelling van corrosiebeschermingsherstelDocumenteer schriftelijk en met foto's de behandeling van gelaste zones op de bouwplaats, van herstelboringen en van boutkoppen volgens het voorgeschreven beschermingssysteem.
  4. Rode bijwerking van montagetekeningenBreng elke geometrische aanpassing, onvoorziene uitkeping of toevoeging van een schot die door de raadgevend ingenieur is gevraagd, aan op de op de bouwplaats aanwezige montagetekening.

De as-built tekeningen vormen het sluitstuk van het dossier. Ze beperken zich niet tot een eenvoudige afdruk van de initiële werkplaatstekeningen. Ze moeten de werkelijke positie van de primaire elementen vastleggen, het effectieve tracé van de verticale windverbanden, de gewijzigde boordiameters om toleranties in de ruwbouw op te vangen en de sparingen die zijn opengelaten voor andere disciplines.

Volgens art. 365 CO is de aannemer aansprakelijk voor de goede kwaliteit van het door hem geleverde materiaal. Het volledige as-built dossier vormt het materiële bewijsmiddel dat aantoont dat de op de betonondersteuningen gemonteerde structuur in alle opzichten voldoet aan de eisen van dimensionering en veiligheid van het bouwwerk.

Het technische dossier structureren volgens de norm SN EN 1090

Het samenstellen van het as-built dossier van een spant of een dragende gevel wordt niet geïmproviseerd bij het afbreken van de steigers. De toepassing van de norm SN EN 1090 vereist een absolute documentatiediscipline die elk geplaatst onderdeel koppelt aan de bijbehorende fabricagebewijzen. Als de attesten niet bij elke levering worden geïndexeerd, stuit de staalbouwer op onherstelbare tekortkomingen zodra de elementen zijn ingestort, geschilderd sauw of afgewerkt door de afbouwsectoren.

Het definitieve technische dossier verzamelt de materiële bewijzen uit de werkplaats en de interventierapporten van de bouwplaats. De technische fiches van de anticorrosiebeschermingssystemen (thermisch verzinken of poedercoaten) moeten de voor het transport uitgevoerde droge-laagdiktemetingen bevatten. Elke vervanging van staalkwaliteit S235 door S355 om bevoorradingsredenen moet formeel worden vastgelegd en goedgekeurd door de constructeur om in de definitieve Stukken te worden opgenomen.

Verdeling van bewijsstukken in het as-built dossier (CFC 215)
Onderdeel van het bouwwerkVerplichte documentenHerkomst van het stukRisico bij laattijdige vergetelheid
Gewalste profielen en gelaste balkenMateriaalcertificaten (type 3.1), DoP fabrikantWalserij / WerkplaatsOnmogelijkheid om de taaiheid van het staal aan te tonen
Kritieke gelaste knooppuntenLasmethodebeschrijvingen (LMBS/WPS), NDO-rapportenExterne controleur / WerkplaatsVernieling van afwerkingen voor controles achteraf
Voorgespannen boutverbindingenCertificaten van de partijen bouten/moeren, aandraai-PV'sLeverancier / BouwplaatsOnzekerheid over het toegepaste koppel of de hoek
Verankeringen en pluggenTechnische goedkeuringen, meetrapporten van aandraaimomentMonteurs / HoofdmonteurWeigering van goedkeuring door de raadgevend ingenieur
Schilderwerk en verzinkingLaagdikterapporten, garantiebewijzen behandelingOnderaannemer applicateurVerlies van garantierechten bij vroegtijdige corrosie

Het as-built dossier garanderen: montage-PV's en as-built tekeningen

Op de bouwplaats stopt het verzamelen van uitvoeringsgegevens op het exacte moment waarop de structuurelementen ontoegankelijk worden. De proces-verbalen van het gecontroleerd aandraaien van voorgespannen bouten (HR of HV) moeten de kalibers van de momentsleutels, de gebruikte methode (moment of moment-hoek) en het partijnummer van de verbindingsmiddelen vermelden. Zodra verlaagde plafonds zijn aangebracht of de brandwerende bescherming is gespoten, is geen enkele niet-destructieve controle meer mogelijk zonder aanzienlijke meerkosten.

Het opstellen van de as-built tekeningen vereist een nauwkeurige verwerking van alle aanpassingen die tijdens het hijsen zijn toegestaan. Op de bouwplaats geboorde sparingen, niet-voorziene stalen uitvullingen onder kolomvoetplaten en de verplaatsing van ankerbouten moeten op de definitieve afdrukken staan die aan de bouwleiding worden overhandigd. Volgens het Wetboek van Verbintenissen is de aannemer aansprakelijk voor de goede uitvoering van zijn werk; de nauwkeurigheid van de as-built tekeningen beschermt de bouwer bij latere schadegevallen.

  1. Geometrische inmeting na montageControleer de loodrechtheid van de stalen kolommen en de hoogte van de balkbovenkanten met een tachymeter vóór het definitief aandraaien. Breng werkelijke afwijkingen ten opzichte van de toleranties uit de norm SN EN 1090 direct aan op de bouwplaatstekeningen.
  2. Medeondertekening van aandraai-PV'sLaat de aandraailijsten van de verbindingen medeondertekenen door de kwaliteitsverantwoordelijke of de gemachtigde ingenieur zodra een stramien is voltooid, vóór elke interventie van gevelbouwers of stukadoors.
  3. Bijwerken van het CAD/BIM-modelVerwerk de wijzigingsfiches van de bouwplaats in het digitale model van de werkplaats om de definitieve overzichts-, merk- en detailtekeningen te genereren met de vermelding as-built.
  4. Samenstelling van het onderhoudsdossierBundel de onderhoudsvoorschriften voor de oppervlaktebehandelingen, de inspectie-intervallen voor boutverbindingen en de algemene conformiteitsverklaring voor een archivering van tien jaar.

Het financiële saldo van de aannemingsovereenkomst en het vrijgeven van bankgaranties hangen rechtstreeks af van het overhandigen van dit volledige documentatiedossier. Bij toepassing van de norm SIA 118 kan de bouwleiding het opleverings-PV inhouden zolang het as-built dossier niet als volledig en conform de statische voorschriften van het bouwwerk wordt beschouwd.

Beheer van documentaire niet-conformiteiten en opleveringsgeschillen

Op de bouwplaats ontbreekt bij het afsluiten vaak een bewijsstuk, wat de vrijgave van de laatste voorschotten en de ondertekening van het opleverings-PV blokkeert. Wanneer zelfcontrolerapporten ontbreken of een materiaalcertificaat onvindbaar blijft, kan het bouwwerk niet conform de eisen van de norm SN EN 1090 worden verklaard. De bewijslast rust op de staalbouwer. Elk niet-gedocumenteerd element wordt door de bouwleiding als niet-gecontroleerd beschouwd.

Herstelmaatregelen bij een onvolledig as-built dossier
Ontbrekend stukDirecte impactTechnische vervangingsactie
Materiaalcertificaat 3.1 ontbreektOntbreken van traceerbaarheid van constructiestaalMonsterneming op profielen voor chemische analyse en trekproef in een geaccrediteerd laboratorium
Aandraai-PV's ontbrekenOnzekerheid over de voorspanning van de boutenRetroactief controleprogramma via steekproeven met een gekalibreerde momentsleutel volgens de uitvoeringsklasse
NDO-rapporten verloren geraaktTwijfel over de soundheid/dichtheid van de lasnadenVolledige heruitvoering van het niet-destructief onderzoek op de bouwplaats door een gecertificeerd controleur (magnetisch onderzoek, ultrasoon onderzoek)
As-built tekeningen niet bijgewerktGeometrische afwijking ten opzichte van de ruwbouwDriedimensionale inmeting door een landmeter met een tachymeter om de werkelijke as-built situatie vast te leggen

Volgens art. 367 CO onderzoekt de opdrachtgever de staat van het werk zodra dit doenlijk is en meldt hij de gebreken aan de aannemer. Bij maatafwijkingen op de as-built tekeningen of een kritieke documentaire leemte kan de opdrachtgever de oplevering weigeren zolang compenserende proeven de geschiktheid voor het gebruik van het stalen spant niet hebben aangetoond. De kosten van expertise, materiaalboringen of retroactieve controle van het aandraaimoment blijven uitsluitend ten laste van de in gebreke zijnde staalbouwer.

Veelgestelde vragen

Hoe kan een verloren geraakt materiaalcertificaat 3.1 worden geregulariseerd voor reeds geplaatste profielen?

Het is raadzaam eerst de handelaar of de staalfabriek te contacteren aan de hand van de koud ingeslagen gietnummers op de stalen profielen. Als de fysieke markering onder de corrosiebescherming is verdwenen of onleesbaar blijft, moet de onderneming een geaccrediteerd laboratorium belasten met een monsterneming op een niet-belaste zone van het bouwwerk om een spectrometrie en mechanische proeven uit te voeren die de staalkwaliteit certificeren.

Wat te doen als de aandraai-PV's van de bouten tijdens de montage niet zijn ingevuld?

Het ontbreken van registratie vereist een tegensprekelijk controleprogramma op de bouwplaats. Voor voorgespannen verbindingen of verbindingen die op het vereiste moment zijn aangedraaid, moet de voorman de verificaties via steekproeven herhalen met een gekalibreerde momentsleutel in aanwezigheid van de bouwleiding. Er wordt dan een retroactief PV opgesteld met vermelding van de toegepaste methode, de gemeten momentwaarden en eventuele vervangingen van bouten.

Wat is de juridische waarde van handmatig geannoteerde as-built tekeningen?

Werkplaatstekeningen die op de bouwplaats in het rood zijn aangepast, vormen een tijdelijk bewijs maar zijn niet het definitieve as-built document. Ze dienen uitsluitend als inmetingsbasis voor het studiebureau. Om deel uit te maken van het officiële as-built dossier dat aan de opdrachtgever wordt overhandigd, moeten de wijzigingen op de definitieve digitale tekeningen worden overgenomen, worden afgetekend door de verantwoordelijke raadgevend ingenieur en de duidelijke vermelding as-built dragen.

Wie moet het retroactief niet-destructief onderzoek betalen dat bij de oplevering wordt geëist?

Als het oorspronkelijk door de norm SN EN 1090 voorgeschreven controleplan niet is toegepast tijdens de fabricage of montage, komen alle inhaalproeven voor rekening van de staalbouwer. Echter, als de bouwleiding aanvullende onderzoeken vraagt die niet in het bestek waren voorzien en de onderneming alle contractuele PV's heeft aangeleverd, komen de financiële kosten ten laste van de opdrachtgever.

Geciteerde teksten en normen

  • SN EN 1090Het uitvoeren van staalconstructies en aluminiumconstructies
  • CO art. 367na de oplevering onderzoekt de opdrachtgever de staat van het werk zodra dit doenlijk is en meldt hij de gebreken aan de aannemer; bij een onroerend werk beschikt hij over 60 dagen om deze te melden en een kortere contractuele termijn is nietig (lid 1bis, in werking sinds 1 januari 2026); elke partij kan een onderzoek door deskundigen vragen (lid 2).

In dezelfde rubriek